Fetva Meclisi

Namaz kılmayanın kazancı, işi haram bir iş değilse haram değildir. Sadece cuma namazı kılması gereken birinin cuma saatinde kazandığı mal için haramdır denebilir. Helallik açısından helal değildir diyemeyiz ama bereketsizdir demekte bir sakınca yoktur. Allah yardımcımız olsun.

Cuma namazı vaktinde ticaretin haram olması, Cuma namazı kılması farz olanlar için bir kuraldı. Nedeni de Cuma namazına mani oluşturması ihtimali idi. Bu durumda ‘Cuma namazına mani olma’ riski bulunmadığına göre o saatte ticarete de engel yok demektir.

Selamünaleyküm. Cünüp olarak çalışmak kazancı haram kılmaz ama o günkü namazları kılmamak büyük bir vebaldir, o vebal de o kişiye yeter.

Aleykümselam. Cuma kılmaya mani olmayan bir çalışmanın haramlığı yoktur. Allah mübarek etsin.

Cuma namazı; Kitap, Sünnet ve icma ile sabit olup hutbeyi de içeren, cemaatle kılınan iki rek'atlı, diğer namazlardan farklı özellikler taşıyan ve her mükellefin yerine getirmesi gereken farz-ı ayn bir namazdır (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/81). Allah Teâlâ, cuma namazı vaktinde çalışma ve alışveriş yapma ile ilgili olarak, “Ey inananlar! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında, alışverişi bırakıp hemen Allah’ı anmaya koşun. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır. Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın, Allah’ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah’ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz. ” (el-Cum'a, 62/9-10) buyurmaktadır. Âyetten anlaşıldığına göre, cuma namazından önce ve sonra çalışmak ve alışveriş yapmakta bir sakınca yoktur. Ancak cuma namazı kılmakla yükümlü olanların cuma saatinde alışverişi terk etmeleri ve camiye gitmeleri gerekir. Bu itibarla cuma namazı kılmakla yükümlü olmayanlar alışveriş yapabilirler. Cuma namazı kılmakla yükümlü olanların cuma saatinde alışveriş ile meşgul olmaları tahrîmen mekruhtur; ancak yapılan alışverişle elde edilen kazanç helaldir. Ayrıca cuma namazı ile mükellef bir tüccarın, iş yerinde cuma namazıyla mükellef olmayan bir kimseyi çalıştırmasında ve bu şekilde kazanç elde etmesinde bir sakınca yoktur (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/161).

Cuma ezanı okunduktan sonra, kendisine cuma namazı farz olanların ticaret yapması haramdır. Bu durumda kazanılan mal da helallik sınırlarını zorlamış bir maldır. Allah'a emanet olun.

Önce şunu bilelim: Anne ve babanın buruk karşıladığı bir evlilik soğuktur, ruhsuzdur; suyu kesik bir evde yaşamak gibidir. Ne edip edip onların tebessümü ile çıkın yola. Belli ki onlar, size karşı mali destek açısından eziklik hissediyorlar. Bu durumda eş adayınız devreye girmelidir. O devreye giriş de şöyle olacaktır: Evlenmeye bakışımız, iffet mücadelesinde bir adım olarak görülüyorsa debdebe yerine samimi bir ortamda, mütevazı bir evde hayata başlansın. Fırsatlar oluştukça yuva modernleşsin. Eğer mesele gönül muhabbeti ise samanlığı seyran yapmak gerekiyor. Hayır, eş adayınız bu konularda taviz veremeyecekse yani suntalar sizden değerli ise ne benim ne de aklın söyleyebileceği bir söz yoktur. Kısaca bu iş, ailenizden çok eş adayınızda çözülür. Eş adayınızın 'kadınlık ve annelikten' önemli göreceği herhangi bir iş sizin için ziyandır. Bu konuda ciddi taahhütler almalısınız. Hanım kardeşlerimiz, meslek sahibi olmayı fazla abartıyorlar. Hâlbuki tıp ve benzeri alanlar dışında kadınlar sadece kapitalizme destek oluyor, işçi maaşlarının düşük kalmasına neden oluyorlar. Bu konuları, aile reislerinin de katılacağı ortamlarda defalarca konuşun. Çok vaat ediliyor, hiçbiri tutulmuyor. Sonra da yıllara yayılan bir sıkıntı çekiliyor. Ne olursa olsun evliliğin vakti geldiğine inanıyorsanız, o bir namaz vakti gibidir. Sakın onu geciktirmeyin. Borca girin, gecikmeye girmeyin. Allah'tan size muvaffakiyetler temenni ederim. Siz bu Ümmet'in umudusunuz; yeni bereketli nesli siz yetiştireceksiniz. Allah'tan korkulan, iman heyecanı ile uçuşan evlerde siz onurlu bir geleceğin temellerini atacaksınız. Sakın yılmayın, eğilmeyin. Şeytanın binbir hilesi varsa sizin de Allah gibi bir Rabbiniz var. O'na dayanın devam edin. O size bir kader yazdı ise, hiçbir zorluk O'nun kaderini bozamaz. Yılmayın, üzülmeyin. Ebeveyninizi aşmayın, onların hayallerini bozmayın. Allah yardımcınız olsun.

Sabah namazının sünnetini hiçbir şekilde ihmal etmemek gerekir. İkindi ve yatsının ilk sünnetleri sıkışık anlarda bırakılabilir. Diğerlerini de acil bir durum olmadıkça bırakmamak doğru olandır. Seferilikte ise yine sabah namazının sünneti farklıdır. Diğerleri bırakılabilir. Allah'a emanet olun.

Doğru olan ne için ve nasıl bir helallik talep edildiğini bildirmektir. Ama bir fitneden korkulursa umumi bir helallik de alınabilir.

Halanızdan doğan hiç kimse ile evlenemezsiniz. Allah'a emanet olun.

Bıraktın bıraktın, karıştırma hiçbir şeyi. Şükret kurtuldun, inşaallah tekrarı olmaz. Söylediklerinden hiçbiri ile bir sıkıntın olmaz. Mübarek yoluna devam et. Allah yardımcın olsun.

Peygamber aleyhisselam ve önceki zamanlarda ustura vardı. Bütün dünya bir kenara olsa da Peygamber aleyhisselam bir kenara olsa bizim tercihimiz belli değil mi? Bu kural bir zaruret olmadan keyfi tutumdan dolayı kesildiği durumlar için geçerlidir. Zora sürmeden anlamaya çalışmalısınız. Allah'a emanet olun.