Fetva Meclisi
Soru
Bitcoin (bitkoin) denen sanal bir para birimi mevcut, 2009’dan beri kullanılıyor dünyada. Türkiye’de de kullanıcı sayısı gittikçe artıyor. Kullanıcı olan bir arkadaşımızın sorması üzerine size sormak istedik. Yabancı kaynak ve makalelerde araştırdığımızda sistem şu şekilde yürüyor; - Her kullanıcı bilgisayarını veya telefonunu en az 10 dakika boyunca açık tutarak bitcoin kazanıyor. Bitcoin, para ile sistemden de satın alınabiliyor. - 1 Bitcoin şu aralar 40 dolar civarında bir değerde. Değeri kullanıcı sayısıyla değişiyor. - Şu an milyonlarca kullanıcı birbirlerine Bitcoin gönderip alışveriş yapabiliyor, hatta yurtdışında pos cihazı bile mevcut, meyveyi bununla alabiliyorsunuz. Bitcoin transferlerinde vergi vs. ödenmiyor. - Bu sanal para birimini takip eden yasal bir kurum veya devlet yok, kullanıcılar kendileri bilgisayara kurup, yazılımını geliştirip kullanıyorlar. - Sistem 4 senede bir Bitcoin adedini yarıya indiriyor, dolayısıyla ortalama 2033 yılına kadar maksimum 21 milyon Bitcoin üretilebilecek şekilde hesaplanmış. Bundan sonrası üretilmeyecek. Dolayısıyla finansal olarak düşünüldüğünde mevcut Bitcoinler çok değerli olacak gibi görünüyor.
Cevap
Benzer fetvalar
Bu işlemin caiz olmayacağı kanaatindeyiz. Bir tür kumar örneği gibi durmaktadır. Emek yerine şans öne çıkmıştır bu uygulamada. Bilgisayarın hakimiyeti kumarın gizlenmiş gibi olmasını sağlamaktadır. Diğer uygulamada göze çarpan ve fıkhen engel oluşturacak sebeplere gerek kalmadan sadece bu açıdan bile bakıldığında caiz olmayacağı kanaatimizi belirtiriz.
Bugün itibariyle caiz olmadığından an itibariyle girişimde bulunmanız ileride bu teşebbüsünüzü meşrulaştırmaz. Uzak durmanızı tavsiye ederim. Başı da sonu da helal olan bir yatırımda bulunun.
Bu paralar elektronik ortamda oluşturuluyor, bir merkezi yoktur. Bir karşılığı (altın, maden gibi…) da yoktur. Evrensel bir kabul de görmemiştir. Tutulur, görülür değildir. Sadece bilgisayarda üretiliyor ve satın alınıyor. Başka bir özelliği de yoktur. Bu haliyle caiz olmaması gerekir. Bazıları dijital para ile bunu benzeterek caiz görmüşler ise de caizliğini mümkün görmeyiz.
Önce tevbe etmek gerekir. Öyle bir hata yapıldığı için tevbe edilmelidir. Oralardan elde edilen de bir vakfa veya fakire verilmelidir.
Bitcoin veya kripto paralar, "devlet tarafından tanınmaması, fiyat dalgalanmalarının aşırı yüksek olması, gerçek bir karşılığı (maddi değer veya varlık) bulunmaması, takip edilemez olması nedeniyle kara para aklama, terör finansmanı ve yasa dışı işlemlerde sıkça kullanılma gibi gerekçelerle" caiz görülmediğinden alım satım yapmasanız dahi bir kere bile olsa para transferi için kullanmanız caiz değildir.
Şu anda sözünü ettiğiniz sistem hakkında net fıkhî cevaplar oluşmuş değildir. Yeni çıkmış bir uygulama olarak birileri için kati sonuç bilinmiyor olabilir. Bize göre caiz olmayan bir uygulamadır. Siz eşinizle bu konu üzerinden daha fazla tartışmaya girmeyin ki aile saadetiniz zedelenmesin. İnşaallah eşiniz de kısa zamanda yanlışını görür. Onun için dua edin. Allah Teâlâ size sabırlar versin.
bitcoin konusundaki diğer fetvalar
'Sanal Para' olmayan ama takdir edilen bir şeyi ifade ediyorsa bu, oradaki işlemin sonucunda kazanılanın caiz olmayacağını gösterir.
Faiz ve ona bağlı olarak kredi nasıl helal değilse, haram olduğuna hükmedilen herhangi bir kazanç da onun gibi haramdır. Birinin yerine diğerini kullanmakla sadece kendimizi kandırırız.