Fetva Meclisi
Soru
Hocam teyzem beni çok sever, evine çağırır ve yemek yedirir ama eşi çok cimri biri, evinde başkasına yemek yedirilmesini hiç istemez. İhtimal ki benim yediğimi de helal etmiyordur ama teyzemden çekindiği için de ses çıkarmıyor olabilir. Benim o evde yemek yemem caiz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu sorudaki “izin vermeden” ifadesi ile kastedilen onlar “yeme” dediği hâlde yiyebilir miyiz şeklinde ise cevap yiyemezsiniz olur. Hayır, sormadan yiyebilir miyiz şeklinde ise ifade cevap şudur: Akraba arasındaki ilişki düzeyi ve geçmişten gelen teamül böyle şeylerin sorun edilmemesi tarzında ise yenebilir, sakıncası yoktur.
Sorunuzda müphemlik var, tam olarak anlaşılamıyor. Şu şekilde anladık: Birisi size evine gelmemenizi, gelip yerseniz yemeğini helal etmeyeceğini söylüyor. Siz de bir sebeple gidiyor ve yiyorsunuz. Eğer soru bu ise cevabımız şudur: Ortada helal etme/etmeme hakkı olan birisinin tehdidi varsa sizin o evde yemek yemeniz helal olmaz. Böyle hakkı olmayan birinin haram etmesinin de anlamı olmaz. Mesela evin sahibi olan kadın size bunu söylüyorsa durum başkadır, evin gelini size bunu söylüyorsa başkadır. Gelin o evde yemeği haram etme hakkına sahip değildir. Böyle anlayabilirsiniz. Öyle ya da böyle o durumdaki bir evde bulunmamak daha onurludur.
İslami açıdan insanın yemeğinin helal ve pak olmasının yanı sıra mubah da olması gerekir yani o yemeğin sahibi de razı olmalıdır ve biz de onun razılığını bilmeliyiz. Ev sahibinin razı olduğunu bildiren bazı karineleri şöyle de anlayabiliriz: -Her yemek, dolap açmak hususunda kayınpederinizin razı olduğunu anlayabiliyorsanız bunun için her defasında izin almanız gerekmez. -Sizi yemeğe, içmeye davet ediyorsa bunun için yiyecekte ölçüye gerek yoktur, razı olduğu bellidir. -Aranızdaki ilişki düzeyi ve geçmişten gelen davranışlar böyle şeylerin sorun edilmemesi tarzında ise yenebilir, sakıncası yoktur. Siz bunları eşinizin yardımıyla, aile arası ilişkilerin gidişatından anlayabilirsiniz. Eğer tedirgin olduğunuz herhangi bir husus yoksa siz bunu hassasiyet olarak irdeliyorsanız vesveseye düşmemelisiniz. Size izin verilen ölçüyü takdir ettiğiniz durumda her defasında izin almanıza gerek yoktur. Mahremiyeti aşan hususlar herkes için özeldir. Özele riayet etmek gerekir elbette. Allah’a emanet olunuz.
Ekmekleri o teyzeye vermek hesabın bir bölümünü kaldırabilir. Asıl olan insanın nimetleri bitmeyecek gibi görmesindeki sakıncadır. Tabii siz bu durumu eşinizle aranızda bir huzursuzluk nedeni yapmamayı da önemseyin. Kaş yaparken göz çıkarmayın. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Yemeği tahlil etmemiz zor olabilir, zordur da. Kişileri tahlil edebiliriz. Harama dikkat edenlerin evinde rahat yeriz, gevşek olanların evinde de kendi ölçülerimizi kullanırız.
Varis olacak kimsesi olmayan biri ise teyzeniz, zaten malını babanız kanalı ile size bırakmış. Kardeşlerinizin arasında adil bir şekilde dağıtmanız sizin için daha hayırlı olur. Küçük bir malı aranızda fitne konusu yapmayın.