Fetva Meclisi
Soru
Ben öğretmenim. Askerlik görevimi geçen sene öğretmen olarak yaptım başka bir ilde. Askerliğin sonuna doğru yıl sonunda dersler artık bittiğinden seminer dönemini (2 hafta civarı) raporlu geçirdim ve ilden ayrıldım. Bu raporlu günlerde devlet maaştan kesinti yapıyor. Ama maaşları yapan idarecimiz, raporu okula göndermeme rağmen raporlu günlerimi bildirmeyip kesinti yapmamış; sonradan bunun farkına vardım. -100 TL civarı bir kesinti yapması gerekiyordu.- Bu da içime dert oldu. Farklı bir ildeyim. Tekrar iade etme işi biraz zor gibi, kabul de ederler mi bilmem. Alsalar bu defa da faiziyle beraber alacaklar, faiz işin içine girecek aradan zaman geçtiği için. Hocam, bu parayı ne yapmalıyım? Şu an bulunduğum okul ve öğrenciler için kullanarak ya da fakir birisine vererek bu haktan kurtulabilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Araştırdığımız kadarıyla SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası), iş göremez durumda olan kişiye maaş kaybını telafi etmek için verilir. Ancak raporlu olduğun hâlde işe gitmişsin ve maaşın da tam olarak ödenmiş. Bu durumda aynı süre için hem maaş hem de SGK ödeneği almış oluyorsun. Normal şartlarda bu ödeme, çalışamadığın günler için verildiğinden, haksız bir kazanca sebep olmuş. Eğer rapor parası çalışmadığın günler için verilmişse ve o günlerde çalıştıysan, bunu SGK'ya bildirmen gerekir. Çünkü burada bir yanlışlık olduğu açık; hem işverenin maaşını kesmemiş hem de SGK sana ödeme yapmış. Dolayısıyla bu parayı kendi adına harcamak uygun olmaz. En doğru hareket parayı gerekli yere iade etmektir.
Devletin izin için meşru kabul ettiği sebeplerden birini göstererek rapor alırsanız aldığınız maaş helal olur. Hatıra binaen hileli bir rapor alırsanız aldığınız maaş da haram olur. Eşinizin mantığını ise anlayamadım.
Yaptığınız iş yasalara karşı bir hile yapmadan yapılıyorsa yani mevcut yasalar size bu hakkı veriyorsa maaşınızda sıkıntı olmaz.
Mü'min ve yalan bir arada bulunamaz. Hile ile alınan bir mal da izin de haramdır. O izni gerçekten hak ediyordunuz da vermiyordu iseler bir sakıncası yok. Hayır siz, biraz daha dinlenmek istiyordu iseniz, o aldığınız maaş size helal olmaz. Bir yolla onu iade edersiniz. İadeniz mümkün değilse parça parça da olsa o kadar bir rakamı fakirlere verin.
Aleykümselam.Hile ile yapılan işten bereket kalkar. Hilenin boyutuna göre helallik de kalkar.
Devletin böyle bir kesintiye gidip sonra da iade etmesinde sizin bir katkınız olmadığına göre o para size helaldir. Allah yardımcınız olsun.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Giyim kuşam mubah kuralı dairesinde kalan işlerdendir. Mubah, Allah'ın kulunu serbest bıraktığı işlere verilen isimdir. Bu serbestlik dinimizde belli bir rakamla sınırlandırılmamıştır; zaman, mekân ve kişiye göre değişebilir. Bu hususta herkesin imanı ve takvası ölçüyü belirleyecektir. Ahiret için yaşayan bir mü'minin dünya eksenli kalması veya dünya hayatını bir ağacın altında dinlenen yolcunun durumuna benzetmesi meselesidir bu.
Üç defa 'subhanellah' diyecek kadar geçen zaman uzun zamandır.
İsraf, bir uygulamayı yerli yerinde yapmamaktır. Siz bunu, 'ayağını yorganına göre uzatmamak' şeklinde de anlayabilirsiniz. Sözünü ettiğiniz şekildeki bir israf kumar oynamak gibi bir haram olmayabilir ama genellikle biz bunu mü'minin gafletle yaptığı bir iş olarak görürüz.
Eşinizle huzurunuzu etkilememesine dikkat edin. Karşı bir hata yapmayın. Bu hususta duygusal olmadığınıza emin olun. Neticede mesafeli olmanızda bir sakınca olmaz.
Namazın farzları, vacipleri ve sünnetleri vardır. Farzlarından birinin eksik kaldığı durumlarda namaz yeniden kılınmalıdır. Hızlı kılmış olmanız, farzlardan birinin eksik olmasını doğurdu ise o namazı/namazları kaza etmeniz gerekir. Sadece hızlı kılmaktan ötürü kaza gerekmez ama istiğfar gerekir.
Bir insanın hakkına tecavüz etmedikçe ve karşınızdakini aldatacak bir iş yapmadıkça mahrem bir isminizin bulunmasında sakınca yoktur.