Fetva Meclisi
Soru
Arife günleri alışveriş yapmak caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bir fıkıh ilkesi olarak bunun sakıncası olmayabilir ama strateji açısından doğru olmayacağını düşünüyorum. Çünkü sözünü ettiğiniz mekânlar bizi, bize ait olmayan noktalara sevk etmektedir.
Cuma namazı vaktinde ticaretin haram olması, Cuma namazı kılması farz olanlar için bir kuraldı. Nedeni de Cuma namazına mani oluşturması ihtimali idi. Bu durumda ‘Cuma namazına mani olma’ riski bulunmadığına göre o saatte ticarete de engel yok demektir.
Aleykümselam. Sadece bir bölüm alime göre, bayanın bayana satış yapması caiz olabilmektedir. Bayan erkeğe satış yapsa yine caiz olmaz. Tabii bu hüküm Müslüman içindir. Zira Müslüman Cuma namazı kılmak zorundadır.
Selamünaleyküm. Hiçbir namaz vaktinden önce caiz değildir.
Selamünaleyküm. Kadının kadına ticaretinde bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Cuma namazının kılınacağı saatte, KENDİSİNE CUMA NAMAZI KILMASI FARZ OLANLARIN ticaret yapması veya bir işle meşgul olması caiz değildir. Kadına Cuma namazı kılmak farz olmadığı için onun Cuma namazı saatinde ticaret yapmasında bir sakınca yoktur. Allah kolaylık versin.
alışveriş konusundaki diğer fetvalar
Muharrem ayının onuncu günü, ev halkına genişlik getirmeyi teşvik eden bir hadis vardır. Bu hadis de farklı rivayetlerle gelmiştir. Hiçbir rivayeti sahih değildir. Sahih olmaması da bu hadisten yola çıkarak, ‘Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin bize böyle bir emri vardır’ dememizi engellemektedir. Bu, olsa olsa bir fazilet konusu olabilir. Kapitalizmin iliklerimize kadar bize işlediği bir zamanda, ‘daha fazla harcama’ anlamına gelebilecek bir uygulamayı öne alamayız. Ortada ne fakirlik vardır ne de ‘zavallı çocuklarımız yılda bir kere çikolata görsünler’ diyecek bir durum vardır. Hâlimiz ortadadır. Maksadımız sevap kazanmak, Sünnet’e ittiba etmek ise yol bellidir: Bu mübarek aydaki iki günlük muhteşem sevaplarla dolu orucu ihya etmek yeterlidir. Nefislerimizi de tatmin ederek ya da nefislerimizin hoşuna giden işlerden ek sevaplar üreterek kendimizi avutmayalım.
Hiçbir dine hiçbir ahlak değerine inanmayan bir kitle için tepkimiz elbette olmalıdır. Sizin veya diğer ticaret yapanların tepkisi ne kadar ses getirir, ne kadar etki eder onu bilemeyiz. Siz kendi çapınızda bir tepki göstermiş olursunuz ama bunu vicdanı bir tepki olarak görün. Dini bir hüküm gibi yorumlamamanız daha yerinde olur.
Selamünaleyküm. Faiz, parayı zaman karşılığı daha yükseğine satmaktır. Buna tam olarak tercümesi KREDİ kavramıdır. Beş alıp belli bir zaman sonra altı ödemek budur. Taksitle satış ise böyle değildir. Peşin beş olan şeyin taksitle altı olması sakıncalı değildir. Satış esnasında anlaşılan rakam altıdır. O da faiz değildir. Ancak taksit vakti geldiğinde ödeme geciktiği için ikinci bir ilave fiyat getirilmesi mesela altının, altı buçuk yapılması faizdir. Aradaki yarım rakamı faiz hükmündedir, ticaretin bütününü kirletmiştir. Araba meselesinde ise durum şöyledir: Gerçekten belli bir rakama kadar fark almıyor olabilir. Bu da peşin de versen fiyat aynıdır demesi ile ortaya çıkar. Bu durumda faiz yoktur. Yalnız bir bankanın aslı faizli ise yani faizli iş için çalışıyorsa o bankanın faizli olmayan başka bir işi de bizim ona destek olmamamız bakımından kaçınmamız gereken bir iş olur. Bunu bilmeliyiz. Faizli olmayan bankalarla iş görmeye çalışalım.
Kızım, Allah yardımcın olsun. Kesinlikle eşin (senin anlattığın gibi ise) tam bir yanlış içindedir. Hatta eşinin bir psikolog tedavisi gerektirecek sıkıntısı olduğunu bile söyleyebiliriz. Çocuğunun sağlığı için senin onu dinlememen gerekir. Böyle bir eşle tartışmamaya dikkat et. Niyeti iyi olsa da yöntemi hatalıdır. Bu konuyu onunla tartışma. Sabır ve sebatla düzelmesini bekle. Allah’a emanet olasın.
Mahremiyet ilkelerine dikkat ederseniz ve el teması, göz aşırılığı gibi hatalar işlemezseniz beraber olmanızda sakınca olmaz.
Evet, zalimlere destek olmayacak bir ticaret yapmamız gerekiyor ama zalim sadece Çin mi? Ya da Çin zulmünü tek başına mı yapıyor? Bu soruların cevaplandırılması çok zordur. Asgari düzeyde de olsa seçici olmaya çalışırız.