Fetva Meclisi
Soru
Hocam babam vefat edeli üç ay oldu. Arkasından günahlarının kefareti için sadaka çıkarmak gerekiyormuş. Bir de abim babamdan üç yıl evvel vefat etti. Vasiyetine, birikiminin dul ve yetimlere verilmesi gerektiğini yazmış. Annemin de, onun kendi emeğiyle kazandıkları olduğu için gönlü bir anda hepsini vermeye razı gelmedi. Onun birikiminden biraz parası ve kıyafetleri duruyor. Bunun için annemi ikna edemiyoruz, sizin kıymetli sözlerinize ihtiyacımız var. Babam ve abim için ne yapabilirim? Yaralı gönlümüze bir baba nasihati veriniz. Allah razı olsun.
Cevap
Benzer fetvalar
Bu sorunun böyle uzaktan çözülmesi mümkün durmuyor. Sizin muhakkak bir mirasınız vardı ama sizin reddi miras yapmanız da sizin bir hatanız olmuş. Şu anda yapacak bir şey yoksa ve siz de düzlüğe çıkmış iseniz unutun gerisini gitsin.
Miras, kitabımız Kur'an'ın kesin çizgilerini çizdiği kurallarla belirlenmiş bir sistemdir. Kesinlikle bireysel davranışlar caiz olmaz. Allah herkesin hakkını belirlemiştir. Babanız öldükten sonra, abilerinizin kendi şahıslarına ait olduğunu ispat ettikleri bölümler dışında bütün mal paylaşılacaktır. Anneniz yaşıyorsa o da pay alacaktır. Sizin hakkınıza düşen bölümü istemeniz ne ayıptır ne de günahtır. Sılayı rahim bahane edilerek de hakkın zayi edilmesi doğru olmaz. Malınızı isteyin, kardeşlik hukukunuzu da devam ettirin. Zor ama gerekli olan budur. Eğer İslam'a göre bir taksime razı olurlarsa ona davet edin. Olmazsa bir hukuk yolu ile hakkınıza düşeni alın. Ama dikkat edin; haklı iken haksız duruma düşecek kaba hareketlere tevessül etmeyin. Geri dönülmeyecek sözler sarfetmeyin. Allah'a emanet olun.
Allah babanıza rahmeti ile muamelede bulunsun, sizi de salihattan kılsın. Annenizin yaşayıp yaşamadığını bildirmemişsiniz. Dede ve ninenizin olmadığını kabul ettik. İki ihtimal var. Anneniz sağ ise ve anneniz ölmüş ise ihtimaline göre mirasınızın dinen değerlendirmesi şöyledir: Anneniz yaşıyorsa: Anneniz: % 12,49 Kızların her biri: % 22,22 Amcaların her biri: % 3,20 Halaların her biri: % 1,60 Anneniz yaşamıyorsa: Kızların her biri: % 22,22 Amcaların her biri: 5,128 Halaların her biri: % 2,564
Anneniz vefat ettiğinde, annenizin babası yani dedeniz sağ idi. Dolayısıyla anneniz, dedenizin mirasçısı olamazdı. Çünkü evlat, anne-babadan önce vefat ederse, onların mirasından pay alamaz. Bu durumda siz de anneniz adına mirastan bir hak alamazsınız. https://fetvameclisi.com/fetva/dede-yetimi-nedir-miras-alir-mi Ancak diğer mirasçılar “biz gönüllü olarak payımızdan size veriyoruz” dedilerse, bu artık miras değil, hibe hükmündedir. Yani onlar kendi mallarından size ikram etmiş oluyorlar. Onlar gönüllü ve açık rızalarıyla verdikleri için size helâldir, almanızda bir sakınca yoktur. O yüzden şeytanın vesvesesine kapılmayın. “Miras hakkımızdı” diye değil, “akraba gönüllü verdi” diye alabilirsiniz. Helallik konusunda içiniz rahat olsun. Tabi bu ikramı kabul etmeniz de reddetmeniz de sizin tercihinize kalmıştır.
