İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Fıkıh kitaplarındaki istihale (dönüşüm) ile ne kastedilmektedir, bugünkü bilimsel gelişmelere göre sonuçları nasıl gözlemlenebilir?

Cevap

İstihale, bir nesnenin tam bir kimyasal dönüşümüne verilen isimdir. Hassas bir konu olduğu için şu ayrıntıyı unutmamak gerekir. Dönüşüm ve karışım başka şeylerdir. Necis bir şeyin temiz şeyin içine karışması onu temizlemez. Bu da şu demektir: Nesne A maddesi iken B maddesine dönüşmüştür. Buna göre bazı sonuçlar şu şekilde önümüze çıkmaktadır: Kimyasal özelliği tamamen değişen alkol yeni şekli ile necis bir madde değilse artık temiz kabul edilir. Pis bir su ile sulanan arazide yetişen bitki pis olmaz. O suyun topraktan bitkiye intikali ile geçirdiği merhale onu yeni bir kimyasal yapıya kavuşturur. Domuz ve ürünleri başta olmak üzere necis kabul edilen bir şeyin kimyasal dönüşümü sonuçta pis olmayan bir nesne olarak önümüze çıkarsa ona temiz deriz. Mesela domuzun kemikleri necistir. Ateşte yakılıp kül olduktan sonra o kemiklerin külleri için necis demeyiz. Ortadaki yeni bir üründür, eski kemikler değildir. Bu konuda su ile sıvılar aynıdır. Unutulmaması gereken bir ayrıntı olarak şu da bilinmelidir: Temiz bir nesneye (mesela sıvıya) yok denebilecek kadar küçük bir necaset karışımı, o necasetin etkisi hissedilemediği gibi tamamen kaybolmuş gibi olması temizin temiz kalmasına mani olmaz. Özellikle Hanefi mezhebi içtihadı böyledir.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Fakihler tabaklama, yakma, çok içinde kaybolma, toprakta kaybolma, kimyasal dönüşüm gibi nedenlerle pisin temiz, temizin de pis olarak değişebileceği üzerine görüş belirtmişlerdir. Teknolojik çalışmaları da bu kategoriye ilave etmemiz mümkündür. Hanefi fukahasının da içinde bulunduğu bazı fakihler dönüşümün (istihale) bir temizlenme çeşidi olabileceğine hükmetmişlerdir. Bunu biz daha açık bir ifade ile tam bir kimyasal dönüşüm yaşayan nesnenin yeni bir kimliği olacağı, pis iken temiz sayılabileceği şeklinde söyleyebiliriz. Toprağa bulaşan bir necasetin toprakta kuruyup kaybolması durumunda da toprak için temizlendi hükmü verilmiştir. Alkol, kimyasal bir değişimle sirkeye dönüştüğünde de temiz sayılır ve sirke olarak kullanılabilir. Bir bardak olarak pis iken büyük bir havuza karıştırıldığında havuzdaki yoğunluğun içinde kaybolup giderse o da artık pis değildir. Atık suların arıtılması sisteminde önce kaba pislikler giderilir, insan atıkları giderilir, bakteriyel malzeme ile mikroplardan arındırılır, dinlendirilip ikinci bir arıtmadan geçirilip klor ve benzeri dezenfekte malzemesi ilave edilirse bu su adeta ilk yaratılış sürecine dönüştürülmüş olmaktadır. Son haliyle kullanma suyu olarak tüketilebilir, necis değildir. Merhalelere göre de kullanılabilir. Mesela ilk arıtılma merhalesinde bahçe sulamasında son merhalede ise ev ihtiyaçlarında kullanılması gibi bir tasnif yapılabilir. Özet olarak son merhaleden de geçen arıtılmış atık suyun her türlü kullanılabileceği üzerine muasır fukaha görüş belirtmiştir.

