Fetva Meclisi
Soru
Hocam yolculuk halinde (90 km ve 15 günden az) farz namazların 2 rekat kılınması vacip deniyor. Bu durumda yolculuk halindeyken cemaatle namaz tavsiye edilmemiş olmuyor mu? Bir de seferiyken nafile namazları nasıl kılmak gerekiyor?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Eviniz ve iş yerinizin bulunduğu yerde normal namaz kılacaksınız. Yol esnasında namaz kılacak olursanız dört rekât namazları iki rekât olarak kılarsınız.
Selamünaleyküm. Seferilikte vakit bulunsun veya bulunmasın namaz, seferilik şartlarına göre kılınır.
Seferi olmadığı halde namazları iki rekât olarak kılan biri seferi olmadığını anlayınca eksik kıldığı için o namazları yeniden kılar. Vakti geçti ise kaza eder.
İmam, kılınan namazın türü itibarıyla, kendisine uyan kişiden aşağı durumda olmamalıdır. Ancak cemaat imamdan daha aşağı durumda olabilir. Buna göre; nâfile namaz kılan kimse farz namaz kılana imam olamaz; fakat farz namaz kılan ise nâfile namaz kılana imam olabilir. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/58-59; İbnü’l-Hümâm, Fethu’l-kadîr, 1/371; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1/590; Desûkî, Hâşiye, 1/339; Buhûtî, er-Ravd, 134) Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: ‘‘Farz namaz, bir günde iki kere kılınamaz.” (Dârekutnî, es-Sünen, 2/285 [1544]; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 2/78 [6675]) Bir vaktin namazı iki kere kılınamayacağına göre, ikinci kere kılınan namaz nâfile olacaktır. Bu durumda imam cemaatten daha alt konumda olacağından o kişinin imamlığı geçerli olmaz. Şâfiî ve Hanbelîlerde tercih edilen görüşe göre farz namaz kılacak olan kişi, nâfile namaz kılana uyabilir. Bu içtihatlara göre bir vaktin farz namazını kılmış olan kimse aynı vakit için başkalarına imam olabilir. Kendi kıldığı nâfile, cemaatin namazı da farz olarak geçerli olur. (Mâverdî, el-Hâvî, 2/316; İbn Kudâme, el-Muğnî, 2/166)
Hanefi mezhebine göre bakılacaksa meseleye oradaki size uyarak namaz kılanların namazı eksik olmuştur. O kişileri bulabilirseniz o namazı kaza etmelerini rica edin. Bulamazsanız diğer mezhepler açısından bir tashih mümkün olduğu için inşaallah sıkıntı olmaz diye umarız.
Selamünaleyküm. Doksan km. den uzun bir mesafeye giden biri yol esnasında, orada on beş günden az kalacaksa ve orası kendisine ait yeri değilse orada seferi olur. Farz namazların dört rekât olanlarını iki rekât olarak kılar. Ramazan ise orucunu erteleyebilir. Hanefi mezhebi dışındaki bir mezhebi izliyorsa namazlarını cem edebilir. Özellikle Hanefi mezhebi kaydını koyuyorum çünkü Hanefi mezhebinde seferilikte cem yoktur. Seferiliğin her çeşidinde 'seferilik' gerçekleştiği sürece cem etmek mümkündür. İkindi namazının vakti hususundaki görüş farklılığı, şu andaki takvimler itibara alındığında aynı anda tatbik edilebilmektedir. Ortada ihtilaf gibi bir durum yoktur. Mevcut takvimlere riayet etmek daha uygun durmaktadır. Allah Teâlâ'dan sebat ve ihlas dileriz. Duanızı bekliyoruz.
cemaatle namaz konusundaki diğer fetvalar
Hanefi mezhebini izliyorsanız yapmanız gereken odur. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Ne kadar araştırırsanız araştırın, bir sonuca ulaşamazsınız. çünkü ibadetler, kulların akıllarının idrak edeceği şekilde değildir. Allah Teala, dilediği gibi ve o'nun ancak hikmetini bileceği şekilde emredilmiştir. ibadet de budur, böyle yapılır.
Selamünaleyküm. Namaz kılmakla kıldırmak arasında namaz olarak fark yoktur. Şeytan sizi sevap kaçırmaya sevk etmesin; cemaat olup kılın, çekinmeyin. Cemaatle kılınmasa da namaz namazdır ama siz cemaat olun. Daha bereketli bir namaz eda edersiniz. Dua ediniz bize.
Selamünaleyküm. Namazın vakti çıkmadan kılınacaksa cemaati beklemek daha uygundur.
Aleykümselam. 'Cemaatle' olmak her zaman daha iyidir.
Aleykümselam. Teravih namazı fertler olarak da kılınabilir cemaatle de kılınabilir. Nasıl daha huzurlu kılınabiliyorsa öyle yapmak gerekir. Cemaatin bereketi elbette başkadır ama cemaat, namaz diye kendine göre bid'atler icat etmiş ise tek başına kılmak evladır.