Fetva Meclisi
Soru
Hocam, geçtiğimiz günlerde bir oyuncakçıdan yeğenime oyuncak aldım. Eve gelip kutusunu ve poşetlerini yırtınca istemediği farklı bir modelini aldığımı fark ettim. İade alması için dükkana gittiğimde poşetin açıldığı gerekçesiyle ilk başta iadem kabul edilmedi. (poşeti açmadan ürünü görmem mümkün değildi). Zar zor satıcı iademi yaptı. Fakat çıkarken hakkını helal etmediğini söyledi. Bu durumda kul hakkına girmiş olur muyum? Ne yapmam gerekir.
Cevap
Benzer fetvalar
Siz bir hile yapmadan bu ticareti yaptınız ve onlar da mağazalarının reklamını yapmak veya benzeri bir uygulama gereği gibi bir maksatla size iade ettikleri parayı geri almıyorlarsa aldığınız etek size helaldir.
Selamünaleyküm. Allah o gün yardımcımız olsun; karşılaşalım veya karşılaşmayalım, durum ağırdır. O kişiyle karşılaşsan o ağır, onu yaratan ile karşılaşsan o daha ağır. Kul hakkını düzeltip ahirete gitmekten başka çaremiz yoktur.Evet, orada da helalleşmek mümkündür ama bu bizim ibadetlerimizden öbürüne verilmek yoluyla olacaktır. Allah Teâlâ bir yolla onu râzı edebilir ama böyle bir garanti yoktur, umuttur o sadece. Karşımızdakinin zararı telafi edilebiliyorsa açıklamaya gerek olmayabilir. Allah yardımcımız olsun.
Sattığınız bir üründe bir sorun çıkarsa: Bu sorun sonradan oluşmuş ise sizin bir sorumluluğunuz yoktur. Sorun siz satmadan önce vardı ise müşterinin alışverişi iptal edip malı germe veya tamir ettirip farkı size ödetme hakkı vardır. Siz satarken, “bir eksiklik kabul etmiyorum, bu şekilde alıyorsun” dedi iseniz o da kabul etti ise zararı müşteri karşılamak zorundadır. Siz, “arabanın ayıbını gizlemiş” durumda olursanız yani “bir eksikliği yoktur” dedi iseniz o takdirde o haklı olur.
Muhatabınız mümin olmayan biri bile olsa sizin insani davranmanız gerekir. Onların resmi adresine durumu bildirin. İade etmemenizi söylerlerse size helal olur. Aksi olursa iade edin. Kul hakkı sahibi kâfir de olsa vardır.
Selamünaleyküm. Elbette, helallik istemelidir. Maddi bir konu ise onu iade etmelidir. Manevi bir hak ise ihlal ettiği konu için de helallik istemelidir.
İlk kabul anında bunu yazılı olarak imzalatmanız durumunda bir sakınca olmaz.