Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm muhterem hocam. Benim eşim eczacı. Eczacılık istemesinin sebebi de geçmiş tarihte başörtülü tesettürlü bayan kardeşlerimizin devlet kurumlarında o haldeki vaziyetleriyle çalışamaması. Bundan dolayı okulu bir şekilde perukla falan bitirip iş hayatında kendi işi olduğundan dolayı İslami yaşantısında ibadetlerini aksatacak bir meslek olmaması sebebiyle eczacı olmuş. Bazı bölgelerde kız çocuklarını okutmuyorlar. Bizim o tarafta da adet adı altında kız çocukları okutulmaz; ama kayınbabam tüm malını varlığını maddi manevi çocuklarını ayıran birisi olduğundan dolayı İslami yaşantılarından taviz verdirmeden okutmuş. Hal böyle olunca hanım eczane açmak, çalışmak istemediği halde, babasının o gayret ve çabalarından ötürü eczane açtı. Hanım şimdi ben babama araba alacağım diye tutturdu ki gerekçesi babasına karşı bir ahde vefası. Yani babam tüm şartlara ve çevredekilerin sözlerine bakmayaraktan her şeyini bize harcadı okuttu, diye. Ben de tam bilmiyorum ama nedense rızam yok. Sonuçta bizim de bir yuvamız, bir geleceğimiz var. Sizce ne yapmalıyım hocam? Aslında bayanın başından beri çalışması uygun değil ama; durum bu vaziyetteyken İslama göre ne yapmalıyım hocam?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bayan evinin kraliçesi olmalıdır. Evinde tahtında Rabbine kulluk eden kadın bu ümmetin ihya etmek istediği kadın profilinin hayallerimizdeki şeklidir. Böyle bir ideal peşinde olmamız, kadının çalışmasını kökten yasaklama anlamına da gelmez. Kadın çalışabilir de. Bu çalışması arızi olmalıdır. Yani kadının asıl varlığı evinde ve eşlik/annelik konumunda olmalıdır. Çalışması da belli bir zaruret nedeniyle ya da kadının muhakkak bulunması gereken alanların doldurulması nedeniyle olmalıdır. Tıp yüzde yüz böyle bir alandır. Kabiliyeti olan kızlarımız tıp okumalı ve tıbbı da en iyi şekilde icra etmelidirler. Eczacılık ise sizin de gördüğünüz gibi büyük oranda bir ticarete dönüşmüştür. Ayrıca eczacılıkta kadının gereklilik oranı çok düşüktür. Buna rağmen bayan eczacılık yapabilir. Kabiliyeti varsa ve harama düşmeden meslek edinip ilerletebilecekse eczacılık da yapabilir. Özellikle kabiliyet şartıma dikkat etmenizi rica ederim. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Devletin böyle bir durumda geri alma gibi bir uygulaması bildiğimiz kadarı ile yoktur. Hizmeti esnasında bir kusuru olmadı ise eldekilerin tamamen iade edilmesinin gerekli olmadığını zannederiz. En baştaki hata için ise istiğfar etmelidir. Bundan sorasını da takva üzere yaşarsa inşaallah sıkıntı olmaz.
Selamünaleyküm. Okuyup geçinmenizi sağlamanız yönünde size verilen telkine uymak zorunda değilsiniz. Bir bayanı babası, nikâhlanınca da eşi bakmak zorundadır. Bizim dinimizde bayanlar, evlerinin kraliçeleri gibidirler; ilke olarak çalışmazlar. Yalnız siz, bu kararınızı ne kadar duygusallıkla verip vermediğinizi, ilimden ne anladığınızı, çıkacak boşluğu nasıl dolduracağınızı iyi düşünün.
Selamünaleyküm. İyi başlar ama nasıl devam eder bilinmez bir işe girişiyorsunuz. Bayan evinde oturur ve eş olur, anne olur; gerisi sorun olur.
Aleykümselam. Eşinizin o denli uzun bir zaman evden uzak kalması normal değildir. Belli bir noktadan sonra dayanamamanız tabiidir. Eşinizle durumu konuşun, gerekiyorsa ülkenize dönün, daha ucuz bir iş bulun ama tabii ortamda aileniz sürsün.
Selamünaleyküm. Bir erkeğin evlendiği kadının asgari şartlarda da olsa maişetini temin etmek mecburiyeti vardır. Ev temini, ısınma ve yiyecek temini, giyimin zaruri olanını temin etme gibi görevler yüzde yüz erkeğin görevleridir. Bunu yapamayan erkeğin bir kadını nikâhında tutma hakkı olmaz. Eğer bu sıkıntıları yaşıyorsanız durumu, aile büyüklerinizle beraber değerlendirin. Onu ikaz etsinler. Düzelme ihtimali yoksa yine aile büyüklerinin kararı ile kendinizi onun dışına alabilirsiniz ama bu hususta tek başınıza karar vermeyin. Sonra duygusallığınıza pişman olabilirsiniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Evlenmeyi pazarlık konusu etmeyin. Bu sizin meselenizdir. Anne babanız veya başka biri kimse sizin nasıl evleneceğinize karışmaz. Anne babanızdan evlenmede maddi ardım almamaya karar verin. Onlardan izin isteme yerine bilgi istişaresi yöntemini kullanın. Asla ve asla kusur sayılabilecek bir kaba davranış, tartışma, hakaret ve benzeri bir yanlışa girmeyin. Akraba büyüklerinizden sizi anlayacağınızı umduğunuz birini bulursanız onu arkanıza alın, desteğini isteyin. Eş adayınızla anlaşmaya önem verin. Onun anlaşabildikten sonra gerisi önemli/öncelikli değildir. Çok dua edin. Kendiniz için bir tercih ve önemlilik listesi belirleyin. Şöyle ve şöyle şartları olacak deyin. Zaman geçtikçe o şartlardan vazgeçebileceklerinizden vazgeçersiniz. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Uzun konuşmaya gerek yok; su hayattır dendiğinde sadece su ile yaşanabilir mi? Elbette hayır. Su hayattır ama su tek başına yeterli değildir. En önemli ama tek başına yeterli değil. Kur'an da böyle anlaşılmalıdır. Hayatın suyu gibidir ama sadece okunarak değil; okunması, onunla amel edilmesi ve benzeri pek çok alan birleşince ortaya Kur'an çıkar.
Selamünaleyküm. Bilerek harama helal, helale haram demek elbette şirktir. Bunlardan birini bir hata olarak işlemek ise büyük günahlardan birini işlemektir.
Aleykümselam. Sizin çalışmanıza ait kurallar arasında buna müsamaha ediliyorsa ya da en yetkili amiriniz uygun buluyorsa kullanabilirsiniz. Aksi takdirde kullanmanız caiz olmaz.
Selamünaleyküm. Dua konusunu evhama dönüştürmeyin. İleride erişeceğiniz bir hedef olarak kalbinizde yatsın. Şeytan güya esef ettirerek sizi tamamen dua yoksunu yapabilir. Dua için de dua edin şüphesiz.
Selamünaleyküm. Hanefî mezhebinde Türkçe niyet diye bir şey yoktur. Hanefî olan Türkler niyetlerini Türkçe yapıyorlar demelisiniz. Niyet namazın dışındaki bir iştir. Dolayısıyla namazda Türkçe bir iş yapma durumu yoktur.