Babanızın vefatından sonra onun vasiyeti varsı ve vasiyeti bıraktığı malın üçte birini aşmıyorsa o vasiyeti uygulayın. Borçları varsa o borçları sahiplerine verin. Artan malın % 12,5'i annenizin, %43,75'i sizin ve %43,75'i de ağabeyinizindir.
Selamünaleyküm. Babanız vefat edince, onun doğurdukları dışındakilere hak kalmaz. Erkek kardeşiniz ve siz kalanı alırsınız. Anneniz ondan sonra vefat etti ise annenize de pay düşerdi. Sonra anneniz ölünce üvey kardeşleriniz de sizinle beraber annenizin mirasını paylaşırdı.
baba konusundaki diğer fetvalar
Bir insan dine sövdüğünde Müslüman ise dinden çıkar. Dinden çıkanın varsa nikâhlı eşi nikâhı düşer. Belki bilmeden öyle bir söz kullanan için mazeret olabilir. Babanız bilerek söylediğine göre büyük bir iman tehlikesi yaşamaktadır. Kışkırtmadan nazik bir şekilde aklını başına almasını sağlamaya çalışın. Aksi takdirde DİNDEN ÇIKMAK zorunlu sonu olur. Dinden çıkmanın zorunlu sonuçları da onun için geçerli olur. Allah muhafaza buyursun.
Biz, zalim olmayacağız. Kimsenin üzerimizde hakkı olmasın diye gayret edeceğiz. İyi olmaya iyilik etmeye çalışacağız. Hata edersek özür dileyip helallik alacağız. Özellikle de ebeveynimiz ve sılayırahim bağımızın bulundukları için daha da dikkatli olacağız. Gerisini de Allah’ın rahmetine salacağız.
Faiz lanet selidir. Allah Teâlâ hepimizi muhafaza buyursun. Oğlunun babasının faiz borcunu ödemesine gelince: Asıl olan sadece borcun aslını ödemektir. Fakat babanızın borcu yüzünden hapse girmesi, evinin haczedilmesi gibi bir sıkıntısı olacaksa siz babanızı kurtarmak için o borcu ödeyebilirsiniz. İnşaallah vebale girmezsiniz.
Bir insan yaşarken velev ağır hasta bile olsa onun mirası diye bir şey yoktur. Kimse o ölecek diye mirasını paylaşamaz. Bu bir hak değildir. Aksine fuzuli bir iştir. Kız kardeşinizin yaptığı bir borç isteme olabilirdi. Nitekim de borçtur. Şu anda erkek kardeşlerinden borç almış durumdadır. Kardeşleri onu da mirasa katacaklar, o da onlardan aldığı parayı iade edecek veya payından düşecekler.
Haram bir mal onu yiyene direkt haramdır ama ikinci kişiler için o derece bir haram değildir. Siz, babanızın evi geçindirdiği ile yaşamak durumundasınız, ona direkt haram olan şey sizin için haram olmayabilir. Evet, ona hiç tenezzül etmeseniz evla olanı yapmış olursunuz ama buna imkân bulamayabilirsiniz. Babanız keşke geçmişine tevbe ederek ahirete gitmeden haram yükünden kurtulsa, ne iyi ederdi.
İzinsiz aldığın ne kadar idiyse onu mal sahiplerine onlar olmadığına göre varislerine ulaştırman gerekir. Ne kadar olabilirdi diye güzel bir hesap yap. Şirketteki payları kadar da onu varislere ver. Verirken de “bu benim kaçırdığım para idi” demen gerekmez. Bir yolla ulaştırman yeterlidir. Varislerinden kimseyi bulamıyorsan o kadar parayı sadaka olarak vermen yeterli olur. Tabii ki tevbe etmeyi unutmayacaksın.