Fetva Meclisi
Soru
Selamün aleyküm hocam nasılsınız iyi misiniz? Biz dondurma ve kahvaltılık üzerine işyeri işletiyoruz . Sorum tartı ile ilgili. Tartılarak satılan ürünlerde örf olarak kap da ürün ile beraber tartılarak ürün fiyatı ile satılmış oluyor, tabiki de başka bir taraftan kabın maliyeti de var. Ambalajlı ancak tartılı ürünler de kap ağırlığını ayırt etmek zordur mesela peynirde. Ama dondurma gibi ürünlerde kap ağırlığını ayrıca hesap etmek o kadar zor değil. Biz genel olarak nasıl bir yol izlemeliyiz? Örfe göre kap ağırlığını ürün ile birlikte fiyata dahil edebiliriz miyiz yada kap ağırlığını düşmemiz gerekiyor mu? Önceden teşekkür ederim.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Devletin fiyatını sabitleştirdiği temel gıda maddelerinden birinde öyle bir işin yapılması uygun olmayabilir ama normal ticari maddelerde ucuza alınıp pahalı satılmasında sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Bu hassasiyetiniz pek güzel. Allah Teâlâ sizi de bizi de haramlardan ve neticede de cehennem azabından muhafaza buyursun. Ayağımızı kaydırmasın. Ekmek başta olmak üzere pek çok gıdanın dinimiz açısından yenmesinde ve içilmesinde büyük sıkıntılar bulunmaktadır. Yalnız şu ana kadar mü'minler olarak bu hususta kati bir sonuca ulaşacak çalışmalar da ne yazık ki yapamadık. Verdiğiniz örnekte mesela, sorun olduğunu hepimiz biliyoruz ama ekmek gibi bir konuda çözüm üretmede sıfır düzeyindeyiz. Ortada bir şüphe var. Bu şüpheye karşı helali oluşturma imkânı yok. Bir de durum sizin zikrettiğiniz düzeyde yüzde yüz bir veri ile karşımıza çıkmıyor. Buradaki alkollenme, büfede satılan alkoldeki ile aynı mıdır? Bunu da netleştirebilmiş değiliz. Bu nedenle 'ekmek haramdır' diyemeyiz. Ama Avrupa'da satılan ekmekler daha kıtır olsun üzeri parlak olsun diye kullanılan domuz yağı nedeniyle 'ekmek kesin haramdır' diyebiliriz. İki durum arasında bir fark olduğunu umarım takdir etmişsinizdir. Allah Teâlâ helal ile yaşamaya hepimizi muvaffak kılsın.
Sertifikalı ürünleri yeme titizliğiniz devam etmelidir ama bu hususta boşluk kalmayacak bir kurumumuzun olmadığını, ne yazık ki henüz olamayacağını da bilmelisiniz. Şöyle bir uygulama yapın: a- Sertifika arayın. b- Açık sakıncalı olmayanı bulmaya çalışın. c- Zararsızı tercih edin. d- Sıradan ve seviyesiz asla olmayın.
Selamünaleyküm. Siz, kafa yiyecek yerde kafanızı her işe sokmamalısınız. Kendi kendinize ürettiğiniz bilgilerle sorun oluşturuyorsunuz.
Selamünaleyküm. 'Yüzde yüz caiz değildir' şeklinde bir sözümüz yoktur. Herhâlde bir karışıklık olmuştur. Şunu söyleyebiliriz: Ticaret gibi tertemiz bir kazançtır diyemeyiz. Haramdır diyecek kadar da bilgimiz yoktur onlar hakkında. Ortada bir tereddüt vardır. Bu tereddüt, ana sütü gibi dememizi engelliyor. Dikkat ederek çalışmak zorundaysak çalışabiliriz. Dediğimiz budur. Bankayı zengin etmenin de gereği yoktur. Bu kurumlara yüklü para yatıranlar, verilen kârları almalıdırlar. Alınan kârlar, ona muhtaç olmayanın bir vakfa aktarması uygun olan bir paradır diye tanımlayabiliriz o parayı.
Selamünaleyküm. Devletin nar koyduğu yani fiyatını sabitlediği ekmek gibi temel malzemeler dışında fiyat tahdidi yoktur. Satıcı, uygun gördüğü bir fiyattan satar. Günün bir saatinde şu fiyata başka saatinde de bu fiyata satabilir. Malın iyisine başka fiyat, düşüğüne başka fiyat isteyebilir. Bir hile ve yalan olmadıkça satış serbesttir. Fazla emek verdiği bir mala fazla fiyat isteyebilir, ambalaj farkını alabilir. Jelâtinli mallarda bir endişe olduğu ise doğrudur. Tamamen haram dememizi zorlaştıran durumlar var ama jelâtin domuz ihtiva etme riski yüksek bir üründür. Bu nedenle kullanılması sakıncalıdır deriz.