Fetva Meclisi
Soru
Eşim çalıştığı şirketin mesai saatlerine uymuyor. Gerekçe olarak da işlerinin bilgisayar üzerinden yapılabiliyor olduğunu gerektiğinde her yerden müdahale edebildiğini söylüyor. Bununla birlikte patronunun, eşimin bazı günler işlere evden müdahale ettiğinden, canı istediği vakitte anlaştıkları diğer firmalara gittiğinden ve yine canı istediği vakitte oralardan ayrıldığından haberi yok. Haberi olsa, her ne kadar işler bitmiş olsa da hoş karşılamayacağını düşünüyor. Bu durum da kazancı helal mi? Eşimin bu davranışı yanlışsa, ben de buna şahit olduğum için patronunu bilgilendirmem gerekir mi? Karışmamalı mıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Bütün insanlığı etkisi altına alan büyük bir afet döneminde yaşıyoruz. Bu nedenle de devlet, memurlarının bir bölümünü işlerini evlerinden bitirmek üzere evlerine gönderdi. Amirinin gönderirken ki uyarılarına göre memur evinde işini aksatmış veya aksatmamış olur bu durumda. Mesela bir telefonun başında sekiz saat beklemekle görevlendirilen biri bir saat beklemeyince görevini aksatmış olur. “İş bitsin de nasıl biterse bitsin” denebilecek bir mantıkla gönderilen için ise işin bitmesi önemli olur. Bu durumda eşinizden ne beklendiğine bakılarak yanlış yapıp yapmadığını kararlaştırabilirsiniz.
Bu bir aile ortamıdır. Başarılı bir ailede bu tür konular gündem bile olmaz. Kadının her işini erkek görse bile bunu dert etmez, kadın da bu iyiliğin karşılığını vermeye çalışır. Eşlerden birinde tembellik, hantallık gibi sorunlar varsa o zaman problem var ve büyüyecek demektir. Eşinizi karşınıza alıp daha açık ama tatlı bir dille bu sıkıntıyı konuşun. İkna etmeye çalışın. Allah yardımcınız olsun.
Pek mübarek bir iş yapıyorsunuz, dualı ve bereketli bir işiniz var. Bunu böyle bilin. Kural olarak da şunu bilmelisiniz: Hastanede sizin yöneticiniz durumunda olan kişi veya birim size izin vermediği veya size müsamaha edebileceğini bildirmediği sürece bir dakika da olsa oradan vaktinden önce ayrılmanız sizi vebal altına sokar. O süreye ait kazancınız da en azından şüpheli kazanç olur ve ahirette hesabını verirsiniz. Yöneticinizden izin alarak yaptığınızda ise sakınca olmaz. Allah yardımcınız olsun. Âmîn.
Eşinizin helal yolla kazandığı para ile ev geçindirmenizde bir sakınca olmaz. Eşiniz size itiraz ederse o zaman bunları düşünürsünüz. Yeni bir iş ayarlamadan da eski işinizi bozmayın.
Eşinizin yaşadığı durumun altında bazı psikolojik veya motivasyonla ilgili problemler olabilir. Salgın döneminde dükkânını kapatması, farklı işlerde tutunamaması, kendine olan güvenini sarsmış olabilir. Bazı erkekler, başarısızlıkla karşılaştıklarında içine kapanır ve mücadele etmekten kaçar. Ancak bu, aile sorumluluğunu ihmal etmesini mazur göstermez. Ona sert şekilde yüklenmek yerine, destekleyici bir tavırla konuşmaya çalışın. "Sen bizim için çok değerlisin, bu aile senin çabalarınla ayakta durabilir" gibi motive edici cümleler kullanabilirsiniz. Eşiniz, sizin sözlerinize kulak asmıyorsa, onun üzerinde etkili olabilecek bir aile büyüğünden veya güvendiği bir dostundan yardım isteyebilirsiniz. Onun sorumluluklarını hatırlatacak, samimi ve nazik bir konuşma faydalı olabilir. Eşinizin büyük işler yerine, daha küçük ve basit işlere yönelmesini sağlayabilirsiniz. Belki de büyük beklentiler onu korkutuyor. Online işler, serbest meslekler veya esnek çalışma saatleri gibi seçenekleri değerlendirebilirsiniz. Tüm çabalarınıza rağmen eşiniz hala çalışmıyor, sorumluluklarını yerine getirmiyorsa, bu noktada bir hakem ya da aile danışmanından yardım almayı düşünebilirsiniz. Dini açıdan da bir aile reisi, sorumluluğunu yerine getirmediği zaman bu durum, nikâhın devamını zorlaştırabilir. Ancak bu tür kararlar aceleye getirilmeden, sabır ve istişare ile alınmalıdır.
Çalışma saatinizde, iş yerinizle ilgili olmayan işleri yapmanız doğru değildir. İş sahipleri müsamaha ettikten sonra sorun olmaz.
çalışmak konusundaki diğer fetvalar
Devletin rızık dağıttığı yanlış bir düşüncedir. Rızık Allah’ın elindedir. Seninle devlete güvenip evlenecekler zaten senin saf destekçin hiçbir zaman olmayacaktır. Seni sen olduğun için mü'min insan olduğun için beğenip kabul etmeyenlerle evlenme ve yıllarca bekar kal, hiçbir zararın olmaz. Şunu bilesin: Allah’ın kaderinde yazmayan olmaz. Onun kaderinde yazanı da engelleyebilecek kimse olmaz. Zamanını bekle, iffetini ve onurunu koru, dik dur; vakti gelince hey şey kendiliğinden olur biiznillah.
a- Evi geçindirmek bütün ayrıntıları ile erkeğin görevidir. Kadına eve ekonomik katkı verme zorunluluğu getirilmemiştir. Kendi isteği ve rızası ile yaptığı ise onun faziletinden olur. b- Kadının çalışması nikâh akdinden önce konuşulmuş ve erkeğin eşinin çalışmasına itirazı olmamış ise kadının helal bir iş ve ortamda çalışmasında da bir sorun yoktur. Kadının bu durumda çalışıp kazandığı da kendi özel malı kabul edilir. Erkeğin o malda hakkı olmaz. Kadın dilerse evin geçimine katkı verir. Genel kural böyledir.
Çalışmak ya normal şartlarda yani alternatiflerinin de bulunabileceği şartlarda olur ya da aç kalmak, açıkta kalmakla sonuçlanabilecek şartlarda olur. İkinci çalışma çeşidinde dinimizin emirlerinde yer yer taviz verebiliriz. Aksi takdirde dinimizi işe harcatmamız mümkün değildir.
Müslüman hile ile iş yapmaz.
Allah'ın emirleri bir neden üzerinden anlaşılmaz. O emrettiği için kabul edilir ama bu konudaki ana neden için şu tahminde bulunuyor: Dinimiz toplumun ekonomisini erkeklerin çalıştığı, kadınların da evdeki işleri gördüğü bir mantık üzerine oturtmuştur. Bu da erkeğin kadından daha fazla mal sahibi olmasını gerektiriyor.
Sattığınız şeyler helal ürünlerse ve hile yapmıyorsanız bir sakıncası olmaz.