Fetva Meclisi
Soru
Verilen hediye için "satmayacaksın, elinden çıkarmayacaksın" diye şart koşulması halinde bu şarta uyulması gerekir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu hususta Hanefi mezhebi fukahasının beyanı şu şekildedir: Bir evlilikte evin ihtiyaçlarını, kadının giyim ve masraflarını karşılamak erkeğin vazifesidir. Kadına verilen mehir ev ihtiyaçlarına sayılamaz. Erkek, vereceği mehre ilave olarak belli bir ödeme yaparsa kadının evin ihtiyaçlarını görmesi görevi olur.
Hediye verilmesi; el ile temas etmemek, ileri derecede muhabbet etmemek ve halvet durumunda olmamak (yani başkasının giremeyeceği bir ortamda baş başa kalmamak) şartlarını sağlanıyorsa caiz olmaktadır.
Selamünaleyküm. Bu sizin durumunuz için geçerli değildir. Sizinki bir helal hediyedir.
Malında tasarruf ehliyeti olan birine verilen bir hediye onun hususi malıdır. Bir insan malında dilediği gibi tasarrufta bulunabilir. Hediye, hediye verilmez sözü için dini bir dayanak bulunamaz.
Selamünaleyküm. İki kaş birleşecek şekilde bir durum varsa yani normal olarak bilinmeyen farklı bir durum varsa onun alınması mümkündür. Kaşların inceltilmesi şeklindeki uygulama ise sizin de zikrettiğiniz gibi caiz değildir. Buna göre yeniden değerlendirin durumu.
Hanefi uleması bunu caiz görmemişlerdir. Çünkü iyileşmek Allah’ın elindedir, doktorun bunu garanti etmesi olamaz demişlerdir. Diğer fukahaya göre ise böyle bir şart caiz olur.
hediye konusundaki diğer fetvalar
Kurumların bu gibi durumlar için genelde kendi iç kuralları veya teamülleri vardır. Eğer çalıştığınız kurum, otel puanlarının çalışan tarafından şahsen kullanılmasına izin veriyorsa bu durumda puanları kendi adınıza kullanmanızda bir sakınca olmaz. Ancak kurum bu konuda açık bir kural koymamışsa, ihtiyatlı davranarak bu puanları kurum adına kullanmak veya kurumun onayını almak daha uygun olur. Bu puanların şahsi kullanımı, kuruma bir zarar veriyor veya emanete suiistimal anlamına geliyorsa bunları kişisel olarak kullanmak uygun olmaz. Bu durumu bağlı olduğunuz kurumun yetkilisine veya ilgili birime danışarak, otel puanlarını kendi adınıza kullanmanızın uygun olup olmadığını sorun. Özetle, kurumunuz bu puanların size ait olduğunu kabul ediyorsa kullanmanızda bir sakınca yoktur. Ancak herhangi bir izin veya açıklama yoksa otel puanlarını şahsi olarak kullanmaktan kaçınmanız daha ihtiyatlı ve dinen uygun olacaktır. Bu, hem iş etiği açısından hem de ahirette hesap verme bilinciyle hareket etmek açısından en güvenli yoldur.
Çocukların size getirdiklerini rüşvet gibi görmeniz gerekmez. Neticede bir hediyeleşme kabul edebilirsiniz onları. Tekrar onlara dağıtarak ve bir keresinde de mesela çikolata dağıtarak dengelemeye çalışın. Bu konuyu da mesleğinizin prestiji açısından ele alın, rüşvet olarak görmeyin. Sizi Allah’a emanet ederim.
Belirttiğinizin nasıl yapıldığını bilmiyorum. Eğer sonunda mağlup olan tarafın bir şey vermesine dayalı bir iddia ise kumardır, kumar da haramdır.
Şirketin verdiği hediye kuponu/kartı bir satın alma belgesidir, direkt para yani nakit değildir. Bu kuponu mesela bir telefon gibi eşya kabul edebiliriz. Telefonu satar gibi de fiyatına veya düşük fiyata satmamız mümkündür.
Size tanıtım amaçlı olarak verilen kitaplar size hediye niteliğindedir. Hediye de helaldir. Bu arada yanlış da olsa tanıtıyor olmanız gibi bir durum olursa kanımca onda olur.
- Söz konusu hediye kâfirlerin dini günleri için kesilmiş bir hayvan eti ise, - Özü haram bir nesne ise (mesela alkol), - Onların dinini sembolize eden bir nesne ise o hediyenin kabul edilmesi caiz olmaz. Bunun haricindeki hediyeler kabul edilebilir. Kâfirlerle karşılıklı hediyeleşilebilir.