Fetva Meclisi
Soru
Hocam eşi vefat eden bir bayan 19 yaşındaki oğlu ile 90 km uzaklıkta bir ülkeye gidebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Kadın, mahremi bir erkek olmadan seferi sayılabileceği doksan km. mesafeden uzun yolculuğa çıkamaz. Eyinin vefatının üzerinden DÖRT AY ON GÜN geçmeden de evinden çıkamaz.
Meselemiz yolculuk meselesidir. Seksen km mesafeden daha uzun mesafelerin gidişi bir yolculuk, dönüşü ise ayrı bir yolculuktur. İki ayrı yolculuk gibi görünüz meseleyi.
Barındığınız yerde geçim sıkıntınız varsa veya bir güvenlik sorunu yaşıyorsanız zaruretten dolayı gelebilirsiniz. Böyle değilse beklemeniz gerekir.
Hayır, bu Kur'an’ımızın emridir. Kocası vefat eden kadın DÖRT AY ON GÜN iddet bekler. Bu iddet bekleme döneminde evlenmesi hatta nikâh akdi yapması haramdır. Bu dönemi kocasının evinde bekleyerek yani dışarı çıkmayarak geçirir. Sağlık sorunu gibi acil bir ihtiyaç dışında dışarı çıkmaz. Kaliteli ve renkli giyinemez. Parfüm kullanamaz. Süslenemez. Bakacak kimsesi yoksa mutfak ve benzeri ihtiyaçları için dışarı çıkabilir.
Ulemamızın genel görüşü, kadının tek başına 90 kilometreden uzun bir mesafeye gidemeyeceği, bunun haram olduğu şeklindedir. Bu görüşün dayanağı da sahih bir hadisi şeriftir. Asrımızda yaşayan bazı alimler ise hadisteki gerekçelerin ortadan kalktığını (güven ortamının oluştuğunu) ileri sürerek kadının tek başına yolculuk yapabileceğini söylemişlerdir. Bu hususta iki ilkeyi konuşabiliriz: a- Evli bir bayan hiçbir şekilde eşinin izni olmadan böyle bir yolculuğa çıkamaz. b- Çok acil durumlar için böyle bir ruhsatı kullanabiliriz. Yeter ki gevşeklik ve önemsememek gibi bir nedenden kaynaklanmasın. Mesela acil bir tedavi, bir cenaze gibi nedenle kadın yola çıkabilir.
İddet bekleyen kadın DÖRT AY ON GÜN iddet süreci yaşar. Bu süre zarfında evlilik görüşmesi yapmaz. Nikâhlanması helal olmaz. Evinde bekler. Bu ev de kocasının öldüğü ev olur. Zorunlu bir durum nedeniyle başka bir evde kalabilir. Bu zorunluluk sağlık, güvenlik gibi zorunluluklardır. Günlük ihtiyaçları gerektiriyorsa evinden çıkabilir. Muayeneye gitme, özel ihtiyaçlarını karşılama gibi durumlarda çıkabilir ama başka bir evde kalması caiz olmaz. Genel olarak hüküm böyledir.
bayanın yolculuğu konusundaki diğer fetvalar
Tıp için zaruret vardır diyebiliriz. Kendinizi ne kadar koruyabileceğinize bakın. Ciddiyetinizi muhafaza edebilecekseniz gelebilirsiniz.
Aleykümselam. Annenizden Allah razı olsun. Dinimizin emirlerinden birine titizlik göstermektedir. Çok ağır bir zaruret durumu için bir ruhsat söz konusu olabilir ve İstanbul'dan Antep'e uçakla tek başına öyle ağır bir zaruret için gidebilir. Allah Teâlâ anneannenize afiyetler ihsan etsin.
Aleykümselam. Normal bildiğimiz kurallara göre bu caiz değildir. Muasır ulemasının sözünü ettiğiniz güvenlik kolaylığına istinaden verdiği ruhsatlar bulunmaktadır. Böyle bir geziye katılacak kişilerin kendi özel durumlarını, takva tercihi gibi ayrıntıları dikkate alarak karar vermeleri gerekir.
Selamünaleyküm. Umreniz umredir ama gidiş tarzınız için istiğfar etmelisiniz.
Selamünaleyküm. Ailenizin rızası var ama Allah'ın rızası yoktur böye bir şeye. Sakın kendinizi yakmayın.
Bir bayanın seferilik mesafesi kadar bir yolu mahremi olmadan kullanması caiz değildir. Eşinizin varlığı onlar için bir ruhsat değildir. Sizin onları teşvik etmeniz anlamına gelebilecek tavırlarınız da sizi vebal altına sokabilir. Allah'a emanet olun.