Fetva Meclisi

Selamünaleyküm. Evet, üzerinde kaza namazı olan birinin nafile namazların yerine kaza namazlarını kılmasının gerektiği Şafii mezhebinin kavlidir. Bunu, borcu olanın önce borcunu ödemesi şeklinde anlayabilirsiniz.

Hanefi mezhebi ile amel eden bu topraklarda cari olan uygulama şöyledir: Kazası olan sünnet namaz kılamaz diye bir kural yoktur. Özellikle sabah namazının sünneti, öğlenin sünnetleri ve akşam namazından sonraki sünnet için 'bu sünnetler terk edilmemeli, kazası olan da bunları kılmalı' denmiştir. Diğer sünnetler için ise onların yerine kazaya niyet edilebilir deriz. Böyle bir dengeleme yapabilirsiniz. Allah Teâlâ kolay etsin.

Kazaya kalmış namazların ilk fırsatta kaza edilmesi esastır. Bununla birlikte Hanefî mezhebine göre, kaza namazı bulunan kimselerin farz namazların öncesinde ve sonrasında kılınan (revâtib) sünnetler ile teheccüd ve kuşluk namazı gibi nâfileleri kılmaları da caizdir. Şâfiî mezhebinde, kaza namazı borcu olan kimsenin, geçmiş namazlarının hepsini kaza etmeden nâfile namaz kılması caiz değildir. Kaza namazı bulunan kimsenin uyku ve evin geçimi gibi yapması zorunlu olan işler hariç bütün vakitlerini kazaya kalan namazlarını kılmakla geçirmesi gerektiğinden nâfile ile meşgul olamaz. (Dimyâtî, Hâşiye, 1/31-32)

Selamünaleyküm. Kaza borçlarınızı bitirmek için gayret edin. Namazlara bitişik olan nafileleri de ihmal etmeyin. Allah Teâlâ rızasına muvafık yaşamaya hepimizi müyesser kılsın.

Niyet ibadetin ruhudur. Aynı rekât sayısı ve aynı vakitte olsa da "sünnet" diye niyet edersen, o namaz sünnet olur. "Kaza" diye niyet edersen, o namaz geçmişteki farzın kazası olur. Yani şeklen aynı olsa da niyet ibadetin yönünü belirler. Bu yüzden "her türlü sünnet yerine geçer" gibi düşünmek doğru değildir. Kaza borcun varsa kaza kılmaya niyet et. Böylece farz borcunu ödersin. Kaza borcun yoksa o zaman sünnet niyetiyle kılarsın, sevabını sünnet olarak alırsın. Resûlullah Efendimiz’in kıldığı namazlar vaktin sünnetidir, kaza değildir. Biz onun izinden giderken, önce üzerimizdeki farz borcunu temizler, sonra sünnetle süsleriz.

İlk alışma sürecinde olan kimse sadece (sabah namazının sünneti hariç) farz ve vacibi kılarak yetinebilir. Ama bu durumu bir geçiş dönemi olarak zihnine kodlamalıdır. Sünnet namazları (o günün kazaya kalan sabah namazı hariç) kaza edilmezler.

Selamünaleyküm. Baliğ bir erkek, kendi evliliğinden mesuldür. Anne babanın vazifesi irşat etmek, yardımcı olmaktır. Çocuğun da baba ve annesini çiğnememeyi ilke edinmesi gerekir.

Selamünaleyküm. Onun eşinin iznine fıkhen gerek yoktur ama sizin aklınızın size hâkim olmasına gerek vardır. İyi düşündünüz mü?

Selamünaleyküm. Böyle bir kural yoktur. İki şahit asgari rakam olarak yeterlidir. Mehir de olmazsa olmaz şart değildir, telafi edilmesi mümkündür.

Selamünaleyküm. Bugün artık filmlerden izlediğimiz zikir ritüellerinin ashabı kiramla bir bağlantısını bilmiyoruz. Namaz ve diğer ibadetleri onların nasıl yaptığına dair onca ayrıntı bize ulaşmıştır. Onları öyle bir ibadet yapsalardı o da bize ulaşırdı. Ulaşmadığına göre onların yaptığı bir iş değildir.

Selamünaleyküm. Eşinizin makul taleplerini karşılamanız aile saadetiniz açısından okuma yapmanızdan daha öncelikli olmalıdır. Okuma açığınızı her zaman kapatabilirsiniz ama bir dağılırsa saadetiniz onu tekrar toplamanız çok zor olur. Makul isteklerini karşılayın, okumanızdan da yapabildiğiniz kadarını yapın. Allah yardımcınız olsun.

Selamünaleyküm. GİMDES gayet samimi niyetlerle kurulmuş ve yürütülmeye çalışılan bir kurumdur. İnşaallah gayesini gerçekleştirmeye muvaffak olur. Sivil bir toplum örgütünün yapabileceğini yapmaktadır. Çok şey beklemek, yüklenmek doğru olmaz diye düşünüyorum. Yararlanabildiğimiz kadar yararlanmalıyız.