Fetva Meclisi
Soru
Ben üniversite öğrencisiyim. Dedem bana burs buldu; bursu veren şirketin ortaklarının birisinin torpiliyle. Acaba haram mıdır? Bursu almaya devam edeyim mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Burs verenin kazancının alenen haram bir iştenzolduğu bilinmiyorsa özellikle araştırılması gerekmez.
Yolsuzluk veya hırsızlık gibi aranan sabit suçlu biri olmadığı sürece insanların mallarının kaynağını bilmemiz ortaklık için şart değildir ama iyi bildiklerimizle ortaklık elbette daha bereketli bir yatırımdır.
Malının tamamı haram olduğunu bildiğiniz biri ile ortaklık yapmanız caiz değildir. Malının haram karışık mal olduğunu zannettiğiniz biri ile ise caizdir.
Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.
Kalbiniz size, onların parasına bulaşmamanızı tavsiye ediyor. İşte o kalp mü'min insanın kalbidir. Bu hususta sizi tebrik etmeliyiz. Onlardan alıp bir yere vermeniz, yapabileceğiniz bir iş ise iyi olur ama tereddüt edecekseniz almamanız daha iyidir.
Yaşadığın ülkede yasal kimliği olan bir kurumu dış görüntüsü itibariyle incelediğin hâlde bir sakınca bulmuyorsan onun sana vereceği bursun kaynağını özellikle araştırman gerekmez. Sana verilen burs daha sonra senden onların etkisinde kalacak bir zemine çekilmen için kullanılıyorsa sen de burstan imtina edersin. Ama burs almayan biri olman her zaman daha iyidir.
burs konusundaki diğer fetvalar
'Alan el' olmamak için uğraşmak gerekir. Mü'min de öyle olmalıdır. Ancak, devletin size verdiği bursu geri alırken sizden istediği fazlalık, bankalardan alınan paraya bankanın faiz tahakkuk ettirmesi ile aynı tutulabilecek bir para değildir. Evet o da sıkıntılıdır, kalbi zorlar. Fakat faiz kelimesi ona aynen uymuyor. Allah'a emanet olun.
Verdiğiniz beyanda yalan bilgi varsa aldığınız sakıncalı olur. Vereceğiniz bilginin, babanızdan aldığınız bilginin ne kadar doğru olduğuna bakarak siz karar vermelisiniz. Allah'a emanet olun.
Müslümanlardan destek alarak öğreniminizi sürdürmeniz ideal olandır. Eğer böyle bir imkân bulamazsanız hoşlanmadığınız bir yerden de alabilirsiniz. Parayla değişecek değerleriniz yoksa yani değerlerinizi burs karşılığı vermeyecek yürek sahibi iseniz zarar etmezsiniz. Allah'a emanet olun.
Bu bir hırsızlık değildir. Usul hatası yapılmıştır. Babanızın geliri seviyesinde bir geliri olana verilmediğinden emin iseniz bursu almayın. Bunun dışında almanızda bir sakınca olmaz. Çünkü sizin ekonomik kimliğinizin babanızla bir ilgisi aslında yoktur. Fakat takvanın neyi gerektirdiğini biliyorsunuz. En iyisi hiçbir şekilde devlet malından almamaktır.
Selamünaleyküm. Yürürlükteki kurallara uyarak yaparsanız sıkıntınız olmaz.
Selamünaleyküm. 'Başka yerden burs alıyor musunuz?' şeklinde bir soruya yanlış cevap vermedi iseniz hiçbir sakıncası yoktur.