Fetva Meclisi

Kasko ve diğer ticari sigorta türlerinin fıkıh kurallarına göre caiz olmayacağı görüşü muasır âlimler arasında neredeyse ittifak edilecek düzeydedir. Zira sigorta, faizin alt zeminini oluşturan uygulamalar arasındadır. Kısacası sigortaya caiz demek mümkün değildir. Özellikle de kasko için bu söz geçerlidir diyebilirim. Ancak Şeriatımız, Müslüman'ı eli kolu bağlı olarak da bırakmış değildir. Zaruretler bazı yasakları geçici olarak kaldırabilmektedir. Günümüz şartlarında ciddi bir ticaret değil, doğru dürüst bir taşımacılık bile yapılabilmesi için sigorta gereklidir. Ya da Müslümanların değerli bir araca binmemeleri gerekecektir. Burada iki cümleyi not alabiliriz. Birincisi: İslam'da kasko vebenzeri sigortalar yoktur. İkincisi: Müslüman, zaruret oluştuğunu hissettiğinde sigortaya başvurabilir. Buradaki zarureti de Müslüman'ın imanı ve o imanını yönlendiren ilmî danışmanı, mürşidi belirleyecektir. Allah'tan sebat üzere kalmayı bize nasip etmesini dileriz.

Muasır ulemamız, sigortanın caiz olmayacağı kanaatindedir. Ancak şeriatımızın zaruret adını verdiği kuralları da vardır. Evet, zaruret kişinin keyfinin bozulması olarak anlaşılamaz. Zaruret hayati denebilirlik düzeyde bir sıkıntının oluşması ile ortaya çıkar. Buna göre, sigorta için caiz diyemeyiz. Ama Müslüman'ın zarûreten yaptığı işler de olabilir. Allah korkusu seviyesi ise Müslüman'ı yönlendiren etken olacaktır.

Selamünaleyküm. İslamî bir ortam dikkate alınarak konuşulduğunda kasko ve benzeri sigortaların caiz olması asla mümkün değildir. Fakat, yaşadığımız ülkelerdeki şartlarımızı dikkate alarak, zaruret dairesinde kalan uygulamalar da söz konusu olabilir. Bu tür zaruretler kulun imanı ile takvası arasında gelir gider. Zira bilhassa malı olan Müslüman için sigortayı kökten yok saymak oldukça zordur.

Selamünaleyküm. İlke olarak sigorta caiz değildir diyoruz. Yaşadığımız ortamda, sigorta Müslümanın alternatifsiz kalacağı bir durum ise zaruretten yapılabilir.

Faiz, kati bir haramdır. Ulemamız da sigortanın faize yataklık ettiğine dair yaygın bir görüşe sahiptir. Ayrıca sigorta faiz illetinden kurtulsa bile fıkhen sakıncalı uygulamalar ihtiva etmektedir. Bu yüzden sigortanın caiz olmadığını söylemektedirler. Müslüman, gerçekten zorda olduğunu hissettiğinde mahzurlu işleri de yapabilir. Buradaki zorluk, zannederim sizin vicdani kanaatinize dayanacaktır.

Selamünaleyküm. Buradaki sıkıntı, sözünü ettiğiniz kurumların net bir çizgide duramayışından kaynaklanıyor. Meseleye, 'faizci bir düzende bu kadar olur' gözüyle bakınca caizdir denmesi gerekiyor; 'diğerleri de bunlar gibi' gözüyle bakınca da caiz olmayacağı söyleniyor. Yapabileceğimiz şudur: zaruret olmadıkça hiç birini kullanmayız. Zaruret bulunursa ki, bulunmaktadır o zaman bizim ilkelerimizi bilenlerle çalışırız.

Selamünaleyküm. Bir fıkıh ilkesi olarak bunun sakıncası olmayabilir ama strateji açısından doğru olmayacağını düşünüyorum. Çünkü sözünü ettiğiniz mekânlar bizi, bize ait olmayan noktalara sevk etmektedir.

Selamünaleyküm. Siz namazı bozmadan iki rekat daha ilave etse idiniz namazınız tamamdı. Yaptığınız gibi de tamam oldu.

Kazancın helalliği alınan veya satılan ürünle ilgilidir. Helal ürünü fiyatı belli oranda satıyorsanız günah olmaz. Sorunuz sektörünüzün aldığı karara aykırı iş yapmanızla ilgili bir durumdur. Doğru olan bağlı bulunduğunuz dernekler odasının kararına uygun davranmanızdır. Fakat sizin iş yerinizin konumu itibariyle o günde iş yerinizi açmanız önemsenmiyorsa bunda da bir sakınca yoktur.