Fetva Meclisi
Soru
Doktor bir tanıdığım acil serviste çalışıyor, hasta yoğunluğu çok fazla olduğu zamanlarda zaman zaman vakit namazlarını kaçırıyor ve acil servisi bırakamadığı için cuma namazlarını da kaçırdığı oluyor, bu konudaki önerileriniz nelerdir? Kendisi Hanefi mezhebine mensup biri olarak kaçırdığı vakit namazlarını kaza olarak mı kılmalı cem mi etmeli?
Cevap
Benzer fetvalar
Elbette namaza göre ayarlama imkânınız olduğunda öyle yapacaksınız. Bunun haricinde durumunuz şöyledir: Sadece Hanefi mezhebine göre amel edecek olursanız ameliyatta olmak namazı cem etmeye gerekçe olmaz. Yalnız ulemamızın geneli ile bakıldığında ameliyat şartları nedeniyle namazı cem etmeniz biiznillah caizdir. Öyle yapmanızı tavsiye ederiz size. Mesleğiniz mübarektir. Kalbiniz mutmain olsun isterseniz, o namazı tekrar iade edersiniz ama cem etmenize ruhsat vardır.
Ancak ameliyat, acilde bir müdahale türünden alternatifsiz bir durum için namazın ceminden söz edebiliriz.
Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.
Namazları cem etmek öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı ya önceki ile birleştirmek veya sonrakinin vaktinde kılmak demektir. Hanefi mezhebi görüşünde hac günleri dışında cem etmek yoktur. Diğer mezheplerde ise vardır. Yalnız bu üç mezhebin ortak olabilir dediği seferîlik şartları için geçerlidir. Hastalık gibi ağır bir özür nedeniyle namazları cem etmek Maliki ve Hanbeli mezhebine göre vardır. Bu duruma göre hastamızın hiç kılamamak gibi bir durumu olmaktansa cem etmesini uygun bulabiliriz.
Aleykümselam. Bunu neden cem olarak adlandırıyor ki, sonunda namazı kılmış bulundu. Bu ancak bir kaza olabilir. Uyuya kaldığı namazı kaza etmiştir. Daha ötesi yoktur. Böyle konuları tartışmamanızı tavsiye ederiz size, şeytan kalbinize vesvese, aranıza ayrılık sokabilir.
Eğer doktorun hastanedeki görevi camiye gidip gelmesi ile aksamayacak ise camiye çıkmasını fazilet olarak öncelikli buluruz. Hastaların tedavisi gecikmek veya hastanın durumunda risk olmak gibi bir durum söz konusu ise kesinlikle doktora camiye gitmemesi gerektiğini söyleriz. O bulunduğu yerde ve durum gerektiriyorsa sadece farzları kılarak namazını eda etmelidir. Aynı durum ortaya çıkan riske göre Cuma namazı için dahi geçerlidir. Bu hüküm evinde hasta bakan için de böyledir. Hastanın ağırlığı ve aciliyeti oranında Cuma namazına bile gitmeyebilir.