Fetva Meclisi
Soru
Allâhümme innî es'elüke min hayri mâ seeleke minhü nebiyyüke muhammedün ve neûzü bike min şerri mesteâzeke minhü nebiyyüke muhammedün sallellâhü aleyhi ve selleme ve entel müsteânü ve aleykel belâğu ve lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azıyım. Sevgili hocam, rabbimizin rahmet ve bereketi sizin ve ailenizin üzerine olsun. Allah sizden razı olsun. Farklı kaynaklarda farklı izahatlar olduğu için gündelik yaşamlarımızda büyük önem teşkil eden rabbimizin su iki ikramı hususunda sizden doyurucu bilgi rica ediyorum: 1) seferi olabilmenin şartları, niyet esasları ve namazların kılınış şekilerli, 2) namazların birleştirilebildiği geçerli durumlar, 3) ıkındı namazı vaktinin farklı görüşlerde ifade edilen (sahibeye-imam Şafii ve imam-i azam) her iki sekli duruma Gore uygulanabilir mi? Örn soru : 90km uzaklığa seyahat etme durumunda, seferilik şartları oluştuğu vakit giren öğlen namazının farzını 2 rekat kılıp ardından da ikindi namazının farzını 2 rekat kılıp her iki vaktin şartlarını yerine getirmiş olur muyuz? (ayni soruyu ikindi vaktine ertelenen öğlen namazı ve yatsı vaktine ertelenen aksam namazı için de düşünebilirsiniz). Hocam şimdiden değerli vaktinizden ayırdığınız için hakkinizi helal edin.Rabbimiz insaallah bizleri size, sizleri de efendimize komsu kilsin. Selam ve sevgiler.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. - Seferilik mesafesi ile alakalı km şeklinde bir bilgi âyet veya hadislerde yoktur. Hadislerde geçen ölçüler günümüz rakamlarına ayarlandığında bu bilgi ortaya çıkmaktadır. Yaklaşık 90 km bu ölçüyü gösterir. Bunun biraz aşağı biraz yukarısı tartışmayı gerektirmeyecek bir durumdur. - Seferilikle alakalı konular bir ruhsattır. Yolculuk ne kadar rahat olursa olsun, seferilik ruhsatından istifade etmek veya etmemek durumu değişmez. Bilhassa namazları kısaltarak kılmak edebe daha uygun görülmüştür. - Hicrî yılbaşı ile alakalı bilgi bir hurafeyi yansıtmaktadır. Şehitlik bile kul hakkını kaldırmaz. Herkes haddini bilmeli ve Allah adına konuşmaktan şiddetle kaçınmalıdr.
Allah Teâlâ işinizi kolay kılsın. Size engin sabırlar indirsin. Zihninize berraklık, ellerinize bereket versin. Âmîn. Bu görevde bulunduğunuz sürece siz: Biiznillah murabıt makamındasınız. Dakikalarınız, ibadet nitelikli kazancınız olacaktır. Bu niyet ve ihlasla görevinizi yapmaya çalışınız. Belki de ömrünüzün en kazançlı günlerini geçirmiş olacaksınız. İnsanların gerginliklerine tahammül etmeye çalışın. Tam anlamı ile sabır günlerinde kabul edin kendinizi. Her yaptığınız işi hatta arabada uyuklamanızı bile Allah rızası için ibadet niyetiyle ve Allah’tan ecir bekleyerek yapmaya çalışın. Devletin sizi süresiz oraya göndermesi fıkıh ifadesiyle sizin seferi durumda olmanızı gerektirir. Seferi olduğunuza göre de Cuma namazı için camiye gidip kılabilirseniz kılarsınız. Ama cuma namazı size farz değildir. Cuma yerine öğlen namazını da kılabilirsiniz. Vakit namazlarını da cem ederek kılabilirsiniz. Cem etmek şudur: Öğleyi ikindi vaktine erteleyerek veya ikindiyi öğlen vaktine çekerek aynı anda kılarsınız. Aynı şekilde akşamı yatsı vaktine çekerek veya yatsıyı akşam vaktine çekerek kılarsınız. İki şekliyle de olur. Öğlen, ikindi ve yatsı namazlarının farzlarını ikişer rekât kılarsınız. Vakit namazların sünnetlerini kılmayabilirsiniz de. Sadece sabah namazının sünnetini muhakkak kılmaya çalışın. Abdestte kolaylık olması bakımından bot giyiyorsanız onu mest gibi kullanabilirsiniz. Ramazan ayı günlerinde orada görevde olmaya devam ederseniz oruçlarınızı erteleyebilirsiniz. Allah Teâlâ yardımcınız olsun. Sizin için dualar ederiz.
