Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben Avrupa'da yaşıyorum, malumunuz birçok cemaat var ve farklı şekillerde faizle ilgili fetvalar veriliyor. Maalesef Müslümanlar, bu fetvalarla ev alıyorlar ve bu fetva ile ev almak için bankaya faiz ödüyorlar. Allah rızası için bir şey söyleyin ve artık dur diyelim, Müslümanları uyaralım.
Cevap
Benzer fetvalar
Eşinizin itimat ettiği fetvayı biz muteber görmüyoruz. O kılıfla faiz canavarı ezilmiş olmaz. Sizin ise malınızla destek olmamanız gerekir bu hataya. Onun hatası ise sizi bu noktada bağlayıcı değildir. Nezaketle ve aile ilişkinizi yıpratmayarak karşı durun faiz lakaytlığına. Allah yardımcınız olsun.
Faizi helal duruma getiren bir hadis bilmiyorum. Olsa olsa fakihler arasında bazı yerler için faiz sakıncasız olabilir şeklinde bir fetva vardır. O fetva da Avrupa'daki Müslümanlar için uygulanabilir değildir.
Sizin şartlarınızda ve İslam toprağı dışında yaşayan bir Müslüman için ev adına kredi almaya ruhsat veren fetvalar vardır. Benim kalbim bu konuda mutmain olmuyor. Size bankayı kullanmanızı tavsiye edemem. Başka yollar denemeye çalışın. Allah yardımcınız olsun.
Faizin her çeşidinin büyük günahlardan biri olduğu tartışılamaz bir konudur. Kıyamete kadar faiz için kesin haram olma ilkesi değiştirilemeyecektir. Bunu birinci ilkemiz olarak belirleyebiliriz. Neyin faiz nedeniyle haram olduğu neyin de olmadığı ise başka bir ayrıntıdır. Bu ayrıntı fakihlerin üzerinde asırlardan beri çalıştığı bir mesele olarak önümüzde bulunmaktadır. Ekonomik menfaatlerin dinden ve insandan daha değerli tutulduğu bir zamanda Türkiye gibi ülkelerde yaşayan Müslümanlar açısından bazı zaruri ihtiyaçların temini için ‘o kadarı caiz olabilir’ denecek faiz ruhsatları bulunabilir mi sorusu git gide yaygınlaşmaktadır. Bir tarafta haram helal ayırmadan yaşayan kitleler bulunurken diğer taraftan kuruştan bile faiz ihtimali nedeniyle uzak durmaya çalışan dar bir kesimin zaruri ihtiyaçlarını dahi gidermekte zorlandığı da bir gerçektir. Bu çerçevede şu tespiti yapabiliriz: a- Bizim kanaatimiz normal şartlarda faizin hiçbir çeşidinin helal olmayacağıdır. Bazı ilim adamları ise Türkiye gibi ev edinmenin çok zor olduğu ortamlarda İLK EVİNİ satın alacak birinin başka bir çaresi kalmamış ise kredi ile ev alabileceğini söylemektedirler. Genel bir fetva değilse de gerçek bir zorunluluk yaşayan için değerlendirilebilir bir fetva olarak görülebilir zannederiz. b- Hangi şartların zorunluluk/çaresizlik olacağı herkesin kendi iman ağırlığına göre verebileceği bir karardır. Yöneticilerin yıllar süren gafleti, suiistimali veya vurdum duymazlığı nedeniyle ortaya çıkan fakirliği dinden taviz kopararak kapatmaya çalışmak elbette kabul edilemez. Ortadaki durum bir iman ve takva mücadelesidir. Takvadan yana olmaya dikkat edilmelidir. Ağır bir zaruret hâlinde ise zaruretler için verilen fetvalardan istifade edilebilir ama ZARURETİN ne olduğunu tespit herkes için farklı olabilir. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
Faiz, ona şahit olanın bile vebaline ortak olduğu ağır bir günahtır. Faizli bir kurumun ürünlerini dinen geçerli bir özre dayanmadan satın almak ona ciddi bir kamuoyu desteği vermektir. Zaten banka da ticaretten çok bunu istemektedir. Bu nedenle acil ve zorunlu olmayan satın almaların faizli kurumlardan yapılmasında sakınca görmekteyiz.
Banka neden ticaret yapsın? Muhakkak bir kâr içindedir onlar. Ancak banka, basit bir emlakçı mantığıyla ev alıp satıyorsa o zaman bankanın faiz müessesesi olması nedeniyle ona destek olmanın sakıncası bizi sıkıştırır. Bu nedenle bankayla değil ilişki, bulunduğu sokaktan geçme düzeyinde bile bağlantı kurmamak takvaya en yakın olan davranıştır. Allah'a emanet olun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Faiz ve benzeri kullanımı helal olmayan bir para, onun sahibi durumunda olana haramdır. Üçüncü kişiler için bu haramlık yoktur. Onun sahibi, o parayı harcama yapmak zorunda olduğu bir alana harcadığında kendini kandırmış olur. Üçüncü bir kişiye verdiğinde ise üçüncü kişi için o para faiz parası değildir. Yalnız verirken sadaka olarak vermeyeceksiniz, haramdan sadaka olmaz. O verdiğiniz kişiye o haram para olmasa da o kadar bir para verecekti iseniz ve asıl paranızın yerine bu haram parayı veriyorsanız yine kendinizi aldatmış olursunuz.
Yardıma muhtaç yeğeninize vermeniz mümkündür. Bu parayı bir faiz kazancı görmüyoruz ama muhtaç durumda olmayanın kullanmaması gereken bir para olarak görüyoruz.
Ticari faaliyetler veya içinde bulunulan şartlar bir bankayla çalışmayı zorunlu kılıyorsa bir katılım bankası tercih edilmelidir. Pos makinesini de bu sınırlar içerisinde düşünebilirsiniz. Şöyle ki, pos cihazı kullanmamanız durumunda ticaretiniz önemli ölçüde zarar görüyorsa işyerinizde katılım bankasının pos makinesini kullanabilirsiniz. Pos cihazındaki parayı anlaştığınız süre içerisinde çekerseniz hiçbir sorun olmamaktadır. Yalnız parayı daha erken çekme durumunda bankanın kesintisini “komisyon bedeli” kabul eden fetvalar olsa da bu durumdan sakınmak en doğru olanıdır.
Faize hizmet edenin kazancı helal olmaz. Bu işi terk edin, helal bir rızık kapısı bulun kendinize.
En iyi oraya gönderebilirsiniz. Allah mağfiret buyursun.
Zorunlu şartlar nedeniyle faizli bankadan fatura ödemek, para havale etmekte sıkıntı olmaz biiznillah.