Fetva Meclisi
Soru
Hocam benim uzun süredir devam eden kulak iltihabım var ve kulak zarımın çökmesine sebep olduğu için işitme kaybım da var. Doktor bir işlemle iltihabı temizleyebileceğini ama bu işlemin orucu bozacağını söyledi ve şimdilik daha kuvvetli bir antibiyotik verdi ama bir sonraki randevum yine Ramazan'a denk geliyor. Ramazan sonrasına bırakırsam araya üç haftalık bir süre girecek ve işitme kaybının kalıcılaşması ihtimali beni korkutuyor. Bu sebeple orucumu bozmamın ruhsatı var mıdır?
Cevap
Benzer fetvalar
Geçmiş olsun. Böyle bir durumda yapılan normaldir. O günü Ramazan'dan sonra bir gün olarak kaza edersiniz.
Oruca niyet edin. Hastanede işleminiz yapılırken orucunuzu bozacak iş yapılırsa o günü kaza edersiniz. Geçmiş olsun.
Selamünaleyküm. 'İstimna olmak' ifadesini nasıl kullandığınız anlaşılmıyor. 'İstimna' kişinin kendi eli ile boşalmasıdır. Kastınız bu ise orucunu kaza etmesi gerekir. Kastınız, rüyada ihtilam olmak ise o orucu bozmaz. Bozdu zannederek orucunu yerse kişi kaza etmesi gerekir. O günü kaza eder. Kefaret gerekmez.
Selamünaleyküm. Vücuttan çıkan bir şey orucu bozmaz. Sizin iki durumunuzda da oruca mani bir şey yoktur.
1-İSTİMNA/elle boşalma, Ramazan ayında oruçlu iken yapıldığında orucu bozar. Bu bir şehvet ile boşalma durumudur. Bunu yapanın orucu bozulur. İstiğfar ederek bu günahtan kurtulması gerekir. O gün Ramazan günü olduğu için geri kalan saatlerde hürmetten ötürü yemek yemez ama o günü kaza eder. Sadece bir gün tutması yeterlidir. 2-Orucu bozan MENİ olur. MEZİ orucu bozmaz. Mezi ile abdest bozulur ve çamaşırda kirlenen yer yıkanır. Meni katıdır, kokusu vardır. Mezi ise sidikten biraz daha koyudur ama meni gibi katı ve kokulu değildir. Mezi tefekkür ve izleme ilgilenme, hafif sürtünme gibi hallerde çıkar. 3-Uykuda ister rüya ile olsun isterse de rüyasız olsun boşalmış olmanın oruca zararı yoktur. Gusledilir ve normal hayat devam eder. 4-İstimna ile bozulan orucun cezası o günü aynen kaza etmektir. İlave bir cezası yoktur. Ortada bir ağır bir günah bulurduğu için de tevbe ve istiğfar edilir.
Böyle bir özür yoktur. Oruca niyet edin. Gün ortasında dayanamayacak durumda olursanız bozabilir ve sonrasında kaza edersiniz.
doktor konusundaki diğer fetvalar
Geçmiş olsun. Bu bir tıp meselesidir. Bizim tıbben olan bölümüne yönelik söyleyebileceğimiz bir şey yoktur. Bildiğimiz kadarı ile açlık bu hastalığı tetikleyen unsurlardandır diye kati bir veri yoktur. Sizin psikolojiniz açısından durumu değerlendirin. Doktorunuz kesin bir çizgi çizmiyorsa oruçlu olmanızın daha doğru olacağı kanaatindeyiz.
Hanefi uleması bunu caiz görmemişlerdir. Çünkü iyileşmek Allah’ın elindedir, doktorun bunu garanti etmesi olamaz demişlerdir. Diğer fukahaya göre ise böyle bir şart caiz olur.
Müslüman bir kadının kadın bir doktorla tedavi görmesi esas olandır. Uzmanlığı bakımından veya ekonomik imkânsızlık gibi bir nedenle bulunduğu yerde kadın doktor bulamayanın erkek doktorla tedavi görmesi caizdir. Aynı şeyi erkek için de söyleyebiliriz. O da alternatifsizlik anında kadın doktorla tedavi olabilir. Geçmiş olsun.
