Fetva Meclisi

Tüketim tarihi geçmiş ürünlerin satışı haram olur. Çünkü bu ürünler kullanım tarihinden sonra insana zarar vereceği şeklinde bir anlayış vardır. Bu anlayış da bilim adamlarının beyanından alınmaktadır. Böyle bir ürünü kullanan kişi sağlığı açısından bir zarar görürse bu zararın da o üründen olduğu sabit olursa satışı yapan bayinin zararı tazmin etmesi gerekir.

Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.

Fıkıh açısından devletin fiyat sabitlemesi yaptığı şeyler dışında tüccarın sattığı malda kâr haddi sınırlaması yoktur. Aldatma, yalan ve hile söz konusu olmadıkça bir insan elindeki mala uygun gördüğü kâr marjını koyabilir. Elbette insanların dara düşmemesini düşünmek ve merhametli olmak uygun olandır ama bu durumda sadece müşteriyi düşünmek de yeterli değildir, esnafın da düşünüldüğü bir itidal oluşturulabilir.

Genel kural şöyledir: İnsan sağlığına zarar verenin tüketilmesi haramdır. Kendisi sağlığa zararlı olmayan ama katkı maddeleri yüzünden veya başka bir sebeple zarar veren maddeler için ise bu kural geçerli değildir. Mesela tarım ilaçları böyledir. Yasak olan ilaçlama yüzünden sakıncalı duruma gelen gıdadır, gıdanın aslı değildir. Aynı şey un, şeker, çay, kahve için de geçerlidir. Bunlar haram değildir. Çok tüketildiğinde ya da kişideki belli bir hastalık sebebiyle doktorun yasaklaması veya sınır getirmesi durumunda sakıncalı hale gelir.

Sattığınız şeyler helal ürünlerse ve hile yapmıyorsanız bir sakıncası olmaz.

Umarız sadece hile ile karışan kısım haram olur, gerisi haram olmaz.