Fetva Meclisi
Soru
Hocam THY'de dış hatlarda uçakta verilen çatal kaşık gibi servis malzemesinin "hijyen bezi" ya da "dezenfektan bez" denen bir bezle silindiğini yani su yerine bazı kimyasallar marifetiyle temizlendiğini öğrendik. Malum, uçaklarda içki servisi var. Bu durumda, kimyasallar kullanılarak dezenfekte edilmiş ancak suyla yıkanmamış bir madde, fıkhen necasetten/alkolden temizlenmiş olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Temizdir.
Selamünaleyküm. Cep telefonu gibi metal veya sıvıyı emmeyen cisimlerin temizlenmesi ıslak bir mendille mümkündür. Sıvıyı emebilecek nesneleri ise daha derin bir sistemle temizlemek gerekir. Bu temizlemede abartmanın gereği yoktur. Üç kere ve dikkatli bir temizlik yeterli olur. Meni için de aynı kurallar geçerlidir.
İstihale, bir nesnenin tam bir kimyasal dönüşümüne verilen isimdir. Hassas bir konu olduğu için şu ayrıntıyı unutmamak gerekir. Dönüşüm ve karışım başka şeylerdir. Necis bir şeyin temiz şeyin içine karışması onu temizlemez. Bu da şu demektir: Nesne A maddesi iken B maddesine dönüşmüştür. Buna göre bazı sonuçlar şu şekilde önümüze çıkmaktadır: Kimyasal özelliği tamamen değişen alkol yeni şekli ile necis bir madde değilse artık temiz kabul edilir. Pis bir su ile sulanan arazide yetişen bitki pis olmaz. O suyun topraktan bitkiye intikali ile geçirdiği merhale onu yeni bir kimyasal yapıya kavuşturur. Domuz ve ürünleri başta olmak üzere necis kabul edilen bir şeyin kimyasal dönüşümü sonuçta pis olmayan bir nesne olarak önümüze çıkarsa ona temiz deriz. Mesela domuzun kemikleri necistir. Ateşte yakılıp kül olduktan sonra o kemiklerin külleri için necis demeyiz. Ortadaki yeni bir üründür, eski kemikler değildir. Bu konuda su ile sıvılar aynıdır. Unutulmaması gereken bir ayrıntı olarak şu da bilinmelidir: Temiz bir nesneye (mesela sıvıya) yok denebilecek kadar küçük bir necaset karışımı, o necasetin etkisi hissedilemediği gibi tamamen kaybolmuş gibi olması temizin temiz kalmasına mani olmaz. Özellikle Hanefi mezhebi içtihadı böyledir.
Aleykümselam. Böyle bir durumun zaruret sınırları içine gireceğini zannetmeyiz. Caminin dış kısımlarını temizlemeyi üslenebilir.
Selamünaleyküm. Güzel bir yıkama ile kullanmanızda sakınca yoktur.
Aleykümselam. Sözünü ettiğiniz şekilde temizlenen işkembe temizdir, yenebilir.