Böyle düşünmen ve akıntıya kapılıp gitmeyen bir mümine olmak istemen çok güzel, Allah yardımcın olsun. Özet olarak sana şunları tavsiye edebilirim: İyi düşünmek yetmez; iyiyi çevre olarak, ortam olarak oluşturmalısın veya onun için uğraşmalısın. Yoksa herkes iyi olmak isteyecektir. Madem tıp biliminde iş göreceksin, hedefin “en verimli, en faydalı doktor” olmalıdır. “Doktor” değil, “en iyi doktor” hedefi ile yol al. Allah Teâlâ’nın yarattığı kabiliyeti keşfederek mesleğinde en faydalı en değerli bölümü doldurmaya bakacaksın. İmanın ve ahlakın damarlarındaki kanın gibi değerli olmalı senin için. Planlama yaparken, tercihte bulunurken bu çizgiyi kolla. Allah’ın haramlarına asla yaklaşma. Haramdan arınmış bir hayat planla. Bir kaza olur da harama bulaşırsan hemen tevbe ile kendini arındır. Allah’ın kuluna emrettiği farzları başta namaz olmak üzere arızasız olarak uygulamaya azimli ol. Mesela işini namaz ekseninde kalmaya göre ayarla. Huzurlu bir hayat için evliliğin önemini ve etkisini hiçbir zaman küçümseme. Bütün emeklerine ve ulaşabileceğin akademik kimliğe rağmen başarısız bir evlilik seni çökertebilir. Bunu bilerek evlen. Bizim müşahede ettiğimiz kadarıyla şunu tespit ettik: Doktorun evliliğinde onun beyaz önlüğü ile evlenen bir eş sıkıntı kaynağıdır. Önlüğünle değil senin şahsınla evlenen birini bulmaya çalış. Gerekiyorsa bunun için evlenmeyi ertele ama önlüğünle değil seninle evleneni bul. Arkadaş çevren, ne yaparsan yap seni etkiler. Onlar ne ise bir zaman sonra sen de o olursun. Tıpkı virüs gibidir insan; bulaşır ve yatağa yatırır hatta mezara bile sokabilir. Zorunlu olarak bir arada durman gerekenler dışında ahiretine ve dünyana faydası olmayan bir arkadaşı arkadaş olarak görmemelisin. Doktorluk ziyadesiyle mübarek bir meslektir. Diyebilirim ki namaz kadar elbette değil ama nafile herhangi bir ibadet kadar değerlidir. Sürekli sevap yazılır sana. Para kazanıyor, koltuk sahibi oluyor olsan da durum böyledir. Doktorluk bir cami imamlığı gibi başkalarına kazandırırken kazanılacak bir meslektir. Şüphesiz bu çapta değerli bir meslek beraberinde sıkıntılar da getirecektir. İnsanların canları üzerinde iş yapan birinin yaptığı işin değeri ve önemi beraberinde maddi manevi sıkıntılar getirebilir. Bu sıkıntıların maddi olanlarını siz zaten biliyorsunuz. Manevi olanlarından sadece birini burada zikredebilirim. O da şudur: Önlüğü giydikten bir zaman sonra şeytan sinsi sinsi senin içine sanki hastaları sen yarattın, sen olmasan onlar ölecekmiş gibi hisler sokuşturabilir. Bu kimi zaman tepeden bakma, kibir olarak yansıyan uygulamalar getirir beraberinde. Allah muhafaza buyursun, böyle bir tutum sözünü ettiğimiz bereketi ve sevabı eritip bitirebilir. Bunun sizi etkilememesi için de mü'min insanların içinde insan olarak bulunmak, bir ders halkası takip etmek, nefsi azdıracak işlerden uzak durmak pratik çözümler üretmek olarak görülebilir. Doktor olarak imzanız bir mülki amirin imzasından kimi zamanlar daha etkili ve güçlüdür. İnsanların hayatına ve huzuruna etki eden kaşenin sahibi olabilirsiniz. Asla imanınıza ve kalbinize ters bir iş yapmayın. Size maaş veren kurumun yasalarını, kurallarını kollayın. Bir kaşe sizi cehenneme sürükleyebilir maazallah. Hiçbir imzayı, kaşeyi basit görmeyin. Değeri bir kibrit kutusu kadar basit bile olsa bir ilacı doktorluğunuz size emretmedikçe yazmayın, onaylamayın. Sabır ve dua sizin reçetesini yazamayacağınız ama huzurunuzu size getirecek fırsatlarınızdır. İkisini de masanızın üstünde, kalbinizin en yakınında saklı tutun. Besmele ile başlayın, dua ile bitirin. Muvaffak olmanız için dualar ederim. Allah Teâlâ sizi mahcup olacağınız işlerden muhafaza buyursun, akıbetinizi hayır kılsın. Âmîn.
Sabahları ifadesi ortalama bir ifadedir. Sabah yedide diye doktor sınır getirirse mesela, öyle bir durumda özür sahibi olursunuz ve orucunuzun fidyesini verirsiniz yani oruç tutmanız gerekmez. Genelde ise durum böyle değildir. Sabahları ifadesi imsak vaktine yakın bir ifade olduğu için imsaktan hemen önce içilen ilaç da biiznillah onun yerini tutar. Geniş düşünmeye bakınız. Geçmiş olsun.
Bir kere bunun tedavisi yapılıyor. Tedavisi ile ilgilenin. Tedavisi ile ilgilenmezseniz veya doktor size siz artık binmeyeceksiniz derse vebale girersiniz. Ama böyle denme ihtimali zayıf, tedavi olun.