Fetva Meclisi
Soru
Bir alışveriş merkezi var, burada içki satışı da yapılıyor. Beyaz eşya almayı düşünüyorum ama içki satıldığı için buradan alışveriş yapılabilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Alkol ve benzeri haramları haramın merkez noktası olarak kabul edersek, o harama yaklaştıkça harama yaklaşmış olmaktayız. Haramdan uzaklaştıkça da helale yaklaşırız. Çaresiz kalmadıkça harama en uzak noktada durmaya mecburuz. İman olarak, amel olarak ve strateji olarak durumumuz budur. Allah'a emanet olunuz.
İçki, tartışmasız bir haramdır. Sigarada ise henüz o ittifak yoktur. Fark buradan geliyor.
Allah'ın haram ettiği şeylerden uzak kalmamız kulluğumuzun bir bölümünü yansıtmaktadır. Biz bir yandan uzak dururken bir yandan da o yasakların tamamen kalkması için mücadele etmekle mükellefiz. İçki satışı yapılan bir yerden alışveriş yapmanın hükmü de böyledir. Zaruret olmadıkça, o tip mekânlara ticari maksatla girmemek hatta onların bulunduğu caddeleri bile mümkünse geçiş yolu olarak kullanmamak en azından stratejik bir mücadele çeşididir. Mümkün olduğu kadar riayet edilmesinde yarar vardır. Özellikle çağımızda ticaretin ne denli güçlü bir silah olduğunu artık anlamış bulunuyoruz.
Dinimiz bizi, eli kolu bağlı bırakmış değildir. Alkol satılan yerden alışveriş yapmayı yasaklamış ama aç kalın, sürünün de dememiştir. Mü'min, alkolle ilgili hassasiyetini korur, çaresiz kalınca da kendisine ruhsat verildiğini bilir. Ruhsatı da gerektiğinde ruhsat kadar kullanır. Bunda bir sakınca yoktur. Allah'a emanet olunuz.
Haramdan arınmış alıcılar ve satıcılar bulmamız ideal olandır. Bunun için de gayret etmeliyiz. Ancak alkole katkı sağlayana bir nesne olmadığı sürece alkol satan birine bizim başka bir madde satmamız haram olmaz. Aynı şekilde alkol satandan alışveriş yapmamamız gerekirken bize lazım olan bir nesneyi piyasa olarak elinde bulunduran bir şeyi alkol de satan satıcıdan alabiliriz.
'Bu nedenle oradan alışveriş haramdır' şeklinde bir ifade için zorlanabiliriz ama 'zaruret olmadıkça Şeriat'ımızın hükümlerine muhalefet edilen bir yerden alışveriş yapılmamalıdır' deriz.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Önce, o puanları vermelerine neden olan işlem helal mi ona bakalım. Eğer helal bir işlemden dolayı bir puan veriyorsa onu kullanmak caiz olabilir. Ancak faizli işlem yapan bir kurumun bulunduğu sokağı bile kullanmamak evla olandır. Faiz kıyamet fitnelerindendir; kendimizi korumalıyız. Allah'a emanet olun.
Cuma ezanı okunduktan sonra, kendisine cuma namazı farz olanların ticaret yapması haramdır. Bu durumda kazanılan mal da helallik sınırlarını zorlamış bir maldır. Allah'a emanet olun.
Kendisine cuma namazı farz olan birinin, cuma ezanı okunduktan sonra ticaret yapması caiz değildir. Sizin durumunuza gelince, eşinize cuma namazı farz olmadığı için onun kazandığı para bütçenize haram olarak girmiş sayılmaz. Zira ulemanın bir bölümü 'kendisine cuma farz olanın kazandığı' kaydını koymuşlardır. Elbette cumaya tazim açısından yapılan doğru değildir. Daha dikkatli olmak lazımdır. Allah'a emanet olun.
Özellikle faiz olan bir ilişki için kullanılmadığı sürece POS cihazlarının ödeme aracı olarak kullanılması sakıncalı değildir. Ona aracı olan bankayı da iyi seçmek gerekir.
Anlattığınızda bilgi yeterli olmamakla beraber, bu tür bir iade sigorta sayılmaz. Defolu malı geri alan bir satıcı gibi davranmış olmaktadır. Allah'a emanet olun.