Fetva Meclisi
Soru
Finans kurumlarının sağladığı Sukuk (Kira Sertifikası)'nın hükmü nedir? Peygamber efendimiz döneminde ya da sahabe efendilerimiz döneminde bu tarz uygulamalar olmuş mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Finans kurumlarının fıkıh açısından 'helal' sınıfında olmasını engelleyen uygulamalar ortadadır. Bu nedenle 'orayı kullanın' diyemiyoruz. Ama diğer bankalarla tamamen aynı saymamız da zordur. Onun için zaruri işlerimizi orada halleder, zaruret olmadıkça orada para tutmayız demek en orta yol durumundadır. Takva olan oralardan soframıza bir şey koymamaktır. Ama paranızın aslı sizindir, onu kullanın. Oradan geleni de bir yere verebilirsiniz.
Paranızı evinizde saklayın veya müteahhidlik yapın demem ne kadar gerçekçi olur? Biz en müttaki mü'min gibi yaşamaya gayret edeceğiz ancak gerçekleri de tamamen yok sayamayız. Keşke hiç bankaya yanaşmasak hatta banka bulunan sokaktan bile geçmesek; ne kadar güzel olurdu. Şu anda zaruret durumu nedeni ile banka ile çalışacaksak sözünü ettiğiniz kurum ve onun diğer kardeşleri EHVENİ ŞER olarak çalışabileceğimiz kurumlardır. Zira o kurumlar en azından faiz haramını yok saymıyorlar. Bizim kadar olmasa da haramdan kaçmanın çarelerini arıyorlar. Ya da biz böyle biliyoruz. Zorunlu kaldıkça oraları kullanabiliriz. İnşaallah o kurumlar daha iyilerine sahip olmamıza vesile olacaktır. Allah'a emanet olunuz.
Yaşadığımız süreçte faiz en yaygın fitnelerin neredeyse başında gelmektedir. Daha önce faizle mücadeleye ömür verenlerin şimdi faize bir yol bulmaya çalıştıklarını görebilmekteyiz. Akıbetimizin kötü olmasından Allah'a sığınırız. Finans kurumlarının uygulamaları hakkında HELAL hükmü vermek neredeyse mümkün değildir. Haramlığı konusunda da elimizde, tartışılır belgeler bulunduğundan kesin bir söz söylemek zor olmaktadır. Bu nedenle finans kurumlarından yürütülen paralı ilişkiler hakkında nihai bir söz söylerken belgeli konuşma imkânı bulamıyorum; tartışılabilir hükümler etrafında hareket etmek durumundayız. Takvaya meyleden için girilmemesi gereken bir kapıdır, giren için ise faizli bir işlemdir sözü tartışılır. Allah yardımcımız olsun.
Sizin 'finans kurumu' olarak adlandırdığınız kurumlar, yasalar önünde diğer bankalarla aynı durumdadır. Sahiplerinin helal/haram hassasiyeti gözetmeleri onların Rabb'leri ile aralarındaki bir iştir. Onlar, özellikle helal iş yaptıklarını iddia ediyorlar. Biz ise haram iş yaptıklarını belgeleyecek durumda değiliz. İnşaallah helal dairesinde kalmıştırlar diye temenni ediyoruz. Çaresizseniz, bu şartları gözeterek kullanabilirsiniz. Allah, batmaktan ve kaymaktan korusun.
Kurbanı alet ederek başka şeyler elde etmenin ötesinde bir anlamı olduğunu zannetmiyorum. Allah'a emanet olunuz.
'Finans kurumu' dediğimiz kurumlar, eskiden öyle biliniyordu. Şimdi isimleri bile banka oldu artık. Evet bir kısmının sahibi Müslüman kimselerdir. İlla bir banka gerekiyorsa yani ortada bir zaruret varsa o bankaları kullanabiliriz. Ancak onlar da bir bakkal dükkânı kadar berrak yerler değildir bunu bilelim.
kira konusundaki diğer fetvalar
Zekât ibadettir. Bütün ibadetler gibi zekât da niyet ile ibadet olur. Kirada oturan birine kirayı zekâttan düşmek bu niyet açısından hatalı olur. Bunun için şöyle yapın: Ona kira bedelini belirleyin. Sonra da zekâtınızı ona verin. O da size kira ödesin. Hem iyilik yapmış olun hem zekât vermiş olun. Çift kazanın biiznillah
Kira sözleşmesine bir süre konması şarttır. Bir gün, bir hafta, bir ay veya ne kadar ise süre konmalıdır.