Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin namazları cem ettiği sabittir. Hanefi ulemamız meseleye başka açılardan da bakarak namazları cem etmenin o zamana mahsus bir durum olduğuna işaret edecek bir görüşe meyletmişlerdir. Biz ise şu iki hususu tespit ederiz: a- Namazları cem etmek vardır, sahih hadisleri inkâr edemeyiz. b- Bir Müslüman ittiba ettiği mezhebine bağlı kalmalıdır. Kendisi delilleri araştırabilecek durumda olmadıkça sağa sola kaymamalıdır.

Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.

Elbette namaza göre ayarlama imkânınız olduğunda öyle yapacaksınız. Bunun haricinde durumunuz şöyledir: Sadece Hanefi mezhebine göre amel edecek olursanız ameliyatta olmak namazı cem etmeye gerekçe olmaz. Yalnız ulemamızın geneli ile bakıldığında ameliyat şartları nedeniyle namazı cem etmeniz biiznillah caizdir. Öyle yapmanızı tavsiye ederiz size. Mesleğiniz mübarektir. Kalbiniz mutmain olsun isterseniz, o namazı tekrar iade edersiniz ama cem etmenize ruhsat vardır.

Önce şunu bilmelisiniz: Namazların cem edilmesi Hanefi mezhebi fukahasınca tatbik edilmez. Eğer diğer mezheplerden birinden iseniz yaptığınızda hiçbir sakınca yoktur. Vakit bitmeden evinize dönmüş olsanız bile tekrar kılmanız gerekmez. Allah kabul etsin.

Namazları cem etmek öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı ya önceki ile birleştirmek veya sonrakinin vaktinde kılmak demektir. Hanefi mezhebi görüşünde hac günleri dışında cem etmek yoktur. Diğer mezheplerde ise vardır. Yalnız bu üç mezhebin ortak olabilir dediği seferîlik şartları için geçerlidir. Hastalık gibi ağır bir özür nedeniyle namazları cem etmek Maliki ve Hanbeli mezhebine göre vardır. Bu duruma göre hastamızın hiç kılamamak gibi bir durumu olmaktansa cem etmesini uygun bulabiliriz.

Selamünaleyküm. Yeniden kılmanız gerekmez. Bundan sonra okumayarak kılın. Allah Teâlâ ibadetlerimizi kabul etsin.

Cem etmeyi de yapabilirsiniz. Hanefi mezhebi dışındaki mezheplerde cem etme vardır. Uçakta zaten koltukta kılmaktan başka bir imkânınız yoktur. Allah kabul etsin.

Bir Müslüman, Hanefi olduğunu söylüyor ve o mezhebe göre yaşamayı ilke ediniyorsa basit sebeplerle başka fetvalar aramamalıdır.

Selamünaleyküm. Böyle bir neden cem etmek için yeterli özür oluşturmaz. Sünnetleri kılmayın, sadece farzı kılın.

Selamünaleyküm. Seferilik, ikinci bir özre gerek bırakmadan cem etme hakkı verir. Eğer cem etmeye izin veren bir mezhebi takip ediyorsa kişi, özre gerek yok demektir. O yolla uzun yıllar sonra sadece kafanız karışır, çok şey öğrendiğinizi zannedersiniz sadece. Bir saatlik yol için bir sene yol gidersiniz.

Selamünaleyküm. Kesinlikle okul idaresinden sana bir namaz kılma yeri bulmalarını isteyin. Bu nedenle cem edemezsin.