Fetva Meclisi
Soru
Hocam bir kamu kurumunda çalışıyorum ve iş için şehir dışına gönderildiğimde, kurumun bana verdiği bütçeyle otellerde konaklıyorum. Oteller, konaklamalar karşılığında bana puan veriyor ve bu puanlar biriktiğinde ücretsiz konaklama hakkı kazanıyorum. Bu puanları kendi şahsi kullanımlarım için değerlendirmem caiz olur mu, yoksa kurum adına mı kullanmalıyım?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Kurumunuz, size özel bir kayıt getirmedi ise bu sizin şahsi hakkınızdır, dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
Sizin açınızdan bakıldığında, gerekli vasıfları haiz olduğunuz için liyakat ve ehliyetinizi ispat etmek açısından referans kullanmanızda bir sakınca yoktur. Zira siz, kimsenin hakkının gaspına neden olmuş değilsiniz. İdareci durumundakilerin, o referansı neden ve nasıl istediği, nasıl değerlendireceği ise ayrı bir konudur. Siz, inşaallah mesul olmayacak şekilde işe girmiş olursunuz. Allah’a emanet olunuz.
Otel eski zamanlardan beri bilinen bir uygulamadır. Şu andaki konforu ile kıyaslanmasa da eskiden de vardı. Dolayısıyla otelde bir mü'min olarak bulunmamıza getirilecek kurallar sabittir. Şunlara dikkat etmelisiniz: 1- Sahibi mü'min olan ve otelini mü'min insan ölçüleri ile işleten bir otel tercih edin. Zorunlu olmadıkça mahremiyet kurallarını gözetmeyen, haramlara karşı lakayt olan otellere gitmeyin. Bilhassa alkol ve kumar gibi otellerde hizmet olarak sunulan haramlara karşı gevşememiş olmalıyız. Bulunduğunuz şehirde bu açıdan temiz bir otel yoksa veya güvenliğiniz açısından diğer otellerde kalmanız sakıncalı ise zarureten bu otellerde konaklayabilirsiniz. 2- Otelle konaklama sözleşmesi yapmadan konaklama yapmayın. Sürekli kullandığınız bir otelde olsa gecesi şu kadardan şu kadar gece şu odada kalacağınıza dair sözleşme ile konaklayın orada. 3- Otellerdeki lokantalarda alkol veya domuz eti gibi haramlar söz konusu ise yemeğinizi otel dışında yiyin. Şehir bu açıdan aynı riski taşıyorsa o zaman otel lokantasının helal olan bölümünü kullanabilirsiniz. 4- Otelin lokantası veya büfesinden size izin verilen dışında alıp dışarı götürme veya odanıza çıkarma gibi işleri yapmanız caiz olmaz. 5- Otellerdeki AÇIK BÜFE kullanılabilir. 6- Otelde müşterilere sunulan hizmetlerden size hediye edilenler dışındakileri alıp götürmeniz caiz olmaz. Odalarda ‘size aittir’ diye verilenleri alabilirsiniz. Bunların dışındakileri almanız çalmak olur. 7- Size verilen odada, KAÇAK OLARAK ikinci bir kişiyi barındırmanız caiz olmaz. Özellikle yatak sayısı olarak değil de oda olarak size verilen bir oda ise o zaman ikinci bir kişiyi barındırmanız mümkün olur. Otel hizmetlerini mesela büfeyi sizi ziyarete gelen ama o otelde kalmayan birine sunmanız da böyledir. 8- Otel asansörleri ve benzeri müşterek kullanım alanları mahremiyet kurallarımız açısından riskli alanlardır, hususi dikkat gerekmektedir. 9- Otel hizmetlilerine bahşiş vererek ilave bir hizmet almanız caiz olmaz. Bu bir bahşiş değil rüşvettir.
Sorunuzdan anlaşıldığına göre böyle bir imkânı size çalıştığınız kurumunuz veriyor. Aynı zamanda da devlete bağlı bir yer olduğu için direkt resmî açıdan da bir sıkıntı olmayan hatta size verilen bir hak. Böyle bir hakkı sizin uygulamanızda resmî açıdan bir engel yok ise kullanabilirsiniz. Farklı bir ayrıntı varsa dikkat edilmesi gereken onu da göz önünde bulundurmanız gerekmektedir. Bir hususa daha dikkat çekmekte fayda olabilir: Konumumuz ne olursa olsun ne iş yaparsak yapalım yaptığımız işi kaliteli yapma standardında yapalım. Böyle yapalım ki Müslüman’ın farkını işimizde de hissettirelim. Aldığımız belgeler ile konumumuz yükseldiği gibi kendimizi her an geliştirip daha güzel işler ortaya çıkaralım. Hele işimizi devlet kurumu gibi ümmet adına iş yapan bir kurumda yapmak, kılı kırk yaran bir mantıkta olmamız gerektiği anlamına geldiğini de unutmamakta fayda var. Rabbim faydalı işlere imza atanlardan olmayı hepimize nasip etsin.
Önce, o puanları vermelerine neden olan işlem helal mi ona bakalım. Eğer helal bir işlemden dolayı bir puan veriyorsa onu kullanmak caiz olabilir. Ancak faizli işlem yapan bir kurumun bulunduğu sokağı bile kullanmamak evla olandır. Faiz kıyamet fitnelerindendir; kendimizi korumalıyız. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Öğretmenlik ile alakalı yönetmelikler, yazılı sorularını değerlendirirken size nasıl bir kural koydu ise o kurala göre değerlendirme yapmalısınız. Aksi takdirde hak ihlali olur. Size ahlâk yönünü değerlendirme hakkı verilmedi ise onu kullanmayın.
hediye konusundaki diğer fetvalar
Verdiği hediye veya hibe için böyle bir şart koşulmasının önemi yoktur. Öyle bir şart koşulmamış gibi davranılabilir. Hanefi fukahası şart geçerli değildir, hediye veya hibe de caizdir alınabilir şeklinde fetva vermiştir.
Çocukların size getirdiklerini rüşvet gibi görmeniz gerekmez. Neticede bir hediyeleşme kabul edebilirsiniz onları. Tekrar onlara dağıtarak ve bir keresinde de mesela çikolata dağıtarak dengelemeye çalışın. Bu konuyu da mesleğinizin prestiji açısından ele alın, rüşvet olarak görmeyin. Sizi Allah’a emanet ederim.
Belirttiğinizin nasıl yapıldığını bilmiyorum. Eğer sonunda mağlup olan tarafın bir şey vermesine dayalı bir iddia ise kumardır, kumar da haramdır.
Şirketin verdiği hediye kuponu/kartı bir satın alma belgesidir, direkt para yani nakit değildir. Bu kuponu mesela bir telefon gibi eşya kabul edebiliriz. Telefonu satar gibi de fiyatına veya düşük fiyata satmamız mümkündür.
Size tanıtım amaçlı olarak verilen kitaplar size hediye niteliğindedir. Hediye de helaldir. Bu arada yanlış da olsa tanıtıyor olmanız gibi bir durum olursa kanımca onda olur.
- Söz konusu hediye kâfirlerin dini günleri için kesilmiş bir hayvan eti ise, - Özü haram bir nesne ise (mesela alkol), - Onların dinini sembolize eden bir nesne ise o hediyenin kabul edilmesi caiz olmaz. Bunun haricindeki hediyeler kabul edilebilir. Kâfirlerle karşılıklı hediyeleşilebilir.