Dünyadaki su azlığı sorununu gidermek için atık suların kullanma suyuna dönüştür
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Necaset kavramını biz sıradan bir “pis” olarak değil de dinen pis sayılmış şey olarak kullanıyoruz. Zira dinen pis olma durumu, normal hayatta pis olarak kabul edilen şeylerden daha kapsamlı bir pisliği yansıtmaktadır. Bu nedenle de fıkıh kitaplarında necaset kavramı çok geniş bir yer tutmaktadır. Su, namaz, yiyecekler, içecekler, alışveriş ve tedavi konularında necaset konusu geniş yer tutar. Necasetin karıştığı suyun pis olduğu, onunla namaz kılınamayacağı, ticaretinin yapılamayacağı belirtilmektedir. Bir şeyin necaset olması tam bir kimyasal dönüşüm görmedikçe temizlenmeyeceği de belirtilen hükümler arasındadır. Necaset olan bir şeyin yiyecek veya giyecek ya da tedavi maksadı ile kullanılması ise ancak ağır bir zaruret durumunda mümkün olur. Tabiatta gördüğümüz eşyada asıl olan temiz olmasıdır. Başka bir ifade ile temiz olmak esastır, necis olma nadirattandır. Dışkı, idrar, kan, irin, kusmuk, meni/mezi, kanı olan kara canlıların ölmüş durumu, domuz ve fukahanın büyük bölümüne göre alkol olduğu gibi necistir/necasettir. Ölü hayvan, kan ve domuz bizzat necistir. Bir başka açıdan necaset olarak görülen besmelesiz kesilmiş hayvan ise kesim tarzı nedeniyle haramdır ama necis değildir. Bu bölümdekilerin necis olduğu fukahanın ittifakı ile tespit edilmiştir.

Hocam, ben sizden necaset deyimiyle ilgili bilgi edinmek istiyorum. Necaseti ins
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

İstihale bir nesnenin yeni bir yapı denecek kadar kimyasının değişmesine verilen isimdir. Mesela bir kemik kimyasal olarak kemik niteliği kalmayacak şekilde değiştiğinde veya değiştirildiğinde o artık kemik olarak anılmaz. Ona kemik değil kemikten oluşma şu veya bu adı verilir. Özellikle Hanefi mezhebi fukahası bu şekildeki bir değişimden sonra necis olan bir nesnenin temiz olabileceğine hükmetmişlerdir. Bu hüküm alkol dâhil dinen necis kabul edilen şeyler için geçerlidir.

Hocam istihale ile haram bir nesne helale dönüşüyormuş. İstihale nasıl bir işlem
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Necaseti temizlemek bulunduğu yerden atmak/gidermek anlamına gelir. Eğer bunu bir kere ile yapabilirseniz bir kere yıkamanız yeterlidir. Elbisenin üzerinden su akıtmanızla, necasetin de temizlendiğini biliyorsanız yine elbiseniz temizlenmiş olur. Ama necasetin temizlendiğini anlayamıyorsanız üç kere yıkamanız ve her defasında sıkmanız (şartıyla) yeterlidir. Bu üç kere yıkamanın neticesinde eliniz de yıkadığınız elbise de temiz olur. Bu ölçüyü tüm necaset bulaşmış elbise temizliği için kullanabilirsiniz.

Hocam ben durakta otobüs bekliyordum. Yanımda iki kız vardı ve bir köpek yanımız
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Kimyasallarla yapılan temizliğin temizlemeyi sağlayacağı hususunda muasır fukahanın görüşünü tercih ediyoruz. Eğer kimyasalın kendisinde pis olma durumu varsa o ayrı bir mesele olarak ele alınabilir ama kimyasallarla temizlik mümkündür.

Hocam THY'de dış hatlarda uçakta verilen çatal kaşık gibi servis malzemesinin "h
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Aleykümselam. İlaç hükmünde olarak suya katılan bu tür katkı maddeleri suda kalıcı bir değişiklik yapmadığından ve bu maddeler esasen necis olmadığında suyun kullanılmasında sakınca yoktur. Bunu çamura temas suyun renginin bulanması ile su niteliğini kaybetmemesine benzetebiliriz. Sözünü ettiğiniz kaynaktaki örnek sudaki karışımın niteliği meçhul bir karışım ya da suyu tamamen nitelik itibariyle değiştirdiği zaman içindir.

