Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben uluslararası bir internet şirketinin Türkiye ayağının yöneticisiyim. Kurduğumuz web sitesi, kredi çekmeyi düşünen müşterilere yönelik olarak hizmet veriyor. Web sitemizde hangi bankanın ne kadar faiz uyguladığını ve ne kadar kredi verdiğini karşılaştırıyor, kredi çekmek isteyenleri daha avantajlı bankalara yönlendiriyoruz. Bankalar da müşteri başına bize ödeme yapıyor. Yani kredi almayı düşünen müşteriler için bankaları karşılaştıran bir web sitesi oluşturduk. Kazancımız haram mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Şüphesiz bir helal istiyorsanız elbette size farklı bir işe geçmenizi tavsiye ederim. Mevcut durumda ise haram diyemediğimizi siz de okudunuz. Önemli olan mal sahibi durumundaki şirketin haram iş yapıp yapmadığıdır. Elemanlarından birinin yanlışını onlar tasvip etmedikçe ne onlar ne de siz vebale girmezsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Önce faizli işten tevbe edilir. Faizli bölümün kazançtan çıkarılması için plan yapılır. İnşaallah geri kalanında haramlık olmaz.
Sözünü ettiğiniz kurumlar, helal dairesini izlediklerini iddia etmektedirler. Bizim ise onlar hakkında diğer faizli bankalar için söylediklerimizi söylemeye belgemiz yoktur, kalbimiz de mutmain değildir. Dolayısıyla sizin oradan kazandığınızın haram olduğunu söyleyemem. Siz orayı daha yakından bilebileceğinize göre kararınızı da verebilirsiniz. Diğer bankalardan farkları olduğunu söyleyebiliyorsanız maaşınız size helaldir. Tereddüdünüz varsa o tereddüt kadar maaşınızda da sıkıntı var demektir. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Şeriat'ımıza uygun bir bankacılığın bugünkü şartlarda olmayacağını ve olmadığını bilmeliyiz. Sözünü ettiğiniz kurumlardan biri ile zaruretten çalışılabilir. O kurumların da saf helal olduğunu söyleyemeyiz. Onlarda da sözünü ettiğiniz gibi bir sıkıntı mevcuttur. En ehvenini tercih ederek mecburiyet karşısında çalışabilirsiniz. Yalnız onların içinde de bir sıralama yapılması gerektiğini unutmayın.
Faizden külliyen kaçınacağız. Bulaşırsak, ilk fırsatta kurtulmaya çalışacağız. Elimize faiz olarak geçen bir kuruşun yarısını bile ateş olarak bileceğiz. Sonunda hesabımıza faiz geçerse onu da canavara yani bankaya bırakmayacağız. Faizi oradan alıp bir ihtiyaç sahibine terk edeceğiz. Bir daha da bulaşmamaya azmedeceğiz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Sizin mesleğinizde başka bir sorun mesela hile yalan gibi bir durum karışmadıkça haramlık yoktur. Müşterilerinizin para kaynaklarını araştırmak zorunda değilsiniz. Allah'a emanet olunuz.
banka konusundaki diğer fetvalar
Ticari faaliyetler veya içinde bulunulan şartlar bir bankayla çalışmayı zorunlu kılıyorsa bir katılım bankası tercih edilmelidir. Pos makinesini de bu sınırlar içerisinde düşünebilirsiniz. Şöyle ki, pos cihazı kullanmamanız durumunda ticaretiniz önemli ölçüde zarar görüyorsa işyerinizde katılım bankasının pos makinesini kullanabilirsiniz. Pos cihazındaki parayı anlaştığınız süre içerisinde çekerseniz hiçbir sorun olmamaktadır. Yalnız parayı daha erken çekme durumunda bankanın kesintisini “komisyon bedeli” kabul eden fetvalar olsa da bu durumdan sakınmak en doğru olanıdır.
Yardıma muhtaç yeğeninize vermeniz mümkündür. Bu parayı bir faiz kazancı görmüyoruz ama muhtaç durumda olmayanın kullanmaması gereken bir para olarak görüyoruz.
Faiz ve benzeri kullanımı helal olmayan bir para, onun sahibi durumunda olana haramdır. Üçüncü kişiler için bu haramlık yoktur. Onun sahibi, o parayı harcama yapmak zorunda olduğu bir alana harcadığında kendini kandırmış olur. Üçüncü bir kişiye verdiğinde ise üçüncü kişi için o para faiz parası değildir. Yalnız verirken sadaka olarak vermeyeceksiniz, haramdan sadaka olmaz. O verdiğiniz kişiye o haram para olmasa da o kadar bir para verecekti iseniz ve asıl paranızın yerine bu haram parayı veriyorsanız yine kendinizi aldatmış olursunuz.
Zorunlu şartlar nedeniyle faizli bankadan fatura ödemek, para havale etmekte sıkıntı olmaz biiznillah.
Bu sonun cevabı muğlaktır. Doğrularla yanlışlar karıştırılmış bir cevap durumundadır. Doğru olduğunu düşündüğümüz şekil şudur: Bankanın satın alıp müşterisine sattığı ve taksitlendirdiği ev satın alınabilir. Ancak bankanın “ev satın almak isteyene taksit imkânı sağlaması” bildiğimiz faizdir. Buradaki bankanın faizci bir banka olması ise başka bir sorundur.
Bu bankalarla alakalı bir makalemizin veya videomuzun olmadığı doğrudur. Olabileceğini de zannetmiyorum. Zira mezkûr kurumlar, “kâğıt üzerinde” denebilecek bir helallik oluşturabilmektedirler. Bizim onları tezkiye etmemiz, muhtevasını bilmediğimiz bir şeyi tezkiye etmemiz olur ki, bu doğru bir tavır olmaz. Onları yok kabul etmeye de mevcut şartlarımız yani Müslümanların para ile ilişkiye mecbur olmaları gibi durumlar müsait değildir. Bu nedenle onların yürüttüğü işlemleri helaldir/haramdır şeklinde bir sınıflamaya alamıyorum. Bazı hoca efendiler daha sıcak bakabilmektedirler. Benim ihata alanımda kalmıyor onların işleyişleri. Belirttiğiniz ilişkideki kredilendirme için de bu muğlaklığı tekrar size beyan etmek zorundayım. Allah yardımcımız olsun.