Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben babama borç verdim ama şimdi ödemek istemiyor. İsteyerek hata mı ettim, ne yapmam gerekiyor?
Cevap
Benzer fetvalar
Faiz lanet selidir. Allah Teâlâ hepimizi muhafaza buyursun. Oğlunun babasının faiz borcunu ödemesine gelince: Asıl olan sadece borcun aslını ödemektir. Fakat babanızın borcu yüzünden hapse girmesi, evinin haczedilmesi gibi bir sıkıntısı olacaksa siz babanızı kurtarmak için o borcu ödeyebilirsiniz. İnşaallah vebale girmezsiniz.
Yasal olarak kimse kimsenin borcunu ödemek zorunda değildir. Mal bıraktı ise babanız o maldan borçları ödenir. Bunun ötesinde bir çocuğu olarak ona yapabileceğiniz en büyük iyilik olarak bunu görün. Bir zaman sonra da olsa babanızın borçlarından onu kurtarın, iyi bir evlatlık yapmış olursunuz.
Evlatları aç veya açıkta kalmış ise zengin baba destek çıkmalıdır. Aksi takdirde baba çocuklarına kendi servetini veya bir kısmını vermek zorunda değildir. Evlat yine de babasına karşı sorumluluğunu yitirmeden saygılı olmalıdır. Sabırlı olun, dua edin. Allah yardımcınız olsun.
Baba muhtaç ve oğlu da verebilecek imkâna sahip olduğu hâlde vermezse oğlu vebale girer. Babanın yaptığı dua da yerini bulur. Baba muhtaç olmadığı hâlde birinci dereceden zorunlu olmayan bir şeyi oğlundan ister de oğlu da onu yapmazsa ve özellikle de sizde olduğu gibi imkânı olmadığı için yapamazsa babanın bir hakkı olmaz, yaptığı bedduası da biiznillah tutmaz. Siz babanızın hizmetinde olmaya elinizden geldiği kadar devam edin. Bu kırgınlığı unutmaya çalışın. Allah yardımcınız olsun.
Babanız ve annenizin dışında bir fakire verin. Sadaka niyeti de etmeyin. Sadece verin. Allah'a emanet olun.
Borçların ödenmesi vasiyetin yerine getirilmesinden öncedir. Acilen borçları ödeyin, malı kalırsa vasiyetini yerine getirirsiniz.
baba konusundaki diğer fetvalar
Babanız vefat etmeden önce onun malı üzerinde miras gibi bir işlem yapmanız caiz olmaz. Babanızın vebal riskini azaltmak istiyorsanız onu sadaka vermek gibi bir yola ikna etmeye çalışın. Böylece daha garantili bir iş yapmış olursunuz. En azından o size para versin onun adına o verdiğini sadakası olarak verin. Allah Teâlâ işinizi kolay kılsın. Âmîn.
Babaya itaat farzdır, Allah’ın emridir. Zina gibi bir haram riskinden uzak durmak da Allah’ın emridir. Bu ikinci emir birinci emirden daha öncelikli bir emirdir. Babanız sizin cehenneme gireceğiniz sürece bilmeden de olsa sebep olamaz/olmamalıdır. Önce siz kendinizi tartın, değerlendirin, bir gençlik hevesi midir yoksa evlenmeye hazır mısınız onu inceleyin/incelettirin. Hazırsanız babanızı karşınıza alın ve nazik bir şekilde kendi işinizi kendiniz çözecek kadar ciddi olduğunuzu söyleyin. Bir süre sonra da evlenin. Bu hususta ve bu noktada babanıza itaat etmeniz gerekmez.
Üvey baba, üvey anne, üvey çocuk birbirlerine karşı insanlık bağı ile bağlıdırlar. Bu bağ da sıradan insanlardan daha kuvvetli bir bağdır ama öz anne, öz baba, öz evlat gibi de değildir. Bunun sadece şöyle bir istisnasını zikredebiliriz: Eğer kadın ikinci evlendiği kocasıyla ilk çocuklarını bakması şartı ile evlendi ise koca da bu şartı kabul etti ise üvey olan çocuklarına bakmak durumundadır. Netice olarak, böyle bir üveylik durumunda insanlık ve vicdani bağ, eşle muhabbetin gereği gibi bağlayıcılıktan söz edilebilir ama “baba/anne/evlat” düzeyinde bağ yoktur.
Hayır, bulunamaz diye bir şey yoktur. “Bulunmasa da olabilir” şeklindedir doğru olan.
Biz, zalim olmayacağız. Kimsenin üzerimizde hakkı olmasın diye gayret edeceğiz. İyi olmaya iyilik etmeye çalışacağız. Hata edersek özür dileyip helallik alacağız. Özellikle de ebeveynimiz ve sılayırahim bağımızın bulundukları için daha da dikkatli olacağız. Gerisini de Allah’ın rahmetine salacağız.
Babanızın getirdiğini yemeniz daha iyi gibidir.