Fetva Meclisi

Miras öldükten sonraki alınan maldır. Ölmeden önce babadan alınan miras değil hibedir. Babanın sadece erkek evladına vermesi, kızlarına vermemesi bir zulümdür. Bu zulüm kıyamet günü ondan sorulacaktır. Buna göre babasını düşünen bir evlat ise olana rıza göstermesi, dini alet ederek az aldığını söylememesi daha isabetli olur. Evet, kızların erkekle eşit olması dinen uygun değil ama kızların hibeden yoksun bırakılması da dine uygun değil.

Selamünaleyküm. Babanız size borç verdi ise öldüğünde bıraktığı mirasa katmalı idiniz o parayı. Size hibe etti ise yani yardım diye verdi ise kardeşlerinizin bir hakkı yoktur. Haram etseler de zararı yoktur.

Allah annenize rahmet etsin, size de sabırlar ihsan etsin. Babanızın durumunun iyi olması mirastan pay almasını değiştirmiyor. Onun feragat etmesi dışında hakkı haktır. Soruda erkek kardeşten söz etmiyorsunuz. Bu nedenle size iki türlü cevap vereceğiz. Erkek kardeşiniz varsa o, yüzde 37,5, kızlar yüzde 37,5 aranızda bölüşeceksiniz. Babanız da yüzde yirmi beş alacak. Erkek kardeş yoksa babanız yüzde yirmi beşi alacak, gerisini siz kızlar bölüşeceksiniz.

Bu sorunun böyle uzaktan çözülmesi mümkün durmuyor. Sizin muhakkak bir mirasınız vardı ama sizin reddi miras yapmanız da sizin bir hatanız olmuş. Şu anda yapacak bir şey yoksa ve siz de düzlüğe çıkmış iseniz unutun gerisini gitsin.

Bir insan ölmeden malını miras gibi taksim etmemelidir. Miras, ölümden sonrasına kalsa daha iyi olur. Evlatlardan birinin Kur'an'ın hükmüne itiraz etmesi onun bileceği bir iştir; mesele iman meselesidir. Siz karışmayın. Kalan size helaldir. O yasal bir güç kullanıp malına haram karıştıracaksa onun bileceği bir durum.

Bir insan ölünce: Onun sağlığında edindiği bütün malı ve o mal ile bağlantılı hakları, Kaza sonucu öldü ise ödenecek diyet dinimizin mirasçı olarak gördükleri arasında taksim edilir. Baba ve anne de bu mirasçılar arasındadır. Emekli maaşı ve benzeri yasalarla belirlenmiş haklardan kaynaklanan mal ise o ödemeyi kazandıran yasaların belirlediği hak sahipleri kimse onlara ödenir. Eğer söz konusu yasa babayı hak sahibi olarak belirlemiyorsa baba o maldan alamaz. Mesela sadece eş ve çocuklar diyorsa eşe ve çocuklara kalır. Ya da kimi belirliyorsa.

Haram bir mal onu yiyene direkt haramdır ama ikinci kişiler için o derece bir haram değildir. Siz, babanızın evi geçindirdiği ile yaşamak durumundasınız, ona direkt haram olan şey sizin için haram olmayabilir. Evet, ona hiç tenezzül etmeseniz evla olanı yapmış olursunuz ama buna imkân bulamayabilirsiniz. Babanız keşke geçmişine tevbe ederek ahirete gitmeden haram yükünden kurtulsa, ne iyi ederdi.

İzinsiz aldığın ne kadar idiyse onu mal sahiplerine onlar olmadığına göre varislerine ulaştırman gerekir. Ne kadar olabilirdi diye güzel bir hesap yap. Şirketteki payları kadar da onu varislere ver. Verirken de “bu benim kaçırdığım para idi” demen gerekmez. Bir yolla ulaştırman yeterlidir. Varislerinden kimseyi bulamıyorsan o kadar parayı sadaka olarak vermen yeterli olur. Tabii ki tevbe etmeyi unutmayacaksın.

Faiz lanet selidir. Allah Teâlâ hepimizi muhafaza buyursun. Oğlunun babasının faiz borcunu ödemesine gelince: Asıl olan sadece borcun aslını ödemektir. Fakat babanızın borcu yüzünden hapse girmesi, evinin haczedilmesi gibi bir sıkıntısı olacaksa siz babanızı kurtarmak için o borcu ödeyebilirsiniz. İnşaallah vebale girmezsiniz.

Allah yardımcınız olsun. Bu husustaki cevabımızı okuyabilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/anne-baba-huzurevine-birakilabilir-mi

Aşağıdaki cevabımızı okuyabilirsiniz: https://fetvameclisi.com/fetva/dul-babayi-evlendirmek-cocuklarinin-vazifesi-midir

Allah Teâlâ babanıza da ağabeyinize de rahmet etsin. Size de sabırlar versin. Âmin. Ölenin arkasından bıraktığı mal varsa o miras olarak miras alacaklara dağıtılır. Buna göre şöyle yapılmalı: Önce ölen ağabeyinizin bıraktığı mal vardı ise o mal eşi, çocukları, baba ve annesine verilmeli idi. Bunun da ne kadar olacağını size yakın bir müftülükten öğrenebilirsiniz. Babanız vefat ettikten sonra ise babanızın bıraktığı mal anneniz ve çocukları arasında dağıtılır. Yengeniz ve yetimlere vasiyet bırakabilir. O vasiyet bıraktığı malın üçte birini aşmamalıdır. O üçte biri yengeniz ve yetimlere verin. Bunun dışında babanızın söz hakkı olmaz. Anneniz bu üçte biri salmalı gerisini de kendisi ve çocukları arasında bölüştürmelidir. Kime ne kadar verileceğini de en yakın müftülükten öğrenebilirsiniz. Günahların keffareti için dağıtma ise ne buğday ne de başka bir şey olarak zorunlu değil, bu miras kadar da gerekli değil.