Fetva Meclisi
Soru
Maaş promosyonu hakkındaki görüşünüzü okudum, anladığım şu; faiz değil ama tam anlamıyla helal de denilemiyor. Hocam, promosyonu çekip ihtiyaç sahiplerine vermek doğru olur mu? Yani ben şüphe ediyorum, kullanmıyorum; ama başkaları kullansın demek adil olmaz gibi geliyor.
Cevap
Benzer fetvalar
O parayı faizin kendisi gibi görmüyorsak da tenezzül etmemeyi tavsiye ediyoruz. Ağır bir zaruretiniz yoksa o parayı bir derneğe veya fakirlere verin.
Bankaların verdiği maaş promosyonları, faiz şüphesi taşıyan meşru olmayan kazançlar arasında değerlendirilir. Bu sebeple, kişi geçim sıkıntısı çekmeyen bir durumdaysa bu parayı kendi özel harcamalarında kullanması caiz görülmemiştir. Ancak kişi gerçekten geçim zorluğu içindeyse – ki bu, ev kirasını ödeyememe, elektrik-su gibi zaruri ihtiyaçlarını karşılayamama gibi durumları kapsar – o zaman bu parayı zaruret kapsamında kullanması caiz olur. Bu sebeple, promosyon paranı şahsen kullanmak yerine, geçim sıkıntısı yaşayan kardeşlerine vermek istiyorsan, bu doğru bir tasarruf olur. Hele ki birinin sağlık ve tedavi ihtiyacı varsa, bu durum açık bir ihtiyaç halidir. Promosyon parası, faiz şüphesi taşıdığı için, geçim sıkıntısı olmayan kişilere caiz değildir. Ama gerçek ihtiyaç sahibi olan (kirasını, faturasını ödemekte zorlanan, zorunlu sağlık giderlerini karşılamakta zorlanan) kişilere verilebilir. Kardeşlerini bu vasıfta görüyorsan, promosyon paranı onlara vermen uygundur. İnşallah seni bu yükten kurtarır ve hayır olur.
Bankaların maaşların kendisinde bekletilmesine karşılık verdiği ikramiye için faiz kurallarının geçerli olduğunu söyleyemeyiz. Ancak bankanın bulunduğu sokağı bile zaruret olmadıkça kullanmamak gerektiğini de unutmamalıyız. Sözkonusu para belki faiz değildir ama berrak bir para da değildir. Üçüncü kişilere veya kurumlara verilmesinde kalp rahatlığı bakımından fayda vardır. Allah yardımcımız olsun.
Aleykümselam. Bu bir faiz işlemi değildir. Berrak bir helal olduğunu da söyleyemeyiz. Durumunuza göre siz karar verebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Arabanın birilerine verilmesini gerekçe yapman haramı helal yapmaz. Bunu öncelikle tespit edelim. Bankaların maaşını sakladığı memurlara verdiği hediye faiz değildir. Berrak bir helal de değildir. Kullanıldığında faiz yemiş olunmaz inşaallah.
Selamünaleyküm. Banka promosyonları, direkt faiz değildir. Faiz şartları ona uymuyor ama soframıza gelebilecek bir helallikte olduğunu da zannetmiyorum.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Eldivenle temas sağlanmayacağı için direkt haram işlenmemiş olabilir ama mü'min biri olarak Allah'ın yasaklarından birinden sıkılmamanız gerekir. Erkeklerle tokalaşmadığınızı açıkça söyleyerek ikinci bir sevap kazanmayı neden düşünmüyorsunuz? Kaldı ki, teması engelleyecek eldivenin kalın olması gerekir, onu da nerede ne zaman kullanabileceksiniz?
Selamünaleyküm. Mü'min, Allah'ın haramlarından ve haram işlenecek yerlerden uzak durur. Bu hususta kimseye itaat etmez. Şu kadar ki, direkt haram işlenen yerle haram işlenme ihtimali olan yer arasında da fark gözetir. Köyünüze gittiğinizde direkt harama bulaşacaksanız gitmemeyi tercih edin. Harama bulaşma ihtimali söz konusu ise gittiğiniz yerden dönmeye hazırlıklı gidin. Bu hususta eşiniz size bir şey emretme durumunda olmamalıdır. Nezaketinizi ve tatlı dilinizi koruyun ama gitmeyeceğinizi de bildirin. Orada işlenecek hatalardan daha ağır bir sonuç oluşturacaksa gitmemeniz, o takdirde gidebilirsiniz.
Aleykümselam. Çocuk için bekletilen veya bir meseleyi bakmak için bulundurulan kitaplar zekât açısından hesaplanmaz. Mesela bir müftünün kitaplığında olması gereken bir tefsir veya fetva kitabı ise fazla mal durumunda olur. Buna göre değerlendirilebilir.
Aleykümselam. Hristiyanlığı simgeleyecek şekilde onlara ait olmuş ve o tarzda uygulanan törenlere katılmanız, çocuklarınızı katmanız vebaldir. Kesinlikle bu vebale girmeyin. Gerekiyorsa da oralardan hicret edin. Bu tür tavizlerin sonu, dinimizi ve imanımızı tehlikeye sokan şeylere götürebilir. Çok dikkat edin. Üç günlük dünya için ebedî ahiretimizi zedelemeyelim.
Selamünaleyküm. Devletin KENTSEL DÖNÜŞÜM gibi projelerinden mü'min insanların yararlanmasında ilke olarak bir sakınca yoktur. Sakıncalı olan, bu tür yararlanmaları hile ile elde etmek veya o gerekçe üzerinden başka bir harama bulaşmaktır.
Aleykümselam. Birinci ifade genel bir fıkhı kuraldır, bizim bir kanaat belirtmemiz uygun düşmez. İkinci ifade ise doğru değildir.