Fetva Meclisi
Soru
Obstruktif uyku apne sendromu sorunu yaşayanlar “cpap“ adı verilen cihaz kullanımıyla basınçlı hava solumak suretiyle sağlıklı uyku uyuyabilmektedirler. Bu cihazlardan daha fazla fayda temini için cihaza entegre bir nemlendirici kullanılmakta ve bu nemlendiriciler gece boyunca bir miktar suyu tüketmekte, bu su solunum yoluyla kısmen vücuda girebilmektedir. Bu durum oruç tutan bir kişinin orucu açısından sakıncalı mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Kullanılan cihaza ve sisteme göre cevap verilmesi gereken bir sorudur bu soru. Şöyle bir değerlendirme yapabiliriz: Nebulizatör ihtiva ettiği ilaçtan ötürü oruca zarar verir. Onun kullanılmasından sonra oruç bozulmuş olur. Astım spreyi orucu bozmaz. Bu cihazdan ağızda kalan bir sıvı olsa da abdestte çalkalama yaparken kalandan fazla olmadığı için zarar etmez. Oksijen verilmesi orucu bozmaz. Katkı olarak ilaç da verilen bir sistemle kullandırılıyorsa orucu bozar. Uyku apnesi için kullanılan cpap sıvı ihtiva etmeden kullanılıyorsa orucu bozmaz. Sıvı ihtiva ediyorsa bozulur.
Ağızdan içeri sıvı alınmayan bir tür oksijen gibi hava solunumu niteliğinde olan tedaviler orucu bozmaz. Sıvı alma niteliğindeki uygulamalarda mideye sıvı inecek kadar sıvı ilaç alınıyorsa bu orucu bozar. Sizden anlaşılan mideye sıvı inmediğidir. Bu da orucu bozmaz. Geçmiş olsun. Allah Teâlâ afiyetini ziyade etsin.
Vücudu serinletmenin oruca zararı yoktur. Ağız, burun ve diğer su alabilecek yerlerden vücuda su girmesi orucu bozar. Bu da oruçlunun bilebileceği bir şeydir. Serinlenmek için banyo yapmanın da bu duruma dikkat edilmesi halinde zararı yoktur. Allah amellerimizi kabul buyursun.
Tedavi umudu olmayan yani iyileşmesi muhtemel olmayan hastalık sahipleri özürlüdürler. Zaten sizin kullandığınız yöntemin de oruca direkt bir zararı yoktur. Kullanabilir ve orucunuzu tutabilirsiniz. Geçmiş olsun.
Aleykümselam. Her iki teşhis durumunda da ilaç kullanılmaktadır. O teşhisin ilaçsız yapılması zordur. Bu nedenle yani ilaç kullanıldığı için orucun bozulduğunu söylememiz gerekir. Kasten yani sizin müdahalenizle kusulması da orucu bozar.Keffaret ve benzeri oruçların hükümleri Ramazan günü tutulan oruç hükümleri ile aynıdır. Şu kadar ki, Ramazan ayında tutulan orucun bir de RAMAZANA SAYGI bölümü vardır. Bu nedenle Ramazan orucu kasten bozulduğunda keffaret gerekir. Diğer oruçlarda ise keffaret gerekmez.
Aleykümselâm. Sadece daha rahat konuşmak veya rahat etmek için bunu yapmanız durumunda orucunuza zarar verebilir. Aldığınız su buharı bir anlamda sudur. Bu da orucu bozar. Eğer yaşam gereği olarak bunu yapmanız gerekiyorsa bu bir zarurettir. Zaruret şartlarına göre oruç tutarsınız.
hastalık konusundaki diğer fetvalar
Oruç tutmamaya izin veren ‘hastalık’ değildir; oruç tutulması durumunda ‘iyileşmesi geciken hastalık’ ya da ‘artan hastalık’ oruç tutmamaya izin verdiren hastalıktır. Bundan da anlaşılıyor ki, insan sıhhatinin hastalığın uzaması veya daha fazla bozulması sonucunu getiren hastalığına karşı oruç tutmama izni verilmiştir. Hastalık, tedavisi umulmayan bir hastalık ise hasta oruç tutmaz. Tutamadığı her gün için de fakire bir FİDYE verir. Hastalığına rağmen oruç tutması ona zarar vermeyecek bir durum varsa orucunu tutacaktır, ona izin yoktur. Hastalığı nedeniyle sıkıntı çekecek bitkin düşecekse böyle bir ruhsatı kullanmaması yani sıkıntıya rağmen oruç tutması mekruh olur. Buradaki sıkıntı da bir baş ağrısı değildir. Mesela şeker düşmesi nedeniyle görememe gibi bir durumdur. Oruç tutması durumunda hastalığı ağırlaşacak bir durum varsa o zaman oruç tutması yasak duruma bile gelebilir. Allah’ın sıhhat emanetini korumak gerekmektedir. Hastanın oruçla ilgili zarar veriyor veya vermiyor kararını hasta kendisi tecrübesi ile belirleyebilir. Bu zamanda ise uzman doktora danışarak belirlemesi daha evladır.
İnsanın organı için Müslüman/kâfir adlandırılması yapılmaz. İslam veya küfür insanın kendisine izafe edilir. Dolayısıyla nakil Müslüman olandan mümkünse daha iyi olur deriz ama böyle bir şart yoktur.
İnsandan organ nakline nasıl bakılıyorsa buna da öyle bakılır. Neticede insan organları da hücrelerden oluşuyor. Genel olarak organ nakli caiz bulunmuştur. Bunun caiz olması için tabii olarak belli şartların yerine gelmiş olması gerekir.
Dinimizin direği namaz emredildiği şekilden hiçbir taviz verilmeden kılınmalıdır. Sağlık açısından bir engel bulunuyorsa o engelin engellediği bölüm için dinimiz ruhsat vermektedir. Sizin belirttiğiniz örnekte secde durumunda istifra olmaktadır. İstifra bir mazeret oluşturur. Bu sebeple kayınpederiniz, namaz kılarken secdeyi ima ile yapabilir. Yani diğer rukünleri tam olarak yapar sıra secdeye geldiğinde oturur ve belini bükebildiği kadar bükerek iki kere secde eder. Belini büktüğünde de sorun oluyorsa sadece başını öne doğru eğerek de secde edebilir. Biiznillah namazında bir eksiklik de olmaz. Geçmiş olsun, afiyetiniz daim olsun.
Yüz için kullanılan malzemenin abdestte suyun deriye temasını engelleyen yönü varsa ancak hastalık sebebiyle kullanılmasına izin verilebilir ya da abdest için giderilmesi gerekir. Bunun dışında SÜSLENME, YÜZÜ GÜZEL GÖSTERME maksadı olmadıkça sakıncası olmaz biiznillah.
Tıbben gerekenleri yapın. Uygun yerlere verebiliyorsanız sadakalar verin. Dua edin. Bunun dışında yapmanız gereken bir şey yoktur.