Fetva Meclisi
Soru
Hocam benim babam bir yıl önce vefat etti. Biz üç kız kardeşiz, erkek kardeşimiz yok. Üçümüz de bekârız. Bizim dört amcamız ve beş halamız var. Babamın mirası konusunda nasıl bir hüküm verilmesi gerekir? Benim dinlediğim bir feraiz dersinde ölen kişinin kız çocuklarının mirasta hakkı olmadığı söylenmişti. Derste, ölen kişinin erkek çocuğu yoksa mirasından yeğenlerinin ve kardeşlerinin pay alacağını söylemişlerdi. Bu konuda çok fazla bilgim olmamakla birlikte bu şekilde bir hükmün haddim olmayarak pek adil olmadığını düşünmekteyim. Bu hükmün sahihliği var mıdır? Yani yetim kız çocuğu olmak babanın malından faydalanamamak anlamına mı gelir? Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Allah annenize rahmet etsin, size de sabırlar ihsan etsin. Babanızın durumunun iyi olması mirastan pay almasını değiştirmiyor. Onun feragat etmesi dışında hakkı haktır. Soruda erkek kardeşten söz etmiyorsunuz. Bu nedenle size iki türlü cevap vereceğiz. Erkek kardeşiniz varsa o, yüzde 37,5, kızlar yüzde 37,5 aranızda bölüşeceksiniz. Babanız da yüzde yirmi beş alacak. Erkek kardeş yoksa babanız yüzde yirmi beşi alacak, gerisini siz kızlar bölüşeceksiniz.
Selamünaleyküm. Anneniz yaşıyorsa, sizin her biriniz 33,3 oranında, anneniz 12,5 oranında, amcanız da 20,8 oranında yüzde hissesi alacaktır. Anneniz yoksa siz ve amcanız yüzde 33,3 oranında hisse alacaksınız. Amcanızın, babanızın sağlığında yaptığı hatalar ahirette hesabı sorulacak işlerdir. Mirasa engel olan sadece iman farkıdır.
Selamünaleyküm. Prensip olarak Mü'min bir insana kâfir bir insan mirasçı olamaz. Eş ve kızlar Müslüman olmadıklarına göre onlar miras almayacaklardır. Anne %33,333, bir kız çocuğu var sayarak % 50 ve bir amca var sayarak % 16,667 şeklinde taksim yapılır. Ayrıntılar için herkesin bulunduğu bir liste ile incelememiz gerekir.
Anneniz vefat ettiğinde, annenizin babası yani dedeniz sağ idi. Dolayısıyla anneniz, dedenizin mirasçısı olamazdı. Çünkü evlat, anne-babadan önce vefat ederse, onların mirasından pay alamaz. Bu durumda siz de anneniz adına mirastan bir hak alamazsınız. https://fetvameclisi.com/fetva/dede-yetimi-nedir-miras-alir-mi Ancak diğer mirasçılar “biz gönüllü olarak payımızdan size veriyoruz” dedilerse, bu artık miras değil, hibe hükmündedir. Yani onlar kendi mallarından size ikram etmiş oluyorlar. Onlar gönüllü ve açık rızalarıyla verdikleri için size helâldir, almanızda bir sakınca yoktur. O yüzden şeytanın vesvesesine kapılmayın. “Miras hakkımızdı” diye değil, “akraba gönüllü verdi” diye alabilirsiniz. Helallik konusunda içiniz rahat olsun. Tabi bu ikramı kabul etmeniz de reddetmeniz de sizin tercihinize kalmıştır.
Miras öldükten sonraki alınan maldır. Ölmeden önce babadan alınan miras değil hibedir. Babanın sadece erkek evladına vermesi, kızlarına vermemesi bir zulümdür. Bu zulüm kıyamet günü ondan sorulacaktır. Buna göre babasını düşünen bir evlat ise olana rıza göstermesi, dini alet ederek az aldığını söylememesi daha isabetli olur. Evet, kızların erkekle eşit olması dinen uygun değil ama kızların hibeden yoksun bırakılması da dine uygun değil.
Aleykümselam. Babanız yani mal sahibi yaşıyorsa sizin bir hakkınız yoktur. Babanız öldü ve malı miras olarak kaldı ise ve bu şekilde bir kullanım söz konusu ise size düşen hakkınızı istemenizde hiçbir sakınca yoktur. Ne ayıptır ne de günah! Hakkınızı talep edin.
amca konusundaki diğer fetvalar
Amca ve teyzenin çocukları namahremdir. Kuzen olduktan sonra bunun amcanın oğlu ya da teyzenin oğlu olması değişmez. Burada asıl mesele, birinci derece olan amca, teyze, hala, dayının mahrem bunların çocukları yani ikinci derece akraba olanların namahrem olmasıdır. Bahsettiğiniz kuzenlerinize karşı onlar buluğ çağına erdikleri andan itibaren dış kıyafet şartlarını taşıyan kıyafetle yanlarında bulunmalı, mahremiyete azami derecede dikkat etmelisiniz. Henüz baliğ olmadılarsa da yavaş yavaş bu sürece hazırlamalısınız. Allah'a emanet olun.
Bilgisi olana kadar helaldir. Yalnız amca (veya halaları) belgeyle bu yeğenlerinin karşılarına çıktıklarında gâsıp babanın çocukları amca (veya halalarının) haklarını teslim etmek zorundadırlar.
Bin insanın amcası onun zürriyetinin de amcasıdır. Amca bu durumda evlenilmesi haram olanlardandır ama çocuğu böyle değildir. Amca çocuğu evlilik bakımından yabancıdır, onunla evlenilebilir. Direkt sizin amcanız veya anne babanızın amcasının kızı için geçerlidir bu.
Babaanneye baktığı için bir insana başkalarına kalan miras intikal etmez. Herkes mirastan hakkını almalı idi.
Hile ve yalan ile elde edilen hiçbir hak güzel değildir. Mü'min seviyesini bu düzeye düşürmez.
Selamünaleyküm. Sizin bu titizliğiniz sizin açınızdan güzel, devam ettirin ama onun anne babası ile ilişkisi açısından sizin müdahil olmanız gerekmez. Dedenizin evinde hiç yemek yemiyor olmanız için de onun sofrasının olduğu gibi haramdan kuruluyor olması gerekir. Bunun ötesinde seçici olun ama kökten silen biri olmayın.