Fetva Meclisi

Bir insanın hakkına giren birisi tevbe etmelidir. Tevbesinin şartlarından biri de hakkına girdiği insandan helallik almasıdır. Helallik alması, ona verdiği zararı geri iade etmesidir. Size hakkını helal etmeyen kişiyi bir zaman sonra da olsa ikna etmelisiniz. Ona ait parayı bekletin. İlk fırsatta iade edersiniz. Hiç imkân olmaz da veremezseniz, bu arada o ölürse parayı onun adına sadaka verirsiniz.

Babanız kırk yıl önce vefat etmiş olduğu halde niçin mirası taksim etmediniz? Burada tüm mirasçılar olarak kabahatlisiniz. Ama varislerden biri/birileri istediği halde vermediyseniz kul hakkına girdiğiniz anlamına gelir. Çünkü ortada hâlâ teslim edilmemiş hak vardır. Bu tür durumlarda doğru olan ölen kimsenin borçları ödendikten sonra hemen mallarının varisleri arasında taksim edilmesidir. Şimdi yapmanız gereken babanızın bıraktığı malları/oranı/değeri tespit etmektir. Daha sonra her hak sahibine (erkeğe iki, kıza bir hisse olmak üzere) hakkını verin. Ayrıca varislerin her birisinden helallik almak zorundasınız. Eğer varisler miktara rıza göstermezlerse anlaşabileceğiniz bir miktar üzerine sulh yapın. Allah yardımcınız olsun.

Allah Teâlâ babanıza rahmet etsin. Babanızdan kalan malı, varisleri arasında taksim etmeden herhangi bir harcama sadaka da olsa yapmayın. O malda bütün varislerinin hakkı vardır. Hepsinin izin vermesi durumunda öyle bir harcama yapabilirsiniz. Eğer varislerden biri çocuk ise o büyüyene kadar yine harcama yapamazsınız. Önce varislerin payını verin sonra dilediğiniz kadar sadaka verin.

Selamünaleyküm. Babanız size borç verdi ise öldüğünde bıraktığı mirasa katmalı idiniz o parayı. Size hibe etti ise yani yardım diye verdi ise kardeşlerinizin bir hakkı yoktur. Haram etseler de zararı yoktur.

Çalınmış paranın sadaka verilmesi helallik için yetmez. Sahibinin helallik vermesi gerekir. Ondan helallik istenecektir. Parası da geri verilecektir. Sahibi bulunamıyor veya bilinmiyorsa ya da sahibine öyle bir teklifle gitmek daha büyük sıkıntılara neden olacaksa o zaman sadaka vermek yeterlidir. Yine de istiğfar unutulmamalıdır.

Aleykümselam. Kalbinizi rahatlatacak şeyi yapın.

Haram bir mal onu yiyene direkt haramdır ama ikinci kişiler için o derece bir haram değildir. Siz, babanızın evi geçindirdiği ile yaşamak durumundasınız, ona direkt haram olan şey sizin için haram olmayabilir. Evet, ona hiç tenezzül etmeseniz evla olanı yapmış olursunuz ama buna imkân bulamayabilirsiniz. Babanız keşke geçmişine tevbe ederek ahirete gitmeden haram yükünden kurtulsa, ne iyi ederdi.

Bir insan yaşarken velev ağır hasta bile olsa onun mirası diye bir şey yoktur. Kimse o ölecek diye mirasını paylaşamaz. Bu bir hak değildir. Aksine fuzuli bir iştir. Kız kardeşinizin yaptığı bir borç isteme olabilirdi. Nitekim de borçtur. Şu anda erkek kardeşlerinden borç almış durumdadır. Kardeşleri onu da mirasa katacaklar, o da onlardan aldığı parayı iade edecek veya payından düşecekler.

Faiz lanet selidir. Allah Teâlâ hepimizi muhafaza buyursun. Oğlunun babasının faiz borcunu ödemesine gelince: Asıl olan sadece borcun aslını ödemektir. Fakat babanızın borcu yüzünden hapse girmesi, evinin haczedilmesi gibi bir sıkıntısı olacaksa siz babanızı kurtarmak için o borcu ödeyebilirsiniz. İnşaallah vebale girmezsiniz.

Allah yardımcınız olsun. Bu husustaki cevabımızı okuyabilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/anne-baba-huzurevine-birakilabilir-mi

Aşağıdaki cevabımızı okuyabilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/dul-babayi-evlendirmek-cocuklarinin-vazifesi-midir

Allah Teâlâ babanıza da ağabeyinize de rahmet etsin. Size de sabırlar versin. Âmin. Ölenin arkasından bıraktığı mal varsa o miras olarak miras alacaklara dağıtılır. Buna göre şöyle yapılmalı: Önce ölen ağabeyinizin bıraktığı mal vardı ise o mal eşi, çocukları, baba ve annesine verilmeli idi. Bunun da ne kadar olacağını size yakın bir müftülükten öğrenebilirsiniz. Babanız vefat ettikten sonra ise babanızın bıraktığı mal anneniz ve çocukları arasında dağıtılır. Yengeniz ve yetimlere vasiyet bırakabilir. O vasiyet bıraktığı malın üçte birini aşmamalıdır. O üçte biri yengeniz ve yetimlere verin. Bunun dışında babanızın söz hakkı olmaz. Anneniz bu üçte biri salmalı gerisini de kendisi ve çocukları arasında bölüştürmelidir. Kime ne kadar verileceğini de en yakın müftülükten öğrenebilirsiniz. Günahların keffareti için dağıtma ise ne buğday ne de başka bir şey olarak zorunlu değil, bu miras kadar da gerekli değil.