Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben ticaretle uğraşıyorum. Yaptığımız işlerde bankadan kredi kullandık ve sonuç olarak bereketini göremedik. Yaklaşık bir ay kadar önce tevbe ettim ve "Niyet ettim Rabbim senin rızan için bu faiz illetinden kurtulmaya." dedim. Rabbim çok kısa zamanda çok hayırlı kapılar açtı ve satılacak malımız vardı sattık. Hiç ummadığımız yerden müşteri geldi ve borcun yarısını ödedik. Şu an bir miktar daha kredi borcum var. Bu kredi borcu ülkenin ekonomik durumuna göre sürekli değişen bir kredi türü. Devletimiz şu an borcunu ödemekte zorlanan firmalar için sabit faizle yapılandırma hakkı tanıdı. Ben kalan borcumu yapılandırırsam tövbemi ve niyetimi zedelemiş olur muyum? Yeniden kredi çekerek ödeme yapmayacağım, mevcut borcumu devletin tanımış olduğu daha düşük bir faiz oranından yararlanarak yapılandırmış ve taksitlendirmiş olacağım. Yine de danışmadan bu illetten kurtulmak adına yanlış bir şey yapmak istemedim. Sizden yardım almak ve Rabbimin rızasıyla ve yardımıyla bu illetten kurtulmak istiyorum.
Cevap
Benzer fetvalar
Önce iki şeyi yap: Böyle bir hata işlediğin için ciddi bir tevbe et. Ve bu durumu kendine ders olarak çıkar. Şeytanın neyi nasıl kullanacağını anlamaya çalış. İlk fırsatta da o vebalden kurtulunca şükret.
Konu iki tarafı ilgilendiren bir husus olduğu ve yaşananların da aynen sizin anlattığınız şekilde gerçekleştiğini varsayarak şunları ifade edebilirim. Borçlu ödeme gücüne sahip olduğu hâlde borcunu ödemiyor ve lüks harcamalar yapıyorsa, borcun tahsili için hukukî yollar caizdir. Yani Allah'tan korkmayanları yerel mahkemelerle korkutarak hakkınızı alabilirsiniz. Yalnız bu süreçte kin ve öfkeden uzak durulmalı, hakkını ararken adaletli ve sabırlı olunmalıdır. Sizin borcu silme teklifinizi reddetmesi sebebiyle de borcu yerinde durmaktadır; silinmemiştir. Allah yardımcın olsun kardeşim.
Selamünaleyküm. Kalbinizi dinleyin. Bakın kalbiniz doğru olanı söylüyor. Kendi elinizle kuyunuzu kazmayın.
Selamünaleyküm.Allah Teâlâ hatalarımızı mağfiret buyursun. Tevbelerimizi korumayı bize kolay kılsın. Kesinlikle alabileceğiniz tek bir kuruşu da bırakmayın onların elinde.
Aleykümselam. Önce istiğfar edin. Allah Teâlâ'nın hatanızı affetmesi için yalvarın. Tevbe edin. Ondan sonra da faizden gelen kadar kısmı bir yolla elinizden çıkarın. Zamana yayarak da olsa bunu yaparsanız inşaallah bir vebal kalmaz.
Selamünaleyküm. Tek birkelime daha ilave etmeyin. Tartışma bitsin. Siz Rabbinize sarılın onlar da bankalarına. Bakalım kim kazanacak, kimin geleceği hayır olacak? Yılmayın sakın, mülk Allah'ındır.
banka konusundaki diğer fetvalar
Bunlar ticarî ödüller bölümünden ele alındığında; mesela bir market, “Şu kadar alışveriş yapana şunu hediye ederim.” dediğinde fıkıh kurallarına göre bunun helalliğinde problem yoktur. Banka da ticaret yapan bir kurumdur ve aynı şart cümlesini kurabilir, hediye verebilir. İsminin ne olduğu çok önemli değildir. Ancak faizli bir kurumdan söz ediliyorsa böyle bir kurumla bağlantı kurulmasında problem vardır. Bu da giderilemeyeceği için faizli kurumların ikramlarının caizliğinden söz edilemez. Faizsiz kurumlarda ise ticarî hediye olarak değerlendirilebilir.
Madem kalbin böyle rahat ediyor o para hakkında belirttiğin yerlere göndermende sakınca olmaz.
Her şeyden önce ciddi bir tevbe edin; faizli bir işe bulaşmanız en ağır günahlardan birine bulaşmanız demekti. Ağır bir zaruretten veya mecburi denecek bir işlemden ötürü oldu ise bu yine istiğfarı ihmal etmeyin. O parayı da bir fakire verebilirsiniz. Allah mağfiret buyursun.
Vatandaşın yatırdığı paraya devletin bir miktar teşvik verip mesela yatırdığı yüz lirayı yüz on lira olarak iki sene sonra geri vermesi bir teşvik uygulaması olarak caiz olabilir. Bunun dışında bankanın bir lira da olsa ona ilave yapması gibi bir uygulama ise onu helal olmaktan çıkarır. Bir de bu işlemin faizli bankalarda olmaması gerekir.
Allah’ın en büyük haramlarından biri olan faizi kurumsal olarak işleten bir kuruluşla temas halinde olmak faizle temas halinde olmaktır. Buna göre de yakın veya uzak temas neticede temas olduğu için caiz olmaz deriz. Direkt veya dolaylı olma oranı kadar sadece günaha iştirak oranı değişir; yasak olma bakımından fark yoktur. Katılım bankaları ise kâğıt üzerinde de olsa faizden uzak durdukları için bu kuralı onlar üzerinde çalıştırmayabiliriz. Allah yardımcınız olsun.
Promosyon faiz değilse de faizci bir kurumdan geldiğinde sıkıntılıdır. Ağır zarureti olmayan onu alıp bir hayra aktarmalıdır.