Seferi durumundaki bir mü'min, cemaate tabi olduğunda imam seferi ise onun gibi seferi olarak, mukim ise onun gibi mukim olarak namazını kılar. Özellikle imama uymaması diye bir şey olmaz. Çünkü bu seferilikle ilgili hüküm bir ruhsattır yani izindir. Ruhsat ise gerektikçe kullanılmalıdır. Nafilelerde ise durumuna bakarak sıkışmadıkça kılması münasip olandır. Ama nafileleri kılmaması bir eksiklik değildir. Allah'a emanet olunuz.
Aleykümselam. Seferilik nedeninin bir zorunluluktan kaynaklanması gerekmez. Keyfi denebilecek bir nedenle bile seferilik yapılsa ruhsatlardan istifade edilmesinde sakınca yoktur. Namazların kısaltılmasındaki durum oruç için de aynıdır. Bir nedenle seferi olan orucunu erteleyebilir. Bu ertelemede ihtiyari bir durum vardır. Namazda ise iki rekat kılmak daha evladır. Oruçta ise seferiliğin durumuna bakarak karar verilebilir.
Aleykümselam. Bir insanın yaşadığı yer, o insanın vatanı kabul edilir. Oradaki adına MUKİM denir.Bir insanın birden fazla MUKİM olacağı yeri olabilir. Mesela Erzurum'da yaşayan biri, oradaki evine ilaveten iş yapmak için İstanbul'a da bir ev açabilir. Bu sefer o kişinin iki vatanı olmuş olur. Her ikisinde de MUKİM durumdadır.İnsanın kendisine ait olmayan bir evde kalacağı günler: a-Bulunduğu yerden doksan km'den daha uzak bir mesafede ise, b-Orada on beş günden az kalacaksa bu kişi orada MİSAFİR durumundadır. Misafir, dört rekat olan namazları iki rekat olarak kılar. Orucu erteleyebilir. Camide imamla kılarsa namazı imam gibi tam kılar.Buna göre MİSAFİR, kendisine ait olmayan ve doksan km'den daha uzak bir yere giden ve orada on beş günden az kalan kişidir. Doksan km'den uzak bir yola çıkan biri her şartta YOL ESNASINDA yani gideceği yere varıncaya kadar MİSAFİRDİR. Gittiği yerde ise yukarıdaki duruma göre değerlendirme yapılır.
Selamünaleyküm. Seferilik, ikinci bir özre gerek bırakmadan cem etme hakkı verir. Eğer cem etmeye izin veren bir mezhebi takip ediyorsa kişi, özre gerek yok demektir. O yolla uzun yıllar sonra sadece kafanız karışır, çok şey öğrendiğinizi zannedersiniz sadece. Bir saatlik yol için bir sene yol gidersiniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Daha makul anlamları olan bir isim bulsanız; anlamında bir sakınca yok ama makul bir isim bulun.
Selamünaleyküm. Bu hususta Diyanet camiasının da takip ettiği bir fetva vardır, o fetvaya tabi olarak okuyabilirsiniz.
Selamünaleyküm. Eş adayının tanınması için nişanlılık süresi iyi bir fırsattır. Zaten nişan da bunun için vardır. Şahsiyet sıkıntısı gösteren birini reddetmek için nişan iyi bir fırsattır. Kendinizi seviyeli biri, nişanlınızı da seviyesiz görüyorsanız kurtulmanız için iyi bir fırsattır bu.
Selamünaleyküm. Ablanıza eşi, boşadığını bildirmemişse, ablanızın boşanmış olduğunu sayamayız. Mahkeme sürecini beklemek zorundasınız.
Açık bir şekilde küfre ait bir simgeyi gösteren şeyin kullanılması caiz değildir.
Selamünaleyküm Bizim dinimizde veya önceki hak dinlerde böyle bir zikir olduğuna dair hiçbir bilgi yoktur.