Fetva Meclisi

Ticaret yaparken, haram olan nesneleri satın almayacağımız gibi, dinimize karşı savaş yürütenlerin ticaret merkezlerinden de alışveriş yapmayarak dini hassasiyetlerimizi göstermeye mecburuz. Cüzi bir farktan ötürü hassasiyetlerimiz erimemelidir. Ancak ciddi bir farktan ötürü veya alternatifsiz durumlarda o merkezlere gidebiliriz. Allah'a emanet olunuz.

Allah'ın haram ettiği şeylerden uzak kalmamız kulluğumuzun bir bölümünü yansıtmaktadır. Biz bir yandan uzak dururken bir yandan da o yasakların tamamen kalkması için mücadele etmekle mükellefiz. İçki satışı yapılan bir yerden alışveriş yapmanın hükmü de böyledir. Zaruret olmadıkça, o tip mekânlara ticari maksatla girmemek hatta onların bulunduğu caddeleri bile mümkünse geçiş yolu olarak kullanmamak en azından stratejik bir mücadele çeşididir. Mümkün olduğu kadar riayet edilmesinde yarar vardır. Özellikle çağımızda ticaretin ne denli güçlü bir silah olduğunu artık anlamış bulunuyoruz.

Haramdan arınmış alıcılar ve satıcılar bulmamız ideal olandır. Bunun için de gayret etmeliyiz. Ancak alkole katkı sağlayana bir nesne olmadığı sürece alkol satan birine bizim başka bir madde satmamız haram olmaz. Aynı şekilde alkol satandan alışveriş yapmamamız gerekirken bize lazım olan bir nesneyi piyasa olarak elinde bulunduran bir şeyi alkol de satan satıcıdan alabiliriz.

Alkol satan bir marketin aynı şehirde alkolsüzü normal şartlarda bulunabiliyorsa oradan alışveriş yapmamak gerekir. Aynı şehirde temiz olanı yoksa zarureten alışveriş yapılabilir.

Ne satıcının ne de alıcının alkol kullanıyor olması “alkol satan yerden mal almak” gibi değildir. İnsanların günahı var diye ticaret yapmak yasak olmaz.

Selamünaleyküm. Alkol satmak, alkol satılan yerden zaruret yokken alışveriş yapmak ve alkol de satan birine mal satmak aynı şeyler değildir. Birinci ve ikinci şıklarda yasak açıkken, üçüncü şıkta o derece bir yasak yoktur. Mesela biz peynir satıyoruz, bizden peynir alan aynı zamanda alkol de satıyor diye ona peynir satmamız haram olmaz. Elbette sitratejik olarak uzak durmak evladır. O ayrı bir mesele.

POS cihazının kullanılması için bir sakınca yoktur diyebiliriz. Ancak erken tahsil karşılığı bankanın para kesmesi fıkıh açısından bir sorun oluşturabilir. Bu ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor. Gerçi her halükârda bunu caiz görenler vardır. Faizin tehlikesine karşı hassas olmak en evla olandır. Allah'a emanet olunuz.

Anlattığınızda bilgi yeterli olmamakla beraber, bu tür bir iade sigorta sayılmaz. Defolu malı geri alan bir satıcı gibi davranmış olmaktadır. Allah'a emanet olun.

Sorunuzu şu şekilde anladım: 'Şu anda 140 lira olması gereken pancarı, bir yıl önceki fiyatı olan 80 liradan alsam caiz midir?' Eğer soru böyle ise ve burada sizin bir hileniz, baskınız yoksa bu alışveriş helaldir. Allah'a emanet olun.

Kendisine cuma namazı farz olan birinin, cuma ezanı okunduktan sonra ticaret yapması caiz değildir. Sizin durumunuza gelince, eşinize cuma namazı farz olmadığı için onun kazandığı para bütçenize haram olarak girmiş sayılmaz. Zira ulemanın bir bölümü 'kendisine cuma farz olanın kazandığı' kaydını koymuşlardır. Elbette cumaya tazim açısından yapılan doğru değildir. Daha dikkatli olmak lazımdır. Allah'a emanet olun.

Cuma ezanı okunduktan sonra, kendisine cuma namazı farz olanların ticaret yapması haramdır. Bu durumda kazanılan mal da helallik sınırlarını zorlamış bir maldır. Allah'a emanet olun.