Fetva Meclisi
Soru
Fiyatı belli olan, nisan ayında 140 liraya satılan pancarın bir yıl önceki mayıs-haziran aylarında 80 liraya alınıp kullanılması caiz midir? Bu haram olur mu? Umarım anlatabilmişimdir.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Alacağınız para borç olarak alınacaksa ve siz fark ödemeyecekseniz alışverişiniz caiz olur.
Devletin fiyatını sabitlemediği mallarda kâr oranı yoktur. Yani satıcının, aldatmadıkça, hile yapmadıkça dilediği kârla satması caizdir.
İçine haram karıştırmadığınız sürece caizdir.
Karaborsa oluşturacak ve o alanda insanların dar boğaz edecek bir mantıkla temel gıda maddelerinde yapıldığında caiz olmaz. Bunun haricinde serbest piyasa şartlarında mal stoklamanın sakıncası yoktur.
Aldığınız gibi hiçbir kâr koymadan onlara sattığınızı söylerseniz bu yalan olur, caiz olmaz. “Sizden yol paramı alırım” diyerek bir nebze kâr koyduğunuzu hissettirin. Onlar bunu bilsin, o zaman helal olur.
Peşin alındığında bir fiyata satılan ama taksitle alındığında başka bir fiyata satılan malın ticaretinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan, ödeme yapılacağı gün ödeme yapılmadığı için kararlaştırılmış fiyata yani ücrete gecikme bedeli konmasıdır. Bu ise haramdır.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Ticaretin helal olmasının en önemli şartlarından biri tarafların işinin ve kazancının net olmasıdır. Bu kazançta her ne kadar bir belirlilik var gibi görülüyorsa da müphem şeyler üzerinden yürütülen bir kazanç olduğu hissi vermektedir. Bir ilim kurulunca enine boyuna incelenmedikçe helallik kararı verilmesi yanlıştır.
Dinimiz bizi, eli kolu bağlı bırakmış değildir. Alkol satılan yerden alışveriş yapmayı yasaklamış ama aç kalın, sürünün de dememiştir. Mü'min, alkolle ilgili hassasiyetini korur, çaresiz kalınca da kendisine ruhsat verildiğini bilir. Ruhsatı da gerektiğinde ruhsat kadar kullanır. Bunda bir sakınca yoktur. Allah'a emanet olunuz.
POS cihazının kullanılması için bir sakınca yoktur diyebiliriz. Ancak erken tahsil karşılığı bankanın para kesmesi fıkıh açısından bir sorun oluşturabilir. Bu ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor. Gerçi her halükârda bunu caiz görenler vardır. Faizin tehlikesine karşı hassas olmak en evla olandır. Allah'a emanet olunuz.
Anlattığınızda bilgi yeterli olmamakla beraber, bu tür bir iade sigorta sayılmaz. Defolu malı geri alan bir satıcı gibi davranmış olmaktadır. Allah'a emanet olun.
Kendisine cuma namazı farz olan birinin, cuma ezanı okunduktan sonra ticaret yapması caiz değildir. Sizin durumunuza gelince, eşinize cuma namazı farz olmadığı için onun kazandığı para bütçenize haram olarak girmiş sayılmaz. Zira ulemanın bir bölümü 'kendisine cuma farz olanın kazandığı' kaydını koymuşlardır. Elbette cumaya tazim açısından yapılan doğru değildir. Daha dikkatli olmak lazımdır. Allah'a emanet olun.
Cuma ezanı okunduktan sonra, kendisine cuma namazı farz olanların ticaret yapması haramdır. Bu durumda kazanılan mal da helallik sınırlarını zorlamış bir maldır. Allah'a emanet olun.