Hocam, selamünaleyküm. Bildiğiniz gibi özellikle büyükşehirlerde şebeke suları t

domuz konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

İsa aleyhisselam, Allah Teâlâ’nın seçtiğini haber verdiği ailelerden biri olan İmran ailesinden Meryem’in oğludur. İmran’ın kızı Meryem ona meleğin üflemesi ile hamile kaldı. Hamile kalması ve doğumu bütün insanlık için bir mucize olmuştur. Allah Teâlâ onu sadece “ol” buyurması ile yaratmış oldu. İsa aleyhisselam Kudüs yakınlarında bir yer olan Beytüllahm’de doğdu. Meryem’in hamileliğinin ne kadar sürdüğüne dair net bir bilgi yoktur. Bazı müfessirler dokuz aydan söz etmişlerdir. Onun bir eşi olmadan, üzerine bir erkek eli değmeden doğum yapması bir tartışma konusu oldu o zaman. Doğan çocuk bir mucize olarak bebekten beklenmeyecek şekilde konuştu ve annesini müdafaa etti. Yıllar geçip Peygamber olduğunda o zamanın din sahibi insanları olarak Yahudiler onu bunalttılar. İman etmedikleri gibi ona çok eziyetler de ettiler. Allah Teâlâ onu göklere kaldırdı. Kıyamete yakın zamana kadar orada kalacaktır. Ruhu ve bedeni ile bulunduğu yerde yaşamaktadır. Kıyamete yakın zamanda Muhammed aleyhisselamın şeriatı ile amel etmek üzere inecektir ve haçı, domuzu imha edecektir. Ayetlerin ve hadislerin gösterdiği gerçek böyledir. Bu konuda ümmetin ilk asırlarından beri bütün uleması böyle inanmıştır.

İsa aleyhisselamın yaratılması ve yaşaması ile alakalı doğru denebilecek bilgile
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Kedinize vermenizden önce onu evinizde bulundurmanızda da sakınca vardır.

Hocam ben evimde kedi besliyorum. Kedimin mamasının içeriğini okuduğumda kurutul
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Ne yazık ki, bu ürün hakkında resmi bir rapor niteliğinde bilgimiz yoktur. İnternette dolaşan bilgiler üzerinden konuşulmaktadır. Bu da ciddi bir şüphe demektir. Takvaya uygun olan esastan bunu kullanmamak, kullanılan ürünü tüketmemektir. Fakat ayrıntıya girmemiz gerekirse dört ayrı noktayı öne çıkarabiliriz: a. Yüzde yüz yeni bir ürüne dönüşecek şekilde kimyasal işlem gören bir nesnenin aslı ne olursa olsun, yeni ürün pis değilse temiz kabul edilir. b. İnsandan bir parçanın (buna saçı da dâhildir) eşya gibi kullanılması caiz değildir. c. Domuzdan alınan bir parçanın temiz olması ihtimali zayıftır. d. Ve bunların tamamına ilave olarak bu ürünlerin UZUN VADEDE BİLE olsa insan sağlığına zarar vermemesi şarttır. Netice olarak kanaatimiz şudur: Bu ürünler bilerek tüketilmemelidir.

Hocam, ekmek ununa E920 olarak bilinen L-cystein katıldığı söyleniyor. Bunun içe
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Eti yenen hayvanlar ve kedi köpek için üretilen yemlerde katkı maddesi olarak haram bir şey kullanılmıyorsa çalışmak caizdir. Domuz için üretilen yem işinde çalışmak ise caiz değildir. Çünkü domuzun beslenmesi, üretilmesi veya ticareti esastan caiz değildir.

Hocam yem fabrikasında çalışmak caiz olur mu?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu konuda bir sakınca yoktur. Köpek bulundurmanın sakıncalı olması Allah’ın yarattığı mahluka yemek verilmesine mani bir durum değildir. Söz konusu yiyecekler domuz mamulü gibi direk haram olan nesneden üretilmiyorsa ticaretinde de sıkıntı yoktur.

Kedi-köpek maması satışı yapabilir miyim?
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Evi temizledikten sonra önceden orada bir necaset bulunması size zarar vermez.

Yeni bir daireye taşınmak istiyoruz lakin eski kiracıların ev domuzu besledikler

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.