Fetva Meclisi
Soru
Kıymetli hocam, banka promosyonuyla ilgili kafamı karıştıran bir durumu sormak istedim. Bu parayı kardeşime versem olur mu diye soran birine verebilirsiniz demiştiniz ama hocam kendi bütçemize katmayacağımız şüpheli parayı kardeşimize vermek ne kadar uygun olacak? Bu durumda evlenecek olan kayınbiraderime eşya ve hediyelik altın almak için kullanabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Promosyon parası üzerinden, sonradan ödenmek üzere (geçici/belirli bir süre de olsa) menfaatlenmek doğru değildir. Alacaklılarınıza ödeme veya evinizin temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda zorlanıyorsanız bahsettiğiniz şekilde yapabilirsiniz. Ama ödemede zorlanmayıp sadece sürenin uzaması ve alacaklıların sıkıştırmaması söz konusuysa kullanmamanız gerekir. Faiz şüphesi olan bir parayı kendinizin gibi değil, yok ve verilmemiş gibi görürseniz ortada bir sorun kalmaz. Bu imtihanı daha kolay verirsiniz.
Promosyon parası fakir olan kimselere bir beklenti içerisinde olmadan verilir. Sizin durumunuzda olan birisi zaten takacağı bileziği promosyon parasıyla alması, bununla menfaat elde etmesi anlamına gelmektedir. Dolayısıyla bahsettiğiniz şekilde promosyon parasını kullanmak caiz değildir.
Bankaların verdiği maaş promosyonları, faiz şüphesi taşıyan meşru olmayan kazançlar arasında değerlendirilir. Bu sebeple, kişi geçim sıkıntısı çekmeyen bir durumdaysa bu parayı kendi özel harcamalarında kullanması caiz görülmemiştir. Ancak kişi gerçekten geçim zorluğu içindeyse – ki bu, ev kirasını ödeyememe, elektrik-su gibi zaruri ihtiyaçlarını karşılayamama gibi durumları kapsar – o zaman bu parayı zaruret kapsamında kullanması caiz olur. Bu sebeple, promosyon paranı şahsen kullanmak yerine, geçim sıkıntısı yaşayan kardeşlerine vermek istiyorsan, bu doğru bir tasarruf olur. Hele ki birinin sağlık ve tedavi ihtiyacı varsa, bu durum açık bir ihtiyaç halidir. Promosyon parası, faiz şüphesi taşıdığı için, geçim sıkıntısı olmayan kişilere caiz değildir. Ama gerçek ihtiyaç sahibi olan (kirasını, faturasını ödemekte zorlanan, zorunlu sağlık giderlerini karşılamakta zorlanan) kişilere verilebilir. Kardeşlerini bu vasıfta görüyorsan, promosyon paranı onlara vermen uygundur. İnşallah seni bu yükten kurtarır ve hayır olur.
Selamünaleyküm. Bir şeyin haram olması veya şüpheli olması başka şey faiz olması başka şeydir. Elbette bankanın çevresindeki hava bile sorunlu havadır ama faiz ve faize bulaşmışlık ayrı şeylerdir. İkisi arasındaki fark, birinden kaçınmanın direk şart oluşu diğerinden de zaruret oranında kaçınmanın gerekliliği şeklindedir.
Onu kullanmasan daha iyi olurdu ama kullansan da haram olmaz diye umarım.
Selamünaleyküm. Banka ikramiyesi gibi tereddütlü paraları siz kullanmayın ama ikinci bir kişiye veya bir derneğe verebilirsiniz.
banka konusundaki diğer fetvalar
Yardıma muhtaç yeğeninize vermeniz mümkündür. Bu parayı bir faiz kazancı görmüyoruz ama muhtaç durumda olmayanın kullanmaması gereken bir para olarak görüyoruz.
Bu sonun cevabı muğlaktır. Doğrularla yanlışlar karıştırılmış bir cevap durumundadır. Doğru olduğunu düşündüğümüz şekil şudur: Bankanın satın alıp müşterisine sattığı ve taksitlendirdiği ev satın alınabilir. Ancak bankanın “ev satın almak isteyene taksit imkânı sağlaması” bildiğimiz faizdir. Buradaki bankanın faizci bir banka olması ise başka bir sorundur.
Ticari faaliyetler veya içinde bulunulan şartlar bir bankayla çalışmayı zorunlu kılıyorsa bir katılım bankası tercih edilmelidir. Pos makinesini de bu sınırlar içerisinde düşünebilirsiniz. Şöyle ki, pos cihazı kullanmamanız durumunda ticaretiniz önemli ölçüde zarar görüyorsa işyerinizde katılım bankasının pos makinesini kullanabilirsiniz. Pos cihazındaki parayı anlaştığınız süre içerisinde çekerseniz hiçbir sorun olmamaktadır. Yalnız parayı daha erken çekme durumunda bankanın kesintisini “komisyon bedeli” kabul eden fetvalar olsa da bu durumdan sakınmak en doğru olanıdır.
Faize hizmet edenin kazancı helal olmaz. Bu işi terk edin, helal bir rızık kapısı bulun kendinize.
En iyi oraya gönderebilirsiniz. Allah mağfiret buyursun.
Zorunlu şartlar nedeniyle faizli bankadan fatura ödemek, para havale etmekte sıkıntı olmaz biiznillah.