Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben İngilizce Psikoloji bölümü okuyan bir hanımefendiyim. Üniversite eğitimini, diploma ve ileride çalışma alanında başka bir alternatifim olmadığı için, zaruri görerek ve dikkat etmeye çalışarak sürdürüyorum. Bölümümüzde kız öğrenci sayısına oranla erkek sayısı oldukça az. “İngilizce Dini Metin Okumaları” isimli bir derse kaydolmuştum. Bu dersi hem İngilizcemi geliştirmek hem de dini içerikli olduğu için faydalanmak amacıyla almak istedim. Ancak dersin kontenjanı az olduğu için sınıf mevcudu da az ve erkek öğrenciler de bulunuyor. Bu durumda benim bu dersi almamam mı gerekir? Erkek ve kadınların aynı ortamda eğitim alması dinen hangi ölçülerle değerlendirilir? Mümkün olduğunca böyle ortamlardan uzak durmak mı gerekir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Erkek ve kadın bir arada bulunulan durumlara karma diyoruz. Böyle bir karma ortamda bayanın veya erkeğin bulunabilmesi ancak zaruret durumunda caizdir. Zaruret de, olmazsa olmaz denebilecek ilim dalları için geçerlidir. Bunu sadece tıp ve tıbbın yan dalları için geçerli sayabiliriz. Mü'minler olarak, dinimizle alakalı böyle bir hakkımız hususunda isteyen taraf olmalıyız. İzin vermiyorlar diye bir gerekçeye yaslanıp dinimizden taviz veremeyiz.
Birincil gayeniz kendinizi korumak ve o ortamlarda erimemek olsun. Siz sağlam kalırsanız o kalışınız biiznillah ümmetinize hayır getirir. Bunun ötesinde de şeriatımızın temel haramlarını gözeterek yaşamayı ilke edinin. Erkeklerin bulunduğu bir ortamda da zorunlu bir durumda ders verebilirsiniz mesela. Bu dersinize çıkarken sizi izleyecek erkeklerin gözüne cazip gelmeyecek bir kıyafetle çıkarsınız ve adeta sokakta yürür gibi olan kıyafetinizle bunu yaparsınız ve sorun olmaz. Bu da şüphesiz birincil göreviniz olması gereken kendinizi koruma ciddiyetinizle sağlanabilir. Devam edin ve çalışın. Onların fikirlerinden korkmayın, muhtemel kendi gevşekliğinizden korkun. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Mü'min, kazanacağı ile kaybedeceğini hesap eder kazanacağı ağır olursa onu yapar. Bayanların üniversite okumalarını kökten reddedecek durumda değiliz. Ama bayanlar okumaları hâlinde ne alıyor ne veriyorlar diye bir hesap da yapmalıyız. a- Tesettürde sıkıntı var. (Tesettür sadece baş örtüsü değildir.) b- Erkeklerle karma bir ortamda bulunmak zorunda kalıyorlar. c- Erkeklerle daha yoğun bir şekilde bir arada kalmaya mecbur olunca, kadınlık iffetleri, hâyâ damarları baskı altında kalıyor. Evlendiklerinde eşlerine karşı bakışları saf kadın bakışı ile olamıyor. d- Eş seçimini, aile filtresi dışında bir tür zorunluluk ortamında yapmaya mecbur kalıyorlar. e- meslek edinmenin getirdiği komplekse kapılıyorlar. Bu ve benzeri nedenlerin hepsi herkes için geçerli olmuyor elbette. Bir genel durum tespiti olarak bunları zikrediyoruz. Siz, kendinize bakın, ne kadar bunların etkisinde kalırsınız ne kadar kalmazsınız. Psikoloji gerçekten iyi bir ilim dalıdır ama 'annelik, eşlik' zirvesinden inmeye değer mi onu siz karalaştırın. Bir de şuna bakın: Psikoloji mezunları iyi bir ev mi idare ediyorlar? Kaç çocuk doğurmuş, onları nasıl büyütmüşler? Bir de buna bakmalıyız, psikolojinin reklamı güzel de, kendini de bir görsek hani? İlahiyat mezunları iyi bir İslam mı yaşıyorlar da diyebiliriz, konuyu anlamak için...
Üniversite veya başka bir yer değişmez; Müslüman için her yer ve her zaman dinine göre yaşayacağı yer ve zamandır. Belirttiğiniz ortamda kız erkek karma olma durumu sizin için bir risk oluşturmaktadır. Evet, zaruret olarak bir arada bulunulabilir ama bu zarureti gevşetmeniz durumunda şeytanın sizi günaha sevk edebileceğini unutmayın. Size şunu söylemem gerekir: Melekler sizi bir an bile bırakmadan izliyorlar. Her şeyi yazıyorlar. Yarın Allah'ın huzurunda mahcup olacağınız işleri yapmamalısınız. İbadetlerinizi ihmal edebileceğiniz, ahlakınızdan taviz verebileceğiniz her iş ve ortam sizin için sakıncalıdır. Böyle bilin.
İslam ile idare edilmeyen yerlerdeki meri hukuk ilminin öğrenilmesi ve ardından da elde edilen diplomanın verdiği hâkimlik ve benzeri mesleklerin icra edilmesi meselesini bu asırdaki ilim adamlarımızın ihtilaf ettiği konular arasında görüyoruz. Tamamen reddedenlerin yanında, değerlendirilebilir bulanlar da vardır. Erkek veya kadın ayrımı yapmadan önce bu yönünü ele almamızda yarar vardır. Şahsi kanaatimiz; itikat açısından kabul etmiyor olmamıza rağmen, şerden emin olmak açısından bu bölümlerin, dinine vâkıf gençlerimiz tarafından tahsil edilmesi ve diplomasının da kullanılması yönündedir. Evet, ortada bir risk vardır ama bu risk belki de camideki imam efendi için de vardır. Hiçbir meslek, İslam’ı merkeze almayan böyle düzenlerde el kol sallanarak icra edilebilir nitelikte değildir. Kadınların hukuk tahsilini ve tahsilin neticesi olarak hâkimlik ve savcılık gibi meslekleri icra etmelerini ise risk içinde risk taşıyan bir alan olarak görüyoruz. Çok özel yetiştirilmiş, koruma altında tutulmuş, mü'min çevresinden hiç koparılmamış ve orada bulunma maksadını imanı ile alakalı gören bir kadın için “ümmet adına kullanılmış bir zaruret” olarak değerlendirebiliriz. Avukatlık ise biraz daha olabilirliği bulunan bir alandır. Dikkat ederseniz ağır bir sorumluluğun ifadesi olan şartlardan söz ediyoruz. Bu da herkesi imanı ile baş başa bırakıp karar vermeye sevk etmektedir. Allah Teâlâ rızasına muvafık amellere hepimizi muvaffak kılsın. Yine Nureddin Hocamızın benzer bir soruya vermiş olduğu cevabı da sizinle paylaşayım; Evet, hukuk alanı “içeriği itibariyle” risklidir. Yaşadığımız ülkedeki durum itibariyle bir kere daha risklidir. Üçüncü bir risk de kadının o dikenlikte çekeceği mesleğe mahsus sıkıntılar olacaktır. Buna rağmen imanını ve Müslümanca duruşunu koruyabilen ve iyi bir çevrede kendini muhafaza edebilen bir hanım için “o işi yapamaz” diyemeyiz ama kim neye güvenerek o riski alabilir onu herkes kendi takdir etmelidir.
Selamünaleyküm. Eğitim gördüğünüz alan önemli; insanlık için zaruri ve bayanların muhakkak bulunması gereken bir alan ise dediğiniz doğrudur. Bunun dışında ise başka bir alanda cihat edin. Daha doğrusunu yapmış olursunuz. Allah'a emanet olun.
ders konusundaki diğer fetvalar
Riyâzü’s-Sâlihîn derslerini her zaman takip edebilirsiniz, onlar bir berekettir biiznillah. Yalnız, bir zaman sonra izlediğin dersleri hızlıca da olsa tekrar izlemeniz çok yararlı olur. Mesela sene geçince tekrar izlemeye çalışın.
Neden olmasın. https://fetvameclisi.com/fetva/kadinlarin-araba-kullanmasi-caiz-degil-midir https://fetvameclisi.com/fetva/kadinlarin-araba-kullanmasi-caiz-midir https://fetvameclisi.com/fetva/bayanlarin-araba-kullanmasi-caiz-mi
Bu bilginin sahiplerinin izin vermediği bir yöntemle notların PDF veya benzeri bir şekilde çoğaltılıp satılması caiz olmaz. Bu bir haktır. Ders kitaplarının pahalı olması bu hakkın ihlaline gerekçe sayılamaz.
Allah sizlere sebat versin. Şeytanın fitnelerinden korusun sizi. Hakkınızda bilgi sahibi olduğumuzda daha sağlıklı bir yol çizebiliriz ama Şehzadebaşı sohbetleri ile başlayabilirsiniz. Bittikçe yine yazabilirsiniz.
Bütün zamanlarda size tavsiye edilebilecek en iyi kaynak İmam Gazali’nin İhya adlı eseridir. İlgili bölümlerini seçerek değerlendirebilirsiniz. Allah yardımcınız olsun.
https://fetvameclisi.com/fetva/yaratmak-kelimesi https://fetvameclisi.com/fetva/yaratmak-kelimesini-kullanmanin-hukmu-nedir https://fetvameclisi.com/fetva/teblig-amacli-yapilan-isten-para-kazanmak-ve-kitap-isminde-yaratmak-kelimesini-kullanmak-caiz-midir