Fetva Meclisi
Soru
Hocam annem iki gözünden de ciddi iki ameliyat geçirdi. Akabinde günde beş defa damlattığı üç damla verildi yani sabahtan akşama kadar iki gözüne de on beşer kez damla damlatıyor. Bu yoğunlukta bir damla orucuna zarar verir mi? Ne tavsiye edersiniz?
Cevap
Benzer fetvalar
Âlimler, göze damlatılan ilacın orucu bozup bozmayacağı konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bozmayacağını söyleyenlerin görüşü daha ağır basmaktadır. Eğer zaruri bir tedavi görüyorsanız ilacınızı damlatın. Kaza etmeniz de gerekmez. Geciktirilebilir bir tedavi ise oruçlu olmadığınız saatlere erteleyin ilacı kullanmayı; kalbiniz rahat etsin. Herhalukârda inşaallah göz damlasının oruca zararı yoktur. Geçmiş olsun.
Aleykümselam. Göz damlası orucu bozmaz, diye hüküm verilmektedir. Çok aşırı kullanıldığında kaza etmek gerekebilir.
Konunun uzmanlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilaç, miktar olarak çok az (1 mililitrenin 1/20’si olan 50 mikrolitre) olup bunun bir kısmı gözün kırpılmasıyla dışarıya atılmakta, bir kısmı gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve mukozasında mesâmat (gözenekler) yolu ile emilerek vücuda alınmaktadır. Kaldı ki bu işlem yeme içme yani gıdalanma anlamı da taşımamaktadır. Dolayısıyla göz damlası orucu bozmaz.
Oruçlunun iğne ile ilaç alması orucu bozar. Göz damlasının oruca zararı olmayacağı görüşü tercih edilmektedir. Krem ise oruca zarar vermez.
1) Mütehassıs göz tabiplerinden alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilacın miktar olarak çok az (1 mililitrenin 1/20 si olan 50 milcrolitre) oluşu ve bunun bir kısmının gözün kırpılmasıyla dışarıya atıldığı, bir kısmının gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve burun mukozasında mesamat yolu ile emilerek vucuda alındığı ancak yok denilebilecek kadar çok az bir kısmının sindirim kanalına ulaşabilme ihtimalinin bulunduğu dikkate alınarak, İslam fakihlerinin de belirttiği gibi göz damlasının orucu bozmayacağına; 2) Bir kısmı ağız cidarında emilerek yok olacak kadar az olması ve esasen yutulmadıkça ağıza alman suyun orucu bozmadığı ve orucun teşri hikmeti dikkate alınarak, astımlı hastaların ağıza püskürtülerek aldıkları ilacın da orucu bozmayacağına; Karar verildi.
Selamünaleyküm. Bir iki damla gözyaşının istek dışı ağza girmesi orucu bozmaz. İstekle olması ya da çok denecek durumda olması ise orucu bozabilir.
ameliyat konusundaki diğer fetvalar
Elbette namaza göre ayarlama imkânınız olduğunda öyle yapacaksınız. Bunun haricinde durumunuz şöyledir: Sadece Hanefi mezhebine göre amel edecek olursanız ameliyatta olmak namazı cem etmeye gerekçe olmaz. Yalnız ulemamızın geneli ile bakıldığında ameliyat şartları nedeniyle namazı cem etmeniz biiznillah caizdir. Öyle yapmanızı tavsiye ederiz size. Mesleğiniz mübarektir. Kalbiniz mutmain olsun isterseniz, o namazı tekrar iade edersiniz ama cem etmenize ruhsat vardır.
“Daha güzel görünmek” ya da yaygın ifadesi ile “modaya uymak” veya “bir başka insana benzemek” için yapılan estetik haramdır. Bu amaçlarla estetik yaptırılamaz. Mesela solunum yollarını açmak, daha rahat görebilmek gibi “sağlık” mantığına dayalı bir estetik yaptırılabilir. Bir örnek üzerinden yürüyecek olursak şöyle anlayabiliriz: Göğüslerinin daha güzel olması veya yaygın göğüs anlayışına benzetmek için göğüsleri ile oynayan kadının yaptığı caiz olmaz. Aksine gece uyumasına engel olan veya doktorun tespiti ile ileride kamburu çıkmasına neden olacak türde büyük göğüslü olan bir kadın ise estetik yaptırabilir.
Evet, normal buruna göre çok farklı olan mesela görmeye mani olacak, nefesi etkileyecek bir burun için ameliyat yapılabilir ama bunu siz kendi kendinize karar verirseniz isabet etmemiş olabilirsiniz. Sizi ameliyat etmeyecek olan bir doktor size bu kanaatini açıklamalıdır.
Görmenizi etkileyecek bir çarpıklığı düzelttirebilirsiniz. Burnunuzda solumayı, yine görmeyi etkileyecek orandaki eğriliği düzelttirebilirsiniz. Doktorun “hastalık” dediği şeyi tedavi ettirebilirsiniz. Yasak olan “daha güzel görünme” arzusunun peşinde koşmaktır.
Bu ameliyat sizin nefes almanızı daha rahat duruma getirecekse, belli bir estetik beraberinde geliyor olsa bile ameliyat olmanız caiz olur. Temel neden “daha rahat nefes almak” olunca sıkıntı yoktur. Geçmiş olsun.
İki ön sorun var bu meselede: a- Allah’ın yarattığını değiştirmek caiz değildir. b- Kadının en mahrem organı üzerinde eşi olmayan birinin bakma ve temas yasağı vardır. Şöyle bir çözüm sunabiliriz size: - Daha şık görünme, estetik durma gibi bir gerekçe ile asla böyle bir işlem yaptıramazsınız. Yukarıdaki iki engele de takılmış olursunuz. - Konu, önlemez bir kaşıntı, evlenme durumunda cinsel ilişkinin zorlaşması, idrar kaçırma veya yapamama gibi tıbben müdahaleyi gerektiren bir noktada ise cerrahi bir müdahale yapmanızda sakınca olmaz. - Bu tedaviyi bir kadın ile yapmayı muhakkak şart koşmalısınız kendinize. Tedavi gerektiren bir durumu, tedavi zorunluluğu sınırları içinde yapabilirsiniz. Ne kadar estetik, ne kadar tıbbi bir durum olduğunu ise sizin kalbiniz kararlaştırır. Geçmiş olsun.