Fetva Meclisi
Soru
Hocam eşimi uzak mesafede bulunan ailesinin yanına bırakıp geri dönsem bir hafta sonra oradan tek başına dönüş yapabilir mi? Yoksa dönerken de, yanında bir mahremi olması gerekli midir? Bu arada ailesi dört yüz km uzaklıkta. Şimdiden Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Kadın için yasak olan iki şehir arasındaki mesafeyi mahremsiz olarak gitmesi veya gelmesidir. Eşinizi oraya götürürken ki gerekçe dönerken de devam etmektedir.
Çocuğun mahrem olması için en azından mümeyyiz olması gerekir ki bu da hemen hemen on yaşları demektir. Allah Teâlâ yardımcınız olsun, evinize huzur indirsin.
Eşinin mahremlerinden biri beraberlerinde olmadıkça hüküm değişmez. Yol boyunca mahremlerinden biri yanlarında olacak, gittikleri yerde ise tek olmalarında sakınca yoktur.
Aleykümselam. Mahremsiz yolculuk kadın için caiz değildir ama ağır zaruretler durumunda bir yolculuk yapılabilir. Zaruretin ağırlığı veya normalliği ise sizin belirleyebileceğiniz bir durumdur.
Bulunduğunuz yerde ve devam ettiğiniz kurumda dininiz ve ahlakınız açısından bir risk oluşmuyorsa bu yaptığınızda fıkha aykırı bir durum yoktur. Zira yasak olan, bayanın seferîlik mesafesinden uzun bir yere tek başına mahremi yanında olmadan gitmesidir. Şehirde mahremi yanında olmadan yaşaması bu yasağa dâhil değildir.
Selamünaleyküm. İki buçuk saatlik mesafe km olarak 90 km den fazla olmalıdır. Bir bayanın 90 km den fazla bir mesafeye tek başına gitmesi caiz değildir. Buna göre durumunuz şudur: - Hanımınızın kardeşi, oğlu gibi bir mahremi yok ve yalnız o yola gitsin diyorsanız, siz hatalısınız. Götürmelisiniz. - Bir kadının şehir içindeki anne babasını örfe göre ziyaret etmesi hakkıdır. Bu örf, yöreden yöreye değişir. Şehir dışındaki mesafelerdeki ziyaretler ise ülkemizde genelde yılda bir şeklindedir. - Böyle bir konuyu sorun olacak şekle getirmeden çözmeniz, sizin erkeklik görevinizdir. İki gün bırakın, ayda bir gitsin, iki ayda bir gitsin veya benzeri bir çözüm üretin. Erkeklik sadece yasak koymakta değildir, sorun çözmek de erkekliktir.
90 km konusundaki diğer fetvalar
Kadınların beraberlerinde mahremleri olmadan doksan kilometreden daha uzun bir mesafeye gitmeleri hadislerle sabit bir yasaktır. Tıbben gerekli acil bir müdahale veya zorunlu bir cihat için bir ruhsattan söz edilebilir. Sizin yapacağınız işin bunlardan birine girip girmeyeceğini siz karar vermelisiniz. Bizim kanaatimiz, böyle bir riske girmeye değer olmayacağıdır. O denli değerli buluyorsanız bir mahreminizi en azından yolculuk süresi için beraberinize alarak bu ciddiyeti göstermelisiniz.
Bir kadının yanında mahremi olmadan 90 km’lik bir yolu gitmesi caiz değildir. Kendi yaşadığı bölgede farz ilim alabileceği bir yer yoksa bu farz olan ilmi alabileceği bir mesafeyi yanında mahremi olmadan gitmesini zaruret gören fakihler de vardır. Bunun dışındaki ziyaretler, gezilerde ya da farz olmayan bir ilim için 90 km hesabını yaparak yolculuğa çıkıyor olmalısınız. Deniz yolculuğunda kaç milin kaç km yaptığını hesap ederek km ve mil farkını öğrenebilirsiniz. Şafii mezhebine göre km hesabı Hanefi mezhebinden biraz daha farklıdır. Bunu da bir Şafii ilmihaline bakarak öğrenebilirsiniz.
Hadislerdeki zaman birimleri, mesafeye dönüştürülmüş ve bu sınır yaklaşık olarak 90 km olarak kabul edilmiştir. Günümüzde modern araçlarla yapılan yolculukların hızına bakılmaksızın, mesafe ölçütü sabit bir kriter olarak uygulanır. Çünkü ulaşım araçlarının hızları zamana göre değişiklik gösterebilir, ancak mesafe sabit bir ölçüttür. Zaruret hallerinde (eğitim, sağlık gibi) veya güvenlik tamamen sağlanmışsa, bazı ruhsatlar devreye girebilir. Ancak bu, mutlak bir caizlik değildir.
Kadının doksan km’den uzun bir yola yalnız çıkması nehyedilmiştir. Yanında bir mahremi bulunması istenmiştir. Bu mahrem, ulemanın cumhuruna yani çoğunluğuna göre baliğ olmasa da olur. Büluğ çağına yaklaşmış yani on yaşları civarında bir çocuk olması yeterlidir. Hanbeli uleması ise bunu baliğ çocuk olarak kaydetmişlerdir.
Nasların yasakladığı nokta “tek başına mahremsiz yolculuktur”. Uzak bir yerde tek başına veya kendisi gibi bayanlarla kalması yasak kapsamında değildir. Böyle bir durumdaki ölçü, bulunduğu yerin emniyet açısından ne durumda olduğu ile belirlenir.
Seferîlik mesafesini EVİNİZDEN GİDECEĞİNİZ YERE şeklinde hesaplayacaksınız. Seferî oluyorsanız NAMAZLARI KISALTMAYA şehrinizden çıkışta başlayacaksınız.