Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben bir tıp doktoruyum. Bilirsiniz uzun süren ameliyatlarımız oluyor ve namazı vaktinde kılamıyorum. Namazlarımı kazaya mı bırakmalıyım yoksa cem edebilir miyim? Bu arada Hanefi mezhebindeyim.
Cevap
Benzer fetvalar
Namazın cem edilmesi meselesi bir şahıs görüşünden ziyade mezhep ulemasının kanaatidir. Namazı kaçırma durumundan daha iyi olan cem etmektir. Bu bir hafife alma olmadıkça bir sakıncası olmaz. Allah'a emanet olun.
Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.
Ancak ameliyat, acilde bir müdahale türünden alternatifsiz bir durum için namazın ceminden söz edebiliriz.
Acil serviste namaz için acil durumdan söz edilebilir. Bu da bir ruhsat oluşturabilir. Ancak buradaki acil durum, bölümün acil bölüm olmasından dolayı değil oradaki vakanın 'acil' olmasından kaynaklanmalı ve alternatif de bulunmamalıdır. Cem etmek ise mümkün değildir.
Namazları cem etmek öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı ya önceki ile birleştirmek veya sonrakinin vaktinde kılmak demektir. Hanefi mezhebi görüşünde hac günleri dışında cem etmek yoktur. Diğer mezheplerde ise vardır. Yalnız bu üç mezhebin ortak olabilir dediği seferîlik şartları için geçerlidir. Hastalık gibi ağır bir özür nedeniyle namazları cem etmek Maliki ve Hanbeli mezhebine göre vardır. Bu duruma göre hastamızın hiç kılamamak gibi bir durumu olmaktansa cem etmesini uygun bulabiliriz.
Aleykümselam. Bunu neden cem olarak adlandırıyor ki, sonunda namazı kılmış bulundu. Bu ancak bir kaza olabilir. Uyuya kaldığı namazı kaza etmiştir. Daha ötesi yoktur. Böyle konuları tartışmamanızı tavsiye ederiz size, şeytan kalbinize vesvese, aranıza ayrılık sokabilir.
ameliyat konusundaki diğer fetvalar
Göz damlası normal kullanıldığında orucu bozmayacağı hükmü vardır. Çok fazla kullanıldığında da bozmayacağını umuyoruz. Annenizin kullanması gereken başka ilaçlar da varsa o durumda orucunu erteleyebilir. Sadece göz damlası kullanıyorsa yine orucunu tutsun. Kalbi rahat etmesi için Ramazan ayından sonra ihtiyat olarak bu oruçları tekrar tutar. Tutamazsa da biiznillah sıkıntı olmaz.
Evet, normal buruna göre çok farklı olan mesela görmeye mani olacak, nefesi etkileyecek bir burun için ameliyat yapılabilir ama bunu siz kendi kendinize karar verirseniz isabet etmemiş olabilirsiniz. Sizi ameliyat etmeyecek olan bir doktor size bu kanaatini açıklamalıdır.
“Daha güzel görünmek” ya da yaygın ifadesi ile “modaya uymak” veya “bir başka insana benzemek” için yapılan estetik haramdır. Bu amaçlarla estetik yaptırılamaz. Mesela solunum yollarını açmak, daha rahat görebilmek gibi “sağlık” mantığına dayalı bir estetik yaptırılabilir. Bir örnek üzerinden yürüyecek olursak şöyle anlayabiliriz: Göğüslerinin daha güzel olması veya yaygın göğüs anlayışına benzetmek için göğüsleri ile oynayan kadının yaptığı caiz olmaz. Aksine gece uyumasına engel olan veya doktorun tespiti ile ileride kamburu çıkmasına neden olacak türde büyük göğüslü olan bir kadın ise estetik yaptırabilir.
Görmenizi etkileyecek bir çarpıklığı düzelttirebilirsiniz. Burnunuzda solumayı, yine görmeyi etkileyecek orandaki eğriliği düzelttirebilirsiniz. Doktorun “hastalık” dediği şeyi tedavi ettirebilirsiniz. Yasak olan “daha güzel görünme” arzusunun peşinde koşmaktır.
Bu ameliyat sizin nefes almanızı daha rahat duruma getirecekse, belli bir estetik beraberinde geliyor olsa bile ameliyat olmanız caiz olur. Temel neden “daha rahat nefes almak” olunca sıkıntı yoktur. Geçmiş olsun.
İki ön sorun var bu meselede: a- Allah’ın yarattığını değiştirmek caiz değildir. b- Kadının en mahrem organı üzerinde eşi olmayan birinin bakma ve temas yasağı vardır. Şöyle bir çözüm sunabiliriz size: - Daha şık görünme, estetik durma gibi bir gerekçe ile asla böyle bir işlem yaptıramazsınız. Yukarıdaki iki engele de takılmış olursunuz. - Konu, önlemez bir kaşıntı, evlenme durumunda cinsel ilişkinin zorlaşması, idrar kaçırma veya yapamama gibi tıbben müdahaleyi gerektiren bir noktada ise cerrahi bir müdahale yapmanızda sakınca olmaz. - Bu tedaviyi bir kadın ile yapmayı muhakkak şart koşmalısınız kendinize. Tedavi gerektiren bir durumu, tedavi zorunluluğu sınırları içinde yapabilirsiniz. Ne kadar estetik, ne kadar tıbbi bir durum olduğunu ise sizin kalbiniz kararlaştırır. Geçmiş olsun.