Fetva Meclisi
Soru
Bankaların verdiği, alışverişlerden kazanılan puanları kullanmak caiz mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Firmalar, kendilerinden alışveriş yapan müşterilerine hediye puan vermektedirler. Helal ürünlerde yapılan harcamalar sonucu biriken hediye puanları kullanmakta dinen bir sakınca yoktur. Ancak her ne kadar helal ürün alışverişi neticesinde hediye puan kazanılsa da, kazancının çoğu haram olan kurumların verdiği hediye puanları kullanmak caiz değildir. (Bkz. Mevsıli, İhtiyar, IV, 176)
Banka kartlarıyla yapılan alışverişlerde biriken puanların kullanılması, bu puanları veren kurumun kazancının dinen helal olup olmamasına bağlıdır. Buna göre kazancının çoğu helal olan kurumların verdiği hediye puanları kullanmak caiz iken, kazancının çoğu haram olan kurumların verdiği hediye puanları kullanmak caiz değildir. (Bkz. Mevsıli, İhtiyar, IV, 187) Banka kartlarıyla yapılan alışverişlerde hediye puan uygulamasında banka ve üye işyerleri, aralarında yaptıkları anlaşmaya göre değişen oranlarda katkı yapmaktadırlar. Bu durumda hediye verenin kazancına göre hareket edilir. Ayrıca bankanın vereceği hediye puan karşılığında aylık belli bir oranda alışveriş yapmak üzere bankaya taahhütte bulunmak, taahhüt edilen oranda tüketime ve alışverişe zorladığı için uygun değildir.
Faiz düzeyinde bir haramdan belki söz etmek mümkün değildir. Ama yine de takva yönünü tercih edip banka kökenli her şeyden uzak kalmak evladır. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Yasal olmayan işlere tevessül etmemek gerekir.
Faizci bir bankanın ikramı da temiz olmaz. Bankanın kendisi ne ise onun kartından gelen de o kabul edilir.
Bu teşvik maksatlı bir hediye olarak görülebilir, sakıncası yoktur.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Ticaret yaparken, haram olan nesneleri satın almayacağımız gibi, dinimize karşı savaş yürütenlerin ticaret merkezlerinden de alışveriş yapmayarak dini hassasiyetlerimizi göstermeye mecburuz. Cüzi bir farktan ötürü hassasiyetlerimiz erimemelidir. Ancak ciddi bir farktan ötürü veya alternatifsiz durumlarda o merkezlere gidebiliriz. Allah'a emanet olunuz.
Cuma ezanı okunduktan sonra, kendisine cuma namazı farz olanların ticaret yapması haramdır. Bu durumda kazanılan mal da helallik sınırlarını zorlamış bir maldır. Allah'a emanet olun.
Kendisine cuma namazı farz olan birinin, cuma ezanı okunduktan sonra ticaret yapması caiz değildir. Sizin durumunuza gelince, eşinize cuma namazı farz olmadığı için onun kazandığı para bütçenize haram olarak girmiş sayılmaz. Zira ulemanın bir bölümü 'kendisine cuma farz olanın kazandığı' kaydını koymuşlardır. Elbette cumaya tazim açısından yapılan doğru değildir. Daha dikkatli olmak lazımdır. Allah'a emanet olun.
Özellikle faiz olan bir ilişki için kullanılmadığı sürece POS cihazlarının ödeme aracı olarak kullanılması sakıncalı değildir. Ona aracı olan bankayı da iyi seçmek gerekir.
Allah'ın haram ettiği şeylerden uzak kalmamız kulluğumuzun bir bölümünü yansıtmaktadır. Biz bir yandan uzak dururken bir yandan da o yasakların tamamen kalkması için mücadele etmekle mükellefiz. İçki satışı yapılan bir yerden alışveriş yapmanın hükmü de böyledir. Zaruret olmadıkça, o tip mekânlara ticari maksatla girmemek hatta onların bulunduğu caddeleri bile mümkünse geçiş yolu olarak kullanmamak en azından stratejik bir mücadele çeşididir. Mümkün olduğu kadar riayet edilmesinde yarar vardır. Özellikle çağımızda ticaretin ne denli güçlü bir silah olduğunu artık anlamış bulunuyoruz.
Anlattığınızda bilgi yeterli olmamakla beraber, bu tür bir iade sigorta sayılmaz. Defolu malı geri alan bir satıcı gibi davranmış olmaktadır. Allah'a emanet olun.