Fetva Meclisi
Soru
Zekât ile bilgili bir sorum olacak: Benim durumum iyi ve zekât veriyorum. Birde erkek kardeşim var durumu iyi değil. Ben kendime bir daire aldım ve bu kardeşim oturuyor kendisinden kira bir şey almıyorum. Acaba almadığım yıllık kira miktarını asgari hesaplayıp zekâtıma sayabilir miyim? Allah'a emanet olun
Cevap
Benzer fetvalar
Zekât ibadettir. İbadette niyet şarttır. Siz zekât vermek niyetiyle yapmadığınız bir işi sonradan zekâta dönüştüremezsiniz. Ayrıca zekât için bir şey verip ona temlik etmeniz gerekir. O da gerçekleşmedi. Bu nedenle zekât vermiş olmanız mümkün değildir.
Zekât bir ibadettir. Bütün ibadetler gibi niyet şartı ile yerine getirilebilir. Niyet ise ibadetten önce bulunur. Sizin durumunuzda para verilmiş sonrasında ise zekâta sayılması isteniyor. Bu durumda yapılan işin zekât olarak işlemesi mümkün olmaz. Şöyle bir şey yapılabilir: Siz ona yeniden alacağınız kadar zekât verirsiniz. O da para bulduğu için size borcunu öder. Bir hile ve baskı yapılmadan bu yapılabilirse zekât yerini bulur.
1- 81 gram altını baraj olarak belleyin. Zekâtın gerekip gerekmediği bu rakamla ortaya çıkacak. 2- Siz ve eşiniz iki ayrı kişiniz. Tıpkı namazda olduğu gibi zekâtta da birinizin ibadeti diğerini ilgilendirmemektedir. Herkes kendi sorumluluğunun gereğini yapacak. Buna göre bir hesap yapın. 3- Evinizdeki eşyalarınız, binek vasıtanız, iş yeriniz varsa o iş yerindeki alet ve takımlarınız zekât konusu dışındadır. 4- Borçlarınızı, tahakkuk etmiş faturaları, taksitleri biriktirin. Bunları birikiminizden düşün. 5- Elinizde para, çek, veya benzeri değerli kâğıt olarak 81 gram altın muadili bir rakam kalıyorsa ve bu rakam bu baraj üstü olarak bir yıldır elinizde ise siz zekât vereceksiniz. 6- Bu durumda elinizdeki borçlar düştükten sonraki net rakamın yüzde iki buçuğunu zekât verin. 7- Bu sizin için ve eşiniz için iki ayrı kişilik olarak hesaplanacak. Mesela eşiniz vermesi gerekirken siz vermeyebilirsiniz. Ortak bir bütçe olmaz. Allah Teâlâ kabul buyursun.
Zekât, ferdi bir ibadettir. Topladığınız para, aranızda bölüşmediğiniz ve ortak rızanızla kullanılan bir paradır. O paranın zekâtı gerekmesi için size dağıtılması ve her birinize 81 gram altın alacak kadar düşmesi, ondan sonra da üzerinden 255 gün geçmesi gerekir. Eğer daha önce zekâtını verdiğiniz bir mal varsa bu malı ona ilave edebilirsiniz. Onunla beraber bu paranın da zekâtı verilir. Allah'a emanet olunuz.
Gerekenden fazla verilmiş zekâtın fazla olan kısmı verenin sadakası olur biiznillah. Fakire temlik edildikten sonra da geri istenmez. Bir sonraki yılın zekâtı olarak önceden fazla verilmiş miktardan kesmek caiz olmaz çünkü zekât bir ibadettir. Her seferinde tıpkı her vaktin namazı gibi yeni bir niyetle yerine getirilir. Bu yıl zekât verecek olan verirken niyet eder de verir. Niyetsiz hiçbir ibadet muteber olmaz. Dolayısıyla önceki yıldan artanı daha sonra gelecek yıla saymak mümkün değildir.
Selamünaleyküm. Allah Teâlâ işinize bereket ihsan buyursun. Şu şekilde de yapabilirsiniz: - Elinizdeki nakitleri, banka birikimlerini, size yazılmış çek ve senetleri toplayın. - Buna elinizdeki satılık durumda olan dairelerin maliyetini ilave edin. - Bu iki toplamdan, yazdığınız çekleri, senetleri ve tahakkuk etmuş durumdaki bütün borçları çıkın. - Kalanın %2,5 kadarını zekât verin.
kira konusundaki diğer fetvalar
Kira sözleşmesine bir süre konması şarttır. Bir gün, bir hafta, bir ay veya ne kadar ise süre konmalıdır.
Ekonominin bugün uygulanan yöntemlerinin önemli bir bölümü Peygamber aleyhisselam zamanında hatta daha sonraki dönemlerde yoktu. O zaman var olan bazı uygulamalara ve fıkhın temel prensiplerine bakılarak caizdir veya değildir denmektedir. Belirttiğiniz uygulamanın en azından kağıt üzerinde ya da halka uyguladıkları şeffaflık kadarı ile sakıncasız görünmektedir.