Fetva Meclisi
Soru
Es-selemüaleyküm. Hocam bu konuyu bizim için açıklarsanız çok memnun oluruz. Hanefi mezhebine göre, şaraptan başka sarhoşluk verici alkollü maddelerin içilmesi haram olmakla birlikte bunların tıpkı şarap gibi necis olup olmadıkları konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. İmam Ebu Hanife, şarap ve üzümden yapılanların dışındaki alkollü içkilerin bir dirhemden (ıslattığı yer avuç içinden) fazlasının elbiseye bulaşması halinde bile namaza engel olmayacağını söylemiştir. (Serahsi, Mebsut, 24/14-15) Buna göre, kolonya ve ispirto gibi şeylerin içilmesi haram ise de alınıp satılmaları ve kullanılmaları caiz görülmüştür.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. İlim adamları düzeyindeki meselelerin kahve muhabbetlerine konu olmasının örneklerinden biri olarak bu meseleyi görebilirsiniz. Sıradan insanlar olarak anlayacağımız bir dille mesele şöyledir: Kur'an’ımızda alkolü yasaklayan âyette, ALKOL ANLAMINDA H A M R kelimesi kullanılmaktadır. Ebu Hanife rahmetullahi aleyh, üzümden yapılan alkolün hamr olarak isimlendirildiğini, diğerlerinin hamr olduğu için değil sarhoşluk verdikleri için haram olacaklarını zikretmiştir. Nitekim bugün, üzüm şarabından yapılmayan hatta kimyasal yollarla yapılan pek çok şey alkol olarak haramdır. Mesele özetle budur.
Aleykümselam. Alkol, ağır haramlardan bir haramdır. Ona hizmet de harama hizmettir. Aç ve açık kalmayanın böyle bir işte bulunması caiz olmaz.
Öncelikle belirtmek gerekir ki içki içmek haramdır. Kur'an-ı Kerim'de, “Ey iman edenler! Şarap, kumar, dikili taşlar (putlar) ve şans okları birer şeytan işi pisliktir. Onlardan uzak durun ki, kurtuluşa eresiniz. Şeytan şarap (içki) ve kumar yoluyla aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah'ı anmaktan ve namaz kılmaktan alıkoymak ister. Artık (bunlardan) vazgeçtiniz değil mi?” (Maide, 5/90-91) buyurulmaktadır. Hadislerde de sarhoşluk veren bütün maddelerin içilmesi yasaklanmıştır. Nitekim Hz. Peygamber, “Sarhoşluk veren her içki haramdır” (Buhari, Vudu, 71; Edeb, 80; Müslim, Eşribe, 7); “Çoğu sarhoşluk veren şeyin azı da haramdır” (Ebu Davud, Eşribe, 5: Tirmizi, Eşribe, 3) buyurmuştur. Buna göre Müslüman içkiden ve içki içilen ortamlardan uzak durmalıdır. Sarhoş iken namaz kılınmaz (Nisa, 43). Namaz kılan insan ilahi huzurda bulunduğu için bu ibadetin nezih bir ortamda yerine getirilmesi esastır. Bununla birlikte söz konusu ortamlarda bulunmak zorunda olan kişilerin, temiz ve uygun bir yerde kılmış oldukları namaz geçerlidir.
Selamünaleyküm. Müdahale edip bir haramı önleyemeyecekseniz öyle bir yere gitmeniz caiz olmaz. Haram işleyenlerle beraber olmak haramdır.
Selamünaleyküm. İçilmesinde haramlık vardır diyemeyiz ama mü’minin kalbini ezen işlerdendir bu.
Alkole hizmet etmek asla caiz olmaz. Üretilme sürecinden tüketim aşamasına kadar her alan için geçerli bir kuraldır bu. Bazı âlimler, üzüm üreticisinin alkol imalatçısına üzüm satmasının caiz olabileceğini söylemişlerse de genel görüş caiz olmayacağı şeklindedir. Özellikle de alkol üreteceğini biliyorsak daha da riskli bir durum oluşur. Yalnız babanızın böyle bir işlem yapması sizin açınızdan vebal oluşturmaz. Siz babanızın kurduğu sofrada ekmeğinizi yiyebilirsiniz. Vebal varsa o babanızındır.
alkol konusundaki diğer fetvalar
Parfüm olarak kullanılacaksa namaz öncesinde kullanılmamasını tercih etmelisiniz.
Selamünaleyküm. Mü'min, haram işlemez, haram işlenen mekânda bulunmaz. İmanımızı bir şahsiyet olarak benimsememiz bunu gerektirir.
Selamünaleyküm.Kalplerdeki durumu elbette Allah Teâlâ bilir. Kimsenin kalbine hükmedemeyiz. Bu saydığınız işleri; kalpte iman heyecanı bulunursa, ortamı dikkate alarak ‘BİR TÜR SAVAŞ GEREĞİ, YÜZEYSELLİKLE’ yapılabilir işler olarak gören içtihadî görüşü yok sayamayız. Kişilerin kalplerini ise Allah Teâlâ bilir.
Selamünaleyküm. Harama hizmet de haramdır.
Selamünaleyküm. Tıpta kullanılan ve alternatifi olmayan alkol caizdir. Yalnız bunun, uzman hekim tarafından tavsiye edilmesi şarttır.
Selamünaleyküm. Bu husustaki fıkıh ilkelerini şöyle sıralayabiliriz: 1- Hüküm, neticede ortaya çıkan değere göredir. Netice alkol ise hüküm alkole göredir. Süreçte alkolleşme olmasına rağmen sonuçta alkolsüz bir durum oluşuyorsa hüküm alkole göre değildir. sirkedeki hüküm de böyledir. Sirke, belli bir alkolleşme sürecinden geçmiş olsa bile neticede 'sarhoşluk veren' bir niteliğe sahip değildir. 2- Alkolün pişme esnasında ya da belli bir uygulama nedeni ile kaybolması gıdalardaki hükmü değiştirmez. Domuz yağı için de aynı hüküm geçerlidir. 3- Yüzde yüz alkolsüzlük dinen matlup olandır. Mü'min, bu ilke ile hareket eder. İmkânsızlık nedeniyle alkol veya başka bir harama rızası ve talebi olmadan bulaşırsa bundan mesul olmaz. 4- Tıbbı gerekçeler gibi, zorunluluk hallerinde hüküm farklıdır.