Fetva Meclisi
Soru
Hocam babanın üvey çocuklarına karşı çocukların da üvey babaya karşı görevleri ve hakları nelerdir?
Cevap
Benzer fetvalar
Üvey anne esasen kocasının çocuğundan zekât alabilir ama bu durum, çocuğun verdiği zekâtı zaten bakmakla yükümlü olduğu babasına veremeyeceği üvey anne yoluyla babaya verir gibi bir sonuca götürmemelidir. Bu nedenle muhakkak üvey anneye vermek gibi bir durum varsa bunu onun özel ihtiyaçlarına harcanacak şekilde vermek yani bu yolla babaya verir gibi olmamak gerekir.
Selamünaleyküm. Üvey babanın yanında mahremlerinin yanında olunduğu gibi rahat olunabilir. Zira o, baba hükmündedir. Ancak bu serbestlik fitne durumu olmadığında geçerlidir. Herhangi bir ahlak düşüklüğü hissedildiğinde ihtiyatlı olunması gerekir. Üvey amca amca değildir. Yani üvey amca ile arada herhangi bir hısımlık yoktur.
Babanın bakmakla yükümlü olduğu bekâr çocuklarıyla umreye gitmesi diğer evli çocuklarına karşı bir haksızlık sayılmaz. Babanın evlenmiş, yuvalarını ayırmış çocuklarına bu tür özel harcamalar yapma sorumluluğu yoktur. Yalnız baba evindeki çocuğuna kayda değer mal verirse bu adaletsizlik olur. https://fetvameclisi.com/fetva/577-cocuklara-harcama-yaparken-esit-mi-yoksa-adaletli-davranmak-mi-gerekir
Anne baba veya birisi hizmete muhtaç ise erkek ya da kız her çocuğu onun hizmetini yapmak veya hizmet eden bulundurmakla yükümlüdür. Evli olan kız çocuğu ise eşinin ihtiyacını öncelikli tutması gerekir. Anne veya babasına hizmet için eşinin iznini almış olması gerekir. Eşinin de mü'min insan kimliğini koruyan bir idrak ile böyle bir hizmeti engellemesi doğru olmaz. Özellikle annenin kadın gerektiren, babanın erkek gerektiren hizmetlerinde ise anneye kız çocuğunun babaya da erkek çocuğunun öncelikle hizmet etmesi gerekir.
Kadının üvey annesi kadının kocasına mahrem değildir. Bu da öz annesi gibi olmaması anlamına gelmektedir.
Torununuzun sizin ikinci hanımınızla bir bağı bulunmadığına göre, onun başkasından doğma çocuğu ile evlenmesinde bir sakınca olmaz. Yalnız bu tür evliliklerin sosyal yönüne de dikkat etmekte yarar olduğunu düşünüyorum.
baba konusundaki diğer fetvalar
Babaya itaat farzdır, Allah’ın emridir. Zina gibi bir haram riskinden uzak durmak da Allah’ın emridir. Bu ikinci emir birinci emirden daha öncelikli bir emirdir. Babanız sizin cehenneme gireceğiniz sürece bilmeden de olsa sebep olamaz/olmamalıdır. Önce siz kendinizi tartın, değerlendirin, bir gençlik hevesi midir yoksa evlenmeye hazır mısınız onu inceleyin/incelettirin. Hazırsanız babanızı karşınıza alın ve nazik bir şekilde kendi işinizi kendiniz çözecek kadar ciddi olduğunuzu söyleyin. Bir süre sonra da evlenin. Bu hususta ve bu noktada babanıza itaat etmeniz gerekmez.
Biz, zalim olmayacağız. Kimsenin üzerimizde hakkı olmasın diye gayret edeceğiz. İyi olmaya iyilik etmeye çalışacağız. Hata edersek özür dileyip helallik alacağız. Özellikle de ebeveynimiz ve sılayırahim bağımızın bulundukları için daha da dikkatli olacağız. Gerisini de Allah’ın rahmetine salacağız.
Bu konuyu iki başlık altında ele almamız gerekiyor. Babanın fakir çocuğun zengin olduğu durum: Bu durumda çocuk babaya ihtiyacı olanı vermek zorundadır. Verdiğini de BORÇ kabul edemez. Baba fakir değil ya da çocuk fakir durumunda ise çocuğun BORÇ vermesi caizdir. Bu durumda babanın borcu ödemesi gerekir. Ödemezse çocuk mahkeme yoluna başvurabilir. Şu kadar ki, mahkeme sonucunun babanın hapis cezası alması şekline dönüşmesi caiz olmaz. Baba veya anne çocuğundan ötürü hapsedilemez bu durumda.
Babanız vefat etmeden önce onun malı üzerinde miras gibi bir işlem yapmanız caiz olmaz. Babanızın vebal riskini azaltmak istiyorsanız onu sadaka vermek gibi bir yola ikna etmeye çalışın. Böylece daha garantili bir iş yapmış olursunuz. En azından o size para versin onun adına o verdiğini sadakası olarak verin. Allah Teâlâ işinizi kolay kılsın. Âmîn.
Bir insan dine sövdüğünde Müslüman ise dinden çıkar. Dinden çıkanın varsa nikâhlı eşi nikâhı düşer. Belki bilmeden öyle bir söz kullanan için mazeret olabilir. Babanız bilerek söylediğine göre büyük bir iman tehlikesi yaşamaktadır. Kışkırtmadan nazik bir şekilde aklını başına almasını sağlamaya çalışın. Aksi takdirde DİNDEN ÇIKMAK zorunlu sonu olur. Dinden çıkmanın zorunlu sonuçları da onun için geçerli olur. Allah muhafaza buyursun.
Allah Teâlâ babanıza da ağabeyinize de rahmet etsin. Size de sabırlar versin. Âmin. Ölenin arkasından bıraktığı mal varsa o miras olarak miras alacaklara dağıtılır. Buna göre şöyle yapılmalı: Önce ölen ağabeyinizin bıraktığı mal vardı ise o mal eşi, çocukları, baba ve annesine verilmeli idi. Bunun da ne kadar olacağını size yakın bir müftülükten öğrenebilirsiniz. Babanız vefat ettikten sonra ise babanızın bıraktığı mal anneniz ve çocukları arasında dağıtılır. Yengeniz ve yetimlere vasiyet bırakabilir. O vasiyet bıraktığı malın üçte birini aşmamalıdır. O üçte biri yengeniz ve yetimlere verin. Bunun dışında babanızın söz hakkı olmaz. Anneniz bu üçte biri salmalı gerisini de kendisi ve çocukları arasında bölüştürmelidir. Kime ne kadar verileceğini de en yakın müftülükten öğrenebilirsiniz. Günahların keffareti için dağıtma ise ne buğday ne de başka bir şey olarak zorunlu değil, bu miras kadar da gerekli değil.