Fetva Meclisi
Soru
Organ veya ilik nakli yapılacak birinin Müslüman birinden organ alması şart mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Ölen bir insan Müslüman olmasa bile insan olduğu için yakılamaz. Kanunen bir sıkıntı oluşmayacaksa annesinin yakılmamasını sağlasın. Böyle bir imkânı yoksa mesuliyeti olmaz biiznillah.
Selamünaleyküm. İnsan olması, iyilikte bulunmak için yeterlidir. İlla Müslüman olacak dememiz gerekmez.
Böyle bir gereklilik yoktur. Müslüman da olsa insan ismi caiz olmayacak bir isim ise değiştirmesi istenir. Öyle bir durum yoksa ismini değiştirmesi gerekmez.
İnsandan insana organ nakli ile alakalı olarak şu kuralları zikredebiliriz: - Varislerinin muvafakatı ile ölüden nakil yapılabilir. - Yaşayan bir insandan ONUN İÇİN HAYATÎ niteliği bulunan yani olun yaşamını tehlikeye atan bir nakil yapılamaz. Bunu şöyle anlayabiliriz: Muhtemeli bir sağlık için devam eden bir sağlığı tehlikeye atamayız. Mesela sağlıklı bir insanın kalbini ve benzeri hayatî niteliği bulunan organını o bağışlasa bile alıp hasta birine veremeyiz. - Hayatî niteliği bulunmayan organların ya da yenilenebilen bölümlerin verilmesi pek çok muasır âlim ve fıkıh kurulu tarafından caiz görülmüştür. Mesela böbrek verilebilir bir organ kabul edilmiştir. Bu hususta tam bir fikir birliği yoktur. Bizim kanaatimiz, ulemanın olur görüşünü saygıyla kabul etmekle beraber bu husustaki suiistimal endişesini göz ardı etmemek gerektiği şeklindedir. Yaygınlaştırılması üzerine düşüncelerimiz vardır. - Böyle bir nakil durumunda kesinlikle ticari bir işlem yapılmamalıdır yani verecek insan, BÖBREĞİNİ SATAN değil insan kardeşine hibe eden olmalıdır. - Ön tahliller tıbbın son verilerine göre net yararlı nitelikte olmalıdır. - Veren kişi, hayatını eksik yaşayacak şekilde bir zarar görmemelidir. - Böyle bir alıp vermede insan olmayı öne çıkarırız. İyi birine vermek elbette önemlidir ama insanlık ortak paydamızdır.
Allah’ın rahmet etmeyeceğini bildirdiği ve bunu Kur'an’da kesin bir dille bize öğrettiği biri için nasıl rahmet dilenebilir? Bilmeden ise bu yapılan bir yanlış yapılmış olur. Bilerek yapılıyorsa Allah’ın hükmüne ne cüretle karşı çıkılabilir?
Ne olursunuz Müslüman bir kimseyi küfür gibi ağır bir ifadeyle itham etmeyin. Müslüman kardeşlerinizin iman muhasebesini tutmayın. Allah'tan korkun.
hastalık konusundaki diğer fetvalar
Bu cihazlar nemlendirici olmaksızın susuz da kullanılabilir. Daha fazla fayda vermesi için içerisine su konulur, bu şekilde nem oranı yükseltilmiş hava verilir. Ancak bu uygulamanın orucu bozup bozmadığı bahse konu olmuştur. Bu alet nemlendirme fonksiyonu olmadan da kullanılabildiği için su kullanılmadan nemlendiricisiz olarak sadece kuru hava verecek şekilde kullanılmasında bir sakınca yoktur. Ancak cihazın nemlendiricisiz kullanımı mümkün olmuyorsa ihtiyaten oruçlu iken kullanılmaması daha uygun olur.
Oruç tutmamaya izin veren ‘hastalık’ değildir; oruç tutulması durumunda ‘iyileşmesi geciken hastalık’ ya da ‘artan hastalık’ oruç tutmamaya izin verdiren hastalıktır. Bundan da anlaşılıyor ki, insan sıhhatinin hastalığın uzaması veya daha fazla bozulması sonucunu getiren hastalığına karşı oruç tutmama izni verilmiştir. Hastalık, tedavisi umulmayan bir hastalık ise hasta oruç tutmaz. Tutamadığı her gün için de fakire bir FİDYE verir. Hastalığına rağmen oruç tutması ona zarar vermeyecek bir durum varsa orucunu tutacaktır, ona izin yoktur. Hastalığı nedeniyle sıkıntı çekecek bitkin düşecekse böyle bir ruhsatı kullanmaması yani sıkıntıya rağmen oruç tutması mekruh olur. Buradaki sıkıntı da bir baş ağrısı değildir. Mesela şeker düşmesi nedeniyle görememe gibi bir durumdur. Oruç tutması durumunda hastalığı ağırlaşacak bir durum varsa o zaman oruç tutması yasak duruma bile gelebilir. Allah’ın sıhhat emanetini korumak gerekmektedir. Hastanın oruçla ilgili zarar veriyor veya vermiyor kararını hasta kendisi tecrübesi ile belirleyebilir. Bu zamanda ise uzman doktora danışarak belirlemesi daha evladır.
İnsandan organ nakline nasıl bakılıyorsa buna da öyle bakılır. Neticede insan organları da hücrelerden oluşuyor. Genel olarak organ nakli caiz bulunmuştur. Bunun caiz olması için tabii olarak belli şartların yerine gelmiş olması gerekir.
Dinimizin direği namaz emredildiği şekilden hiçbir taviz verilmeden kılınmalıdır. Sağlık açısından bir engel bulunuyorsa o engelin engellediği bölüm için dinimiz ruhsat vermektedir. Sizin belirttiğiniz örnekte secde durumunda istifra olmaktadır. İstifra bir mazeret oluşturur. Bu sebeple kayınpederiniz, namaz kılarken secdeyi ima ile yapabilir. Yani diğer rukünleri tam olarak yapar sıra secdeye geldiğinde oturur ve belini bükebildiği kadar bükerek iki kere secde eder. Belini büktüğünde de sorun oluyorsa sadece başını öne doğru eğerek de secde edebilir. Biiznillah namazında bir eksiklik de olmaz. Geçmiş olsun, afiyetiniz daim olsun.
Yüz için kullanılan malzemenin abdestte suyun deriye temasını engelleyen yönü varsa ancak hastalık sebebiyle kullanılmasına izin verilebilir ya da abdest için giderilmesi gerekir. Bunun dışında SÜSLENME, YÜZÜ GÜZEL GÖSTERME maksadı olmadıkça sakıncası olmaz biiznillah.
Tıbben gerekenleri yapın. Uygun yerlere verebiliyorsanız sadakalar verin. Dua edin. Bunun dışında yapmanız gereken bir şey yoktur.