Fetva Meclisi

İlke olarak TÜKETİM TARİHİ İLE ALAKALI KURALLARA sadık kalınmalıdır. Bu insan sağlığı ile alakalı bir konu olduğu için ciddiye alınması şarttır. Yalnız şunu istisna edebiliriz: Müşteri tarihin geçmiş olduğunu biliyorsa, Kullanıcıya zararı olmayacağı kesin biliniyorsa yapılacak satışta bir sakınca olmaz. Bunun haricinde böyle bir ticaret aldatmak ve insana zarar vermektir. Bu da haramdır. Haram ile kazanılan para da haram olur.

Genel kural şöyledir: İnsan sağlığına zarar verenin tüketilmesi haramdır. Kendisi sağlığa zararlı olmayan ama katkı maddeleri yüzünden veya başka bir sebeple zarar veren maddeler için ise bu kural geçerli değildir. Mesela tarım ilaçları böyledir. Yasak olan ilaçlama yüzünden sakıncalı duruma gelen gıdadır, gıdanın aslı değildir. Aynı şey un, şeker, çay, kahve için de geçerlidir. Bunlar haram değildir. Çok tüketildiğinde ya da kişideki belli bir hastalık sebebiyle doktorun yasaklaması veya sınır getirmesi durumunda sakıncalı hale gelir.

Selamünaleyküm. Gıda ile giyimi ayırmamız gerekiyor. Gıda, giyime göre daha hassastır. Giyimdeki iddialar henüz belgelenmemiştir. Gıdadakileri ise hepimiz görüyoruz. Tıbben insanlığa zararı kesin bilinen veya dinen haram olduğu kati olan şeyleri satmamayı ilke edinmeliyiz. İddia ise belge değildir, sırf öyle deniyor diye ticareti bırakmamız gerekmez. Allah işinize kolaylık, kazancınıza bereket versin.

Fıkıh açısından devletin fiyat sabitlemesi yaptığı şeyler dışında tüccarın sattığı malda kâr haddi sınırlaması yoktur. Aldatma, yalan ve hile söz konusu olmadıkça bir insan elindeki mala uygun gördüğü kâr marjını koyabilir. Elbette insanların dara düşmemesini düşünmek ve merhametli olmak uygun olandır ama bu durumda sadece müşteriyi düşünmek de yeterli değildir, esnafın da düşünüldüğü bir itidal oluşturulabilir.

Haram olduğundan şüphe ettiğimiz gıdadan uzak durduğumuz kadar dinimizi koruyacağımıza göre bildiğiniz bu hatanın sahibine ait bir elmayı da ısırmayın.

Bu alışverişin din açısından bir sakıncası olmaz. Sakınca ticaretini yaptığınız nesnenin haram bir nesne olmasında ya da yalan ve hile gibi yollara başvurmanızda olur.