Fetva Meclisi

Hz. Peygamber (s.a.s.) ve ashâb-ı kiram, İslâm öncesinde olduğu gibi İslâm’dan sonra da günlük hayatlarında örf ve iklim şartları gereği başlarını örtmüşlerdir. Resûl-i Ekrem (s.a.s.) günlük kıyafeti ile namazlarını kılmış, ibadet için ilave veya bazı özel giysiler giymemiştir. Takke üzerine sarık sardığı gibi sarıksız takke ve takkesiz sarık kullandığı da olmuştur. (bk. Ebû Dâvûd, Libâs, 24 [4078]; Tirmizî, Libâs, 12, 42 [1736, 1784]; İbnü’l-Kayyım, Zâdü’l-me‘âd, 1/130; Müttakî, Kenzü’l-‘ummâl, 7/121 [18284-18286]) Bazı âlimler Hz. Peygamber’in (s.a.s.) bu uygulamalarını göz önüne alarak namazda erkeklerin başını örtmesini sünnet kabul etmişlerdir. Bu yaklaşıma göre baş açık namaz kılmak, sünneti terk etmek anlamına geleceğinden tenzîhen mekruh sayılmıştır. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/640; Şürünbülâlî, Merâkı’l-felâh, 131) Diğer bazı âlimler ise bunu örf gereği kabul ettiklerinden başı açık namaz kılmakta bir sakınca olmadığını belirtmişlerdir. (bk. Şâtıbî, el-Muvâfakât, 2/489) Sonuç olarak namaz kılarken başın takke, sarık vb. bir şeyle örtülmesi evlâdır. Bununla birlikte baş açık bir hâlde namaz kılmak da caizdir.

Takke, namazın şartlarından biri değildir. Takkesiz kılınan bir namaz makbuldür. Ancak baş açıklık bize sonradan girmiş, batılı bir kültürdür. Bizim kültürümüzde baş örtme vardır. Namazı kılarken de, örfün itibar ettiği kıyafeti kollayarak kılmak esastır. Bunun için, başımızın açık kalmasını isteyen anlayışa karşı, bari namazda başımız kapalı olsun diye düşündüğümüzden, namazda takke kullanmaktayız.

Ergenlik çağına ulaşmış bir kadının, mahremi olmayan erkeklerin yanında olduğu gibi namaz kılarken de vücudunun dinen örtülmesi gereken yerlerinin tamamını örtmesi gerekir. Baş da örtülmesi gereken yerlerdendir. Hz. Âişe’den rivâyet edilen bir hadiste Allah Resûlü (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Allah, ergenlik çağına ulaşmış kadının başörtüsüz kıldığı namazını kabul etmez.” (Ebû Dâvûd, Salât, 85 [641]; Tirmizî, Salât, 277 [377]) Ayrıca Hz.Peygamber’in (s.a.s.) eşlerinin evlerinde namaz kılarken başlarını örttüklerini, kendisinin de başı açık namaz kılan genç kızları uyardığını ve büluğa eren kadınların başlarını örterek namazlarını kılmaları gerektiğini bildiren hadisler vardır. (Ebû Dâvûd, Salât, 87 [645]) Hz. Peygamber (s.a.s.) zamanından günümüze kadarki uygulama da böyledir.

Selamünaleyküm. Erkeklerin baş örtmesi dinin temel konularından biri değildir. Daha ziyade örfi bir durumdur.' Müslümanlar başlarını örterek gezerler' şeklinde bir örf oluştu ise ona uyulması uygun düşer. Böyle bir örf yok ise bunu zorlamak doğru değildir. Zaten dikkat ederseniz, Fukahâ’nın bu hususta bir haramdan söz ettiği yoktur. Mekruh denmiştir. Mekruh da böyle bir yasağın naslardan kaynaklanmadığı, ictihadî bir durum olduğunu gösterir. Bizim yaşadığımız topraklarda ise, erkeklerin başının örtülmesi meselesi bir ideoloji simgesi olarak devlet politikası şeklinde uygulanmıştır. Bu nedenle de, o politikaya refleks olarak 'baş açmak mekruhtur!' denmesi azdır bile. Buna göre durumu değerlendirebilirsiniz.

Namazda özelikle açmak gibi bir durum yoksa kadının avretinin yani namazda örtülmesi gereken yerlerinin az bir süre veya az bir yer olarak açık kalmasının namaza bir zararı yoktur. Mesela ruküye giderken başörtüsü takıldığı için saçının bir nebze açılmış olması ve hemen onu düzeltmesi böyle bir durumdur. Rüzgârın uçurduğu eteğinden ötürü diz altlarının birkaç saniye açık kalması böyle bir durumdur, namaza zararı yoktur.

Selamünaleyküm. Kadının başının namahremlerine karşı açık olmasının abdeste bir zararı yoktur. Mü'min kişliğe zararı vardır. Aç ve açık kalmadıkça öyle bir işte çalışmamanız gerekir.

İyilik yaptığınız için sevap kazanırsınız günah değil. Kadının açık olma günahı ise kendiyle ilgilidir. Çünkü siz kadının ne başını açtınız ne de teşvik ettiniz. Siz sadece ihtiyacı olana yardım ettiniz.