Fetva Meclisi
Soru
Hocam bizim 25 000 zekâtımız çıkıyor. Amcamın oğlu daire aldı 6000 TL yardım ettik ve bize borcu oldu. Aynı şekilde yanımızda çalışan biriside daire aldı 9000 TL de ona yardım ettik. Şuan ikisi de borçlu. Biz bunu kendilerine zekât olarak sayabilir miyiz?
Cevap
Benzer fetvalar
Zekât, ferdi bir ibadettir. Topladığınız para, aranızda bölüşmediğiniz ve ortak rızanızla kullanılan bir paradır. O paranın zekâtı gerekmesi için size dağıtılması ve her birinize 81 gram altın alacak kadar düşmesi, ondan sonra da üzerinden 255 gün geçmesi gerekir. Eğer daha önce zekâtını verdiğiniz bir mal varsa bu malı ona ilave edebilirsiniz. Onunla beraber bu paranın da zekâtı verilir. Allah'a emanet olunuz.
Zekât bir ibadettir. Bütün ibadetler gibi niyet şartı ile yerine getirilebilir. Niyet ise ibadetten önce bulunur. Sizin durumunuzda para verilmiş sonrasında ise zekâta sayılması isteniyor. Bu durumda yapılan işin zekât olarak işlemesi mümkün olmaz. Şöyle bir şey yapılabilir: Siz ona yeniden alacağınız kadar zekât verirsiniz. O da para bulduğu için size borcunu öder. Bir hile ve baskı yapılmadan bu yapılabilirse zekât yerini bulur.
Aleykümselam. Nasıl herkes kendi namazını kılıyorsa zekât da herkesin kendisinin yapması gereken bir ibadettir. Kimin biriktirdiği zekât ölçülerine göre verilmesi gereken noktaya gelirse o zekâtını kendi başına verir. 'Aile zekâtı' olarak adlandırabileceğimiz bir zekât yoktur. Allah'a emanet olun.
Arabanızı herhangi bir şekilde zekât konusu yapmanız gerekmiyor. Paranıza gelince, borç verdikleriniz parayı geri verdikleri zaman, birikmiş zekât borcunuzu ödersiniz. Şu anda onun için borç almanız gerekmez. Üç yıl sonra verirlerse üç yıllık birikmiş zekât borcunu ödersiniz. Kurban için de kurban bayramı günlerinde kurban alacak kadar paranız olursa kurban kesersiniz.
Selamünaleyküm. Zekât bir ibadettir ancak niyetle ibadet değeri kazanır. Niyet ise, iş yapılmadan gerçekleşir. Parayı verdikten sonra niyet olmaz. Kardeşinize 3000 dolar zekât olacak bir para verin, o da size borcunu ödesin.
Namazı ayrı ayrı kıldığınız gibi zekâtı da herkesin kendisi hesaplayıp verecektir. Kime zekât gerekiyorsa o zekât verir. Size bu anlattığınıza göre zekât gerekecek bir durum yoktur.
borç konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. En önemli tavsiyemiz, beklentilerinizin altında da olsa muhakkak bir işe girin. İşsizlik sadece geçinme zorluğu açısından değil pek çok açıdan sorundur. Muhakkak iş arayın. İlk etapta beklentinizin altında olsun, zararı yok. İkinci tavsiyem de, eşinizle asla tartışmayın. Alttan almasını bilin. İşsiz de olsanız, eşiniz sizin için bir nimettir. İşiniz olsa da eşinizle aranız olmasa sizi iş de kurtarmaz. Sabır mü'minin silahıdır. Anne babanız sağ ise onların duasını alın. Onların duası, sizin önünüzü açar. Onlar yoksa teyzenizin duasını alın. Evde asla oturmayın. İş arayın. Arkadaş çevrenizi zorlayın, size yardımcı olsunlar.
Selamünaleyküm. Anlattıklarınızın aynen olduğuna ve bir abartma olmadığına göre cevap veriyorum size: Öncelikle bir psikologa muhakkak görünün, sizi sağlıklı bir hayata yönlendirsin. Bu şekildeki bir ailede kalmayı istemeyip evlenme arzunuz doğru bir karardır. Karamsar olmayın ama sizin bu sıkışmışlığını zı sömüre bilecek birinin tuzağına da düşmeyin. İkisinin arasında dengeli karar ermeye çalışın. Yapacağınız istişareler sonucu doğru tahmin ettiğiniz bir evliliği de gerçekleştirin. İzin vermeleri de gerekmez.
Selamünaleyküm. Bu durumda kurban kesmeniz gerekmez.
Selamünaleyküm. Uygun olmayan bir iştir bu. Fakat nikâhınızın devam etmesi mümkündür.
Selamünaleyküm. Ödeyin, kurtulun, bütününe tövbe edin. Geleceğinizde benzeri şeylerin olmamasına dikkat edin.
Selamünaleyküm. Şunu netleştirmeniz gerekiyor: Siz, altınları eşinize borç olarak verdiniz de şimdi borcu geri mi ödüyor yoksa ev alımına katkıda bulundunuz da eşiniz şimdi katkınız kadar parayı size iade mi ediyor? Eğer ikinci şık ise yani siz, eve katkı olarak verdi iseniz bugüne kadar olan için zekat gerekmez. Aksi ise yani siz altınları eşinize borç olarak verdi iseniz geçen sürenin zekatının verilmesi gerekir. Bu da sizin zekatınız dır. Çünkü altınlar sizindir. Eşiniz 'ben vereyim' derse verebilir. Kurban için geçmişe yönelik bir sorun